خامنه‌ای: القای توهم منجی و فرار از پاسخگویی
مجید محمدی

در اوج دوران بحران کرونا که بر اساس گزارش منابعی از مذاکرات شورای امنیت ملی کشور، تا کنون تا ۱۸ هزار نفر تلفات داشته است، علی خامنه‌ای که حدود یک ماه است از دیده‌ها پنهان است، به سخرانی در باب نیاز بشریت به منجی پرداخت. او در این سخنرانی با دو مقدمه همیشگی به نتیجه‌گیری همیشگی در باب نیاز به امام زمان پرداخت تا حکومت نایبش را توجیه کند. این منطق چه مشکلات درونی‌ای دارد و در شرایط بحران چه لوازمی پیدا می‌کند؟
 
منطق درونی نگاه آخرالزمانی
سخنان علی خامنه‌ای در نیمه شعبان پراکنده و آشفته است؛ تا حدی که در مورد تعداد مرگ‌و‌میر خطای بزرگی مرتکب می‌شود (یک میلیون مرگ‌ومیر ناشی از ویروس کرونا) و در این مورد چون خطا خیلی واضح بود، مجبور به تصحیح می‌شود (کاری که در سنت رهبری خامنه‌ای بسیار نادر است.) منطق درونی بحث وی از نگاه موعودگرای شیعه، بالاخص نگرش اسلامگرایان، بدین قرار است (شکل‌بندی بحث وی از نویسنده این مطلب است و نه گوینده):
مقدِم: «بشر با این همه پیشرفت‌های علمیِ حیرت‌آور که به‌کلّی وضع زندگی را در جهان تغییر داده است، احساس خوشبختی نمی‌کند. بشریّت دچار فقر است، دچار بیماری است، دچار فحشا و گناه است، دچار بی‌عدالتی است، دچار نابرابری است، دچار شکاف طبقاتی بسیار وسیع است.» (۲۱ فروردین ۱۳۹۹)
تالی: «شاید در تاریخ بشر کمتر دوره‌ای اتّفاق افتاده باشد که آحاد بشری در همه جای عالم جامعه بشری به قدر امروز احساس نیاز به یک منجی داشته باشند.» (همانجا)
نتیجه: او از دو ادعای فوق به این نتیجه می‌رسد که «ایجاد قسط و عدل؛ این، آن چیزی است که جز از دست قدرت الهی که از آستین حضرت بقیّةاللّه بیرون می‌آید، امکان‌پذیر نیست. و این عدلی هم که انتظار هست حضرت به وجود بیاورند.» (همانجا)
 
مشکلات هر سه گزاره
مشکلات مقدم ایشان بدین قرار است:
۱. همه اموری که ایشان به طور مطلق ذکر می‌کنند، شاخص‌هایی برای اندازه‌گیری دارند. نمی‌توان به طور مطلق از این شاخص‌ها سخن گفت که وجود دارند یا خیر. خامنه ای نگاهی فله‌ای و سیاه و سفید به این موارد دارد؛
۲. نمی‌توان همه دنیا و هشت میلیارد انسان را یک کاسه کرد و به آنها چیزهایی را نسبت داد. کافی است به جدول توسعه انسانی سازمان ملل مراجعه کنید و کشورها را با هم مقایسه کنید تا ببینید مدعیان سیاهی همه دنیا و آخر الزمانی‌ها، خود چه دستاوردهایی داشته‌اند. در همه شاخص‌های فوق، جوامع صنعتی غربی موفقیت‌های قابل توجهی در دو قرن اخیر داشته‌اند‌ و به جوامع دیگر یاری رسانده‌‌اند، در حالی که رژیم‌های تمامیت‌خواه یا اسلامگرا در جوامع عقب‌مانده یا جوامعی مثل ایران، فقر و بی‌عدالتی و بیماری را تشدید کرده‌اند؛
۳. اموری را که خامنه‌ای و دیگر اسلامگرایان شیعه و سنی گناه و فساد تلقی می‌کنند، مثل آزادی زنان در انتخاب نوع پوشش خود یا روابط صمیمی یا آزادی بیان یا تولید محصولات فرهنگی، دستاوردهای بشری هستند و نه نقاط تیره و تار در تاریخ بشر. عادت اسلامگرایان، یک کاسه کردن موضوعاتی است که ربطی به هم ندارند یا اصولا معنای دیگری دارند.
مشکلات تالی ایشان بدین قرار است:
۱. هیچ تحقیق میدانی چنین ادعایی را گواهی نمی‌دهد. این ادعا بی‌اساس و ساخته تخیل رهبران جمهوری اسلامی ایران و اسلامگرایان شیعه است؛
۲. بر خلاف ادعای خامنه‌ای، ایده منجی تنها در برخی ادیان وجود دارد (ادیان سامی) و در برخی غایب است. بخش قابل توجهی از مردم دنیا اصولا دیندار نیستند تا چنین احساس نیازی داشته باشند؛
۳. اکثر مردم دنیا به رهبران سیاسی قدرتمند و پاسخگو و شفاف احساس نیاز می‌کنند و نه منجی، اما تفاوت بنیادی میان منجی و رهبر وجود دارد. حتی رهبران فرهمند را نمی‌توان با منجی یکی دانست؛
۴. به دلیل واقعیت عدم احساس نیاز به منجی در میان بخشی از جامعه بشری، موعودباوران در مقام دانای کل نشسته و به افراد چنین نسبتی را می‌دهند که آنها احساس نیاز دارند، اما خود نمی‌دانند: «همه این احساس نیاز را دارند؛ منتها بعضی آگاهانه، بعضی غیرآگاهانه.» (همانجا)
مشکلات نتیجه ایشان نیز بدین قرار است:
۱. از مقدم و تالی ایشان نمی‌توان بالضروره به نتیجه ایشان رسید. حتی با فرض قبول، نمی‌توان تصور کرد که منجی کس دیگری غیر از فرزندان ائمه شیعه باشد، چون نگرش‌های آنها (که در روایات به دست ما رسیده) به هزار و چهار صد سال قبل تعلق دارند و نمی‌توانند به نیازهای امروز پاسخ دهند؛
۲. همه مورخان تاریخ اسلام در وجود تاریخیِ پسری برای امام یازدهم شیعیان، توافق ندارند. بر اساس یک نوع تفسیر، ایده «امام زمان» بیشتر یک باور است تا امری تاریخی. در مورد وجود داشتن فردی که همیشه پنهان بوده و افراد معدودی که از وجود وی منتفع می‌شده‌اند، به وجود وی شهادت داده‌اند، نمی‌توان با قطعیت نظر داد؛
۳. قائلان به ظهور، در حوزه تاریخی بودن این امر بیان‌های دوگانه دارند: برخی معتقدند که این رخداد پایان تاریخ است و برخی آن را پایان تاریخ نمی‌دانند. خامنه‌ای هر دو دیدگاه را باهم دارد: «در همه ادیان وعده یک فرج و یک حرکت عظیم الهی در انتهای تاریخ [هست]، که البتّه این هم پایان تاریخ نیست.» (همانجا)
۴. خامنه‌ای بر این باور است که «مشکلات گوناگونی در زندگی پیش می‌آید، انسان در مواجهه با این مشکلات نبایستی مأیوس بشود؛ باید انتظار فرج داشته باشد.»
در جوامع شیعه، این انتظار کارکردی دوگانه داشته است: هم عامل تحرک سیاسی (در میان اقتدارگرایان و تمامیت‌خواهان موعودگرا که شیعه را به ایدئولوژی سیاسی تقلیل داده‌اند)، و هم عامل عدم تحرک سیاسی و انتظار برای ظهور (در میان سنتگرایان و بخشی از موعودگرایان) بوده است.
۵. آرامش روانی‌ای که خامنه‌ای ادعای آن را دارد («آرامشِ روانیِ ناشی از انتظار فرج») با انتظار غیراسلامگرایانه آسان‌تر محقق می‌شود تا کسب قدرت و سرکوب یک ملت برای انحصار قدرت در دست خودی‌های موعودگرا و ولایتمدار. کدام گروه از دینداران آرامش روانی بیشتری دارند؛ آنها که آزادی دین و بیان و تشکل دیگران را به رسمیت می‌شناسند و احترام می‌گذارند، یا آنها که هر روز در کار سرکوب دیگر ادیان و دیدگاه‌ها هستند و وجود «امام دوازدهم» را ابزار توجیه پرداخت مالیات دینی و قدرت مطلقه نایب وی می‌دانند؟
 
چرا این بحث، در دوران بحران کرونا؟
در تاریخ چند صد ساله روحانیت شیعه، همیشه در دوره‌هایی که جامعه با سختی و دشواری مواجه بوده، این قشر نسخه‌ای جز «بشارت ظهور منجی» نداشته است، در حالی که بلایای طبیعی و انسانی و بحران‌های اقتصادی و اجتماعی نیازمند مدیریت علمی و عقلانی و تجربی هستند. در شرایطی که حکومت ایران در مواجهه با بحران کرونا از ابتدا ناکارآمدی خود را اثبات کرده است، طبیعی است که رهبر جهموری اسلامی ایران به جای گزارش دستاورد، به سراغ وعده‌های آرمانی و مذهبی مثل ظهور امام زمان می‌رود.
علی خامنه‌ای در سخنرانی نیمه شعبانی خویش به خلاصه کردن اخبار منفی جوامع غربی (موارد منفرد و نادر که ربطی به دولت‌ها ندارد) و کارهایی که در سطح جامعه توسط برخی ایرانیان انجام می‌شود، پرداخت و هیچ سخنی در مورد اقدامات حکومتی که همه اجزایش تحت نظر وی کار می‌کنند و مستقیم و غیرمستقیم منصوب وی هستند، نگفت. خامنه‌ای وقتی در کرسی سخنرانی می‌نشیند، فراموش می‌کند که رهبر یک کشور است و در مقام یک فعال سیاسی بدون هیچ گونه مسئولیت سخن می‌گوید. او فراموش می‌کند که صدها میلیارد دلار بودجه کشور در اختیار وی و منصوبانش است و کشور در شرایط این بحران به حال خود رها شده است.
انتظار فرج و گشایش یا باور به منجی، شاید برای کودکان و مادر بزرگ‌هایی که مسئولیتی در جامعه ندارند، کارکرد مثبت داشته باشد، یا اگر کارکرد مثبتی نداشته باشد، به حال دیگران مضر نیست (مثل داستان آلیس در سرزمین عجایب)، اما استفاده از این ادبیات توسط کسانی که مسئولیت مدیریت بحران و تخصیص و توزیع منابع و بسیج نیرو را در این شرایط دارند، معنای دیگری جز فریب و انحراف افکار عمومی و شانه خالی کردن از مسئولیت ندارد. در همین نقاط است که ضرورت تفکیک نهادهای دینی از دولت (مدیریت جامعه و سیاست‌گزاری) بیش از همیشه احساس می‌شود.

منبع:پژواک ایران


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

* آیا نسل «همه‌چیزدان‌»‌های شیعه رو به انقراض است؟ [2021 Oct] 
*تبلیغات سیاسی و «چانه‌زنی در بالا» سطح مهمل‌گویی را ارتقا می‌دهد [2021 Sep] 
*تحفه‌هایی که با پست هوایی امریکایی-فرانسوی تحویل می‌شوند  [2021 Aug] 
*آیا ۳۰ میلیون دوز وارداتی رئیسی هم به ۶۰ میلیون دوز وارداتی روحانی خواهد پیوست؟  [2021 Aug] 
* شعارهای مترو صادقیه و پاساژ علاء‌الدین به شعارهای ملی تبدیل خواهند شد [2021 Jul] 
*جمهوری اسلامی ایران دوران سختی در پیش رو دارد [2021 Jul] 
*چشم‌اندازهای دولت ابراهیم رئیسی  [2021 Jun] 
*آینده‌ سیاسی محمدجواد ظریف  [2021 Jun] 
*روش‌های رقابت میان نامزدهای «نظام» [2021 Jun] 
*چهار محور تبلیغات سیاسی به نفع حماس و جهاد اسلامی [2021 May] 
*جانشینی خامنه‌ای + بازیگران کلیدی در رویداد ۲۸ خرداد ۱۴۰۰  [2021 Apr] 
*سه گونه سفارت جمهوری اسلامی ایران در ایالات متحده و کانادا  [2021 Apr] 
* ایرانیان سال را با هشت دروغ خامنه‌ای آغاز کردند  [2021 Mar] 
*سمت و سوی پنج پرونده امنیتی جمهوری اسلامی [2021 Mar] 
*دانشگاه مریلند یا آشپزخانه‌ بیت، سپاه و دستگاه‌های امنیتی؟  [2021 Mar] 
* اسلامی‌سازی علوم؛ از آکادمی منیر‌الدین حسینی و مغازه مصباح تا دانشگاه هاروارد [2021 Feb] 
*دلایل توقیف نفتکش و غنی‌سازی ۲۰ درصدی در آستانه انتقال قدرت در آمریکا [2021 Jan] 
*کارنامه‌ی بی‌حاصل سیاست مماشات و خشنود‌سازی برای مهار جمهوری اسلامی [2020 Dec] 
*در «بیت» خامنه‌ای چه می‌گذرد؟  [2020 Nov] 
*در جنگ ایران و عراق هر دو کشور شکست خوردند هیچ جنگی مقدس نیست [2020 Sep] 
*نوبت بازنشستگی سیاسی حسن روحانی فرا رسیده است [2020 Jul] 
*بازار پر رونق پیامبری، مهدویت و ارتباط با امام زمان در ایران [2020 Jun] 
*دشمنی که نمی‌شناسند، سه افسانه‌سازی غالب در مورد ایالات متحده آمریکا [2020 May] 
*برنامه‌ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای ایران چیست؟  [2020 May] 
*میزان بی‌اطلاعی از مسائل ایران در گزارش‌های رسانه‌های غربی حیرت‌آور است [2020 May] 
*خامنه‌ای: القای توهم منجی و فرار از پاسخگویی [2020 Apr] 
*«نابحران» کُرونا و تحریم‌ها: نظام و لابی آن فرصتی برای تجدید قوا یافته‌اند [2020 Apr] 
*پنج موج مهاجرت از جمهوری اسلامی، موج پنجم به غارتگران منابع کشور تعلق دارد، [2020 Feb] 
*لابی جمهوری اسلامی ایران هم مانند خود آن غیرعادی است  [2020 Jan] 
*پنج افسانه در مورد قاسم سلیمانی [2020 Jan] 
* از نظام قرار نیست «چیزی» باقی بماند  [2019 Dec] 
*آدرس‌های غلط تحلیلی در مورد اعتراضات آبان ۹۸ [2019 Nov] 
*از «یانکی گو هوم» تا «ایران برو بیرون»  [2019 Oct] 
*مغازه‌ی دو نبشی که جمهوری اسلامی باز کرده است  [2019 Oct] 
*روزی که «نرمش قهرمانانه‌ی- ۲» فرا خواهد رسید [2019 Oct] 
*مداح اسرائیلی دیگر چه صیغه‌ای است؟ روش خلق این شتر گاو پلنگ  [2019 Sep] 
*چرا مردم ایران علیه رژیم به خیابان‌ها نمی‌آیند؟  [2019 Aug] 
*از همه‌ی دنیا طلبکارند، با همه‌ی نکبت و فلاکتی که به ارمغان آورده‌اند [2019 May] 
*روش‌های مهندسی عقیدتی‌ـ‌سیاسی تجمعات [2019 Apr] 
*یورونیوز فارسی آشکارا به دیگر بوق‌های تبلیغاتی فارسی‌زبان پیوسته است [2019 Apr] 
*مردم ایران در دوران گذار، به رهبرانی مثل ترامپ نیاز دارند [2019 Jan] 
*از زهرا کاظمی ‌تا جمال خاشقجی: رسوایی رسانه‌های غربی در گزارش نامتوازن قتل دو روزنامه‌نگار [2018 Oct] 
*سوریه‌ای شدن، نه؛ یمنی سازی و ونزوئلایی شدن، آری [2018 Oct] 
* کدام یک مبتذل است: موسیقی سوسن و جواد یساری یا امضای نامه‌ی لابی جمهوری اسلامی؟  [2018 Jul] 
*سه (بعلاوه یک) سناریو برای سقوط جمهوری اسلامی [2018 Jul] 
* شش نمایش تهوع‌آور در حکومت اسلامی  [2018 Jul] 
*رهبران ایران اشغالگرند، یا هموطن؟ [2018 Jun] 
* تمام دروغ های ظریف  [2018 Jun] 
*اردک شَل روحانی، آغاز فروپاشی سیاسی [2018 May] 
*رادیو فردا به یک خانه‌تکانی جدی نیاز دارد [2018 Apr] 
*کاهش میانگین سن ازدواج دختران در ایران؛ چرا؟ [2018 Apr] 
*مرثیه ‌ای برای همه‌ء غرب ‌ستیزان  [2018 Mar] 
*تراژدی اسلام‌شناسی، خاورمیانه‌شناسی و ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایالات متحده  [2018 Feb] 
*رژیم‌های سیاسی با همه‌پرسی ساقط نمی‌شوند [2018 Feb] 
*محمود احمدی نژاد: «رهبر انقلابی» که غیبش زد  [2018 Jan] 
*پا گذاشتن جمهوری اسلامی جای پای شوروی  [2018 Jan] 
*چهار ویژگی متمایز کننده‌ خیزش دی ۹۶: جدال با کابوس مستقر [2018 Jan] 
*مهم‌ترین خطر امنیتی کشور: جمهوری اسلامی و تداوم آن  [2018 Jan] 
*«بازندگان جنبش اعتراضی دی ماه ۹۶» [2018 Jan] 
*توهم «تغییر و اصلاح» به پشیمانی رسید [2017 Dec] 
*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]