روش‌های مهندسی عقیدتی‌ـ‌سیاسی تجمعات
مجید محمدی

در جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گونه تجمع مردم و شهروندان به دست حوادث سپرده نمی‌شود و هرنوع تجمعی، به‌شکلی مورد مهندسی قرار می‌گیرد. پیش از طرح برخی از روش‌های مهندسی تجمعات در جمهوری اسلامی ایران به سه واقعیت انکار‌ناپذیر اشاره می‌کنم:

۱. تجمعاتی در ایران شکل می‌گیرد که نظام هیچ چاره‌ای غیر از صدور مجوز برای آن‌ها ندارد و نمی‌تواند حاضران را گزینش عقیدتی کند؛ مثل حضور تماشاگران در مسابقات ورزشی. برخی از تماشاگران در مسابقات ورزشی شعارهای سیاسی داده‌اند و می‌دهند. حکومت در مورد کنسرت، مراسم ختم، مراسم مذهبی و گردهمایی‌های صنفی و حرفه‌ای همیشه با حفظ حق مجوز‌دهی برای خود، آن‌ها را تایید یا رد کرده است. اما مسابقه‌ فوتبال و برخی از دیگر از مسابقات مثل والیبال، کشتی و بسکتبال، اگر بین‌المللی باشد، را جز در موارد خاص، نمی‌توان به پذیرش تماشاگران خاص منوط کرد. البته در مورد محروم‌سازی زنان از تماشای مسابقات فوتبال در استادیوم، عده‌ای از زنان خودی و همسران مقامات برای نمایش مقابل فیفا به استادیوم راه داده شدند.

۲. نارضایتی مردم از شرایط فعلی ایران حدود ۸۰ درصد است. بنا بر نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) ۷۵ درصد گفته‌اند که از شرایط موجود رضایت ندارند، اما بیش از نیمی از آن‌ها حاضر نیستند در تجمعات بدون مجوز شرکت کنند. فقط ۸/۳ درصد وضعیت کشور را خوب ارزیابی کرده‌اند.

۳. حاکمان نه تنها از این شرایط آگاهی دارند، بلکه خود این‌گونه نظر‌سنجی‌ها را انجام می‌دهند تا شرایط را دقیقا زیر‌نظر داشته باشند.

نتیجه‌ این سه واقعیت آن است که تجمعات قابل اجتناب‌ باید به‌گونه‌ای انجام شود که هیچ‌گونه ریسکی برای نظام نداشته باشد، به‌ عنوان مثال با گرفتن تعهد و حضور قابل‌توجه نیروهای امنیتی، و در صورت هر‌گونه احساس خطر لغو شود. به همین علت، سالانه صدها تجمع که حتی از قبل اعلام شده‌اند، لغو می‌شود.

چگونگی کنترل تجمعات اجتناب‌ناپذیر
اما تجمعات اجتناب‌ناپذیر باید با دقت مهندسی شود. مقامات امنیتی، انتظامی و نظامی جمهوری اسلامی هیچ تجمعی را به دست حوادث نمی‌سپارند تا پس از وقوع، آن‌ها را مهندسی کنند. حتی در مسابقات فوتبال درصدی قابل توجه از بلیت‌ها به نیروهای بسیجی و خودی به طور رایگان داده می‌شود تا جمعیت را قبل از بروز اعتراض، مهار و در صورت بروز آن کنترل کنند.

در مسابقه‌ داربی (شهرآورد) پایتخت در فروردین سال ۱۳۹۸ شورای تامین استان تهران تنها فروش ۵۷ هزار بلیت را مجاز دانست و بلیت بیست هزار صندلی باقی‌مانده را از طریق نهادهای دولتی پخش کرد تا خودی‌ها در ورزشگاه حضوری پر قدرت داشته باشند (درصد اندکی از این بیست هزار صندلی به باشگاه‌ها اختصاص می‌یابد). به این ترتیب ضریب امنیتی کنترل تجمعات سه به یک است یعنی به ازای هر سه نفر آدم معمولی یک نیروی خودی یا کارمند دولتی که خودی فرض می‌شود حضور پیدا می‌کند. این نیروها چون سازمان‌دهی شده و دارای پشتیبانی و نیز بخشی از آنها دارای اسلحه و گاز اشک‌آور هستند، می‌توانند هرگونه اعتراض جمعی را سرکوب کنند.

از میزان هزینه‌ای که این امر برای عموم دارد (بیست هزار بلیت مجانی برای مهندسی یک تجمع ورزشی) بگذریم، کسانی که هنوز جمهوری اسلامی را یک رژیم سرکوبگر و تمامیت‌خواه نمی‌دانند، چگونه می‌توانند این نحوه‌‌ کنترل تجمعات عادی مردم را توضیح دهند؟ این تنها یکی از حوزه‌های آزادی‌های چهارگانه‌ عمومی است که چیزی از آن باقی نمانده است. سه آزادی دیگر یعنی آزادی تشکل، بیان و رسانه سال‌ها است با روش‌های مهندسی و سرکوب تبخیر شده‌اند.

هراس از جرقه‌ اولیه
کسانی که شرایط امروز ایران را آماده‌ اعتراضات عمومی نمی‌دانند باید توضیحی برای این گونه رفتارهای دستگاه‌های امنیتی داشته باشند. دستگاه‌های امنیتی در جمهوری اسلامی در حیطه‌ سرکوب کاملا بر اساس واقعیات روی زمین عمل می‌کنند. آنها مدام در شهرهای مختلف نظر سنجی انجام می‌دهند (بدون اعلام نتایج آنها) و می‌دانند که «دیگ جامعه» در چه حد در حال جوشش است. جمهوری اسلامی تا آن حد شکننده است که از اعتراضات در یک ورزشگاه و بسط آن به نقاط دیگر شهر در بازگشت تماشاگران در هراس است.

مهندسی ایدئولوژیک
تجمعات اجتناب‌ناپذیر نه تنها مهندسی سیاسی بلکه مهندسی ایدئولوژیک می‌شوند. در مسابقه فوتبال میان ایران و کره جنوبی در ایام عاشورا (که می‌خواستند آن را به زمانی دیگر موکول کنند اما نتوانستند) حدود ۲۰ هزار بلیت مجانی به بسیجیان داده شد تا در مسابقه حضور داشته و نگذارند کسی سوت یا کف بزند تا مبادا در حیطه‌ عمومی اتفاقی بیفتد که روحانیت شیعه و حاکمان آنها را نادرست می‌دانند. در این زمینه عبدالرضا رحمانی فضلی گفته بود: «به دوستان بسیج گفتم استادیوم ۱۰۰ هزار نفر گنجایش دارد، می‌توانید ۲۰ هزار نفر  بلیت رایگان و مجانی را از دوستان بسیجی بیاورید آنجا بنشینند. فضای آنجا را عاشورایی کردند و پرچم زدند و ادای احترام کردند.»

حکومت جمهوری اسلامی حیطه‌ عمومی را ملک مطلق خود می‌داند و همان طور که برای لباس (حجاب اجباری) و غذا و نوشیدن (در ماه رمضان) و راه رفتن و حرکات دیگر (جوانان) محدودیت‌هایی با اعزام گشت ارشاد ایجاد کرده، برای سرگرمی و تفریح مردم نیز مقررات خاص خود را دارد که اگر کسی آنها را نقض کند، مجازات می‌شود. وقتی یک وکیل زن (نسرین ستوده) برای گذاشتن دست گل بر روی یک سکوی پست برق یا ظاهر شدن بی‌حجاب در برابر دوربین یک شبکه‌ تلویزیونی خارج از کشور سال‌ها حکم زندان دریافت می‌کند، مشخص است که این احکام برای اعمال مهندسی فوق در حوزه‌ عمومی صادر می‌شوند.

روش‌های منع تجمعات سیاسی-ایدئولوژیک
برای تجمعاتی که حکومت آنها را قابل اجتناب می‌داند، انواع روش‌‌ها به کار گرفته شده است. حکومت دارای انواع تشکیلات برای بر هم زدن هرگونه تجمع مجوز ناگرفته یا مجوز ناگرفتنی (مثلا در خانه‌ها) است. اگر به تاریخ فضای عمومی در ایران در چهل سال گذشته رجوع کنیم می‌توانیم فهرستی از روش‌های منع تجمعات را به دست دهیم. اینجا به چند روش معمول اشاره می‌کنم:

۱. راه‌اندازی گروه‌های موتورسوار بسیجی یا نیروی انتظامی برای ارعاب کسانی که می‌خواهند در خیابان‌ها و میادین تجمعاتی داشته باشند (مثل این که از قبل اعلام شده باشد)؛ و پیام دادن به این تجمعات حتی اگر غیرخشونت‌آمیز باشند از گاز اشک‌آور، ماشین آب‌پاش و باتوم برای پراکندن افراد استفاده می‌شود؛ اگر افراد در برابر این نیروها مقاومت کنند از گلوله‌ی پلاستیک و جنگی علیه آنها استفاده می‌شود؛ در استفاده از این وسایل ملاحظه‌ای بر قشر و سن افراد نمی‌شود چون در مواردی تجمع بازنشستگان و معلمان در اعتراض به عدم دریافت حقوق با گاز اشک‌آور متفرق شده است؛

۲. حضور لباس شخصی‌ها یا نیروهای امنیتی در مناطقی که افراد می‌خواهند دور هم جمع شوند مثل جمع شدن بر سر قبر یک فرد مورد احترام در سالگرد مرگش (مانند مراسمی بر سر قبر محمد مصدق)؛

۳. ریختن نیروهای امنیتی به خانه‌های افرادی که تجمعی مذهبی در خانه دارند مثل دعای کمیل اصلاح‌طلبان در دوران جنبش سبز یا مراسم کلیساهای زیرزمینی یا تجمعات درویشان در شهرهای مختلف؛

۴. تعهد گرفتن از کسانی که می‌خواهند تجمعی در خانه داشته باشند برای منع تجمع با بازداشت آنها یا خودداری از تحویل جسد به کسانی که می‌خواهند برای نزدیکان فرد کشته شده‌ مراسمی برگزار کنند؛

۵. منوط کردن تجمع گروه‌های فرهنگی و اجتماعی به گرفتن مجوز از اداره‌ اماکن نیروی انتظامی که معمولا اگر غیر خودی باشند، چنین مجوزهایی صادر نمی‌شود. احزاب و گروه‌های سیاسی بدون استثنا برای هرگونه تجمع باید از پیش از وزارت کشور مجوز دریافت کنند که صدور مجوز فقط شامل حال خودی‌ها می‌شود.

تجمع افراد برای جمهوری اسلامی شرکت بیمه‌ای است که صد در صد منع اعتراض به حکومت به ویژه روحانیت، سپاه و ولایت فقیه در آن تضمین شده باشد.
مجید محمدی

منبع:ایران اینترنشنال


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*روزی که «نرمش قهرمانانه‌ی- ۲» فرا خواهد رسید [2019 Oct] 
*مداح اسرائیلی دیگر چه صیغه‌ای است؟ روش خلق این شتر گاو پلنگ  [2019 Sep] 
*چرا مردم ایران علیه رژیم به خیابان‌ها نمی‌آیند؟  [2019 Aug] 
*از همه‌ی دنیا طلبکارند، با همه‌ی نکبت و فلاکتی که به ارمغان آورده‌اند [2019 May] 
*روش‌های مهندسی عقیدتی‌ـ‌سیاسی تجمعات [2019 Apr] 
*یورونیوز فارسی آشکارا به دیگر بوق‌های تبلیغاتی فارسی‌زبان پیوسته است [2019 Apr] 
*مردم ایران در دوران گذار، به رهبرانی مثل ترامپ نیاز دارند [2019 Jan] 
*از زهرا کاظمی ‌تا جمال خاشقجی: رسوایی رسانه‌های غربی در گزارش نامتوازن قتل دو روزنامه‌نگار [2018 Oct] 
*سوریه‌ای شدن، نه؛ یمنی سازی و ونزوئلایی شدن، آری [2018 Oct] 
* کدام یک مبتذل است: موسیقی سوسن و جواد یساری یا امضای نامه‌ی لابی جمهوری اسلامی؟  [2018 Jul] 
*سه (بعلاوه یک) سناریو برای سقوط جمهوری اسلامی [2018 Jul] 
* شش نمایش تهوع‌آور در حکومت اسلامی  [2018 Jul] 
*رهبران ایران اشغالگرند، یا هموطن؟ [2018 Jun] 
* تمام دروغ های ظریف  [2018 Jun] 
*اردک شَل روحانی، آغاز فروپاشی سیاسی [2018 May] 
*رادیو فردا به یک خانه‌تکانی جدی نیاز دارد [2018 Apr] 
*کاهش میانگین سن ازدواج دختران در ایران؛ چرا؟ [2018 Apr] 
*مرثیه ‌ای برای همه‌ء غرب ‌ستیزان  [2018 Mar] 
*تراژدی اسلام‌شناسی، خاورمیانه‌شناسی و ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایالات متحده  [2018 Feb] 
*رژیم‌های سیاسی با همه‌پرسی ساقط نمی‌شوند [2018 Feb] 
*محمود احمدی نژاد: «رهبر انقلابی» که غیبش زد  [2018 Jan] 
*پا گذاشتن جمهوری اسلامی جای پای شوروی  [2018 Jan] 
*چهار ویژگی متمایز کننده‌ خیزش دی ۹۶: جدال با کابوس مستقر [2018 Jan] 
*مهم‌ترین خطر امنیتی کشور: جمهوری اسلامی و تداوم آن  [2018 Jan] 
*«بازندگان جنبش اعتراضی دی ماه ۹۶» [2018 Jan] 
*توهم «تغییر و اصلاح» به پشیمانی رسید [2017 Dec] 
*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]