برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت
مجید محمدی


برنامه‌ تلويزيونی حسن روحانی در ۱۶ بهمن ۱۳۹۲ علی رغم تکرار بسياری از سخنان گذشته‌ روحانی و ديگر مقامات کشور از پنج جهت وضعيت سياسی کشور را باز می‌نماياند: افزايش تنش ميان رهبر و  دولت، احساس نياز دولت به پناه بردن به نظريه‌ توطئه، گرايش دولت به برنامه‌های پوپوليستی، سرگشتگی در ميان منتقدان بالفعل و حاميان بالقوه، و تعليق دولت ميان گزارش‌دهی و تبليغات سياسی به جای پاسخگويی.   

 
اخلال در برنامه
 
عزت الله ضرغامی مدير راديو و تلويزيون دولتی در مقامی نيست که بتواند مانع از پخش زنده‌ مصاحبه‌ رئيس دولت شود يا آن را به تاخير بيندازد يا مصاحبه‌کننده‌ای را به وی تحميل کند. حتی اگر اختلاف بر سر ميزبان مصاحبه باشد ضرغامی در مقامی نيست که بتواند با رئيس دولت گلاويز شود. اين اخلال در برنامه يقينا از آيت الله خامنه‌ای و دفتر وی نشات می گيرد چون ضرغامی بدون هماهنگی با بيت تصميم نمی گيرد. اين برخورد احتمالا در برابر سه اقدام دولت که برای دستگاه رهبری و خود رهبر ناخوشايند بوده صورت می گيرد:
 
۱) گفتگوی تلفنی آقای روحانی باراک اوباما ، رئيس جمهور آمريکا، که با آيت الله خامنه‌ای از قبل هماهنگ نشده بود.
 
۲) انتقاد روحانی از آن دسته مخالفان نظامی- امنيتی دولت که با توافق ژنو مخالف هستند و کم‌سواد ناميدن آنها؛ با توجه به شکل گيری حلقه‌ نزديک خامنه‌ای از همه‌ اين "کم‌سواد"ها طبيعی است که خامنه‌ای از اين سخن آزرده شود.
 
۳) سخنان ظريف با وزير امور خارجه‌ آمريکا مبنی بر ورود نداشتن وزارت خارجه در ماجرای سوريه. اين بدين معنی است که نظاميان و رهبر جمهوری اسلامی تصميم گيران سياست‌های جمهوری اسلامی در ارتباط با سوريه هستند و بايد مسئوليت آن را در آينده نيز بر عهده بگيرند که اين البته با روحيه‌ مسئوليت‌گريزی خامنه‌‌ای و تيم نظامی امنيتی‌اش نمی‌خواند.
 
در  دوسال پايانی دولت احمدی نژاد که شکاف آقای خامنه‌ای و وی افزايش يافت شاهد اين گونه برخوردها با مصاحبه‌های تلويزيونی محمود احمدی نژاد بوديم.
 
توطئه‌ ايران‌هراسی
حسن روحانی نگرش منفی نسبت به حکومت جمهوری اسلامی را به توطئه‌ ايران‌هراسی نسبت می دهد. او آگاهانه ايران را مساوی با حکومت گرفته و هراس بين المللی از رژيم جمهوری اسلامی را هراس از ايران نام می گذارد. او همچنين تلاش ۳۵ ساله و بی وقفه‌ رژيم جمهوری اسلامی برای تنش زايی و نقض حقوق مردم و عمليات تروريستی را در پرانتز می گذارد و هراس از رژيم را ساختگی معرفی کرده و به ديگران نسبت می دهد. در دنيا نه ايران‌هراسی و نه اسلام‌هراسی وجود دارد. آن چه هست هراس از رژيم‌های تنش زا مثل رژيم جمهوری اسلامی و اسلامگرايانی است که از خشونت برای کسب قدرت و تحکيم آن استفاده می کنند. به نظر می آيد که روحانی در اين موضوع به ادبيات ضد غربی تماميت خواهان پناه می برد تا از فشار آنها بر دولت بکاهد.
 
نه مصاحبه، نه گزارش به مردم
برنامه‌های تلويزيونی روحانی (دو برنامه تاکنون) همانند برنامه‌های احمدی نژاد نه گزارش به مردم است و نه مصاحبه‌ رسانه‌ای. گزارش به مردم نيست چون مصاحبه کننده يا مصاحبه کنندگان وجود دارند و ميان صحبت‌های وی حرف می زنند. اما مصاحبه هم نيست، چه نوع جمعی و چه نوع فردی آن، چون اگر قرار بر مصاحبه باشد ديگر او نبايد به برنامه جهت دهد يا موضوعات مورد نظر خودش را پيش ببرد که می برد. در مصاحبه‌ جمعی ده‌ها رسانه حضور دارند و سوالات خود را می پرسند، در حالی که روسای دولت در ايران با اين فرم خيلی راحت نيستند. در مصاحبه‌ فردی نيز اداره کننده‌ مصاحبه ميزبان است و نه مهمان، در حالی که روسای دولت در جمهوری اسلامی حتی در انتخاب مصاحبه کننده نيز دخالت می کنند.
 
فرار از شکل مصاحبه‌ فردی يا جمعی و پاسخ دادن به سوالات به جای هدايت برنامه در واقع نوعی روش فرار از پاسخگويی است. البته روسای دولت در جمهوری اسلامی تصور می کنند - به درستی- که پاسخ دادن به مجری تلويزيون دولتی پاسخگويی به مردم نيست، بلکه پاسخگويی به دستگاه رهبری است. ميزبانان شبکه‌های دولتی راديويی و تلويزيونی جمهوری اسلامی در واقع خادم دستگاه رهبری هستند و نه عموم شهروندان.
 
فقدان توازن ميان منتقدان و حاميان
دولت روحانی چون نمی خواهد به مطالبات رای دهندگان به خود (پايگاه اجتماعی اصلاح‌طلبان و عملگرايان پاسخ دهد) تلاش وافری برای مسکوت گذاشتن آنها کرده است. از همين جهت دولت روحانی تلاش کرده مشکلات خود را در کاست حکومتی با مذاکره و دادن و گرفتن حل کند. اما هنگامی که دولت مورد انتقاد مخالفان نظامی و امنيتی خود قرار می گيرد کسانی که از آنها انتظار پشتيبانی دارد سکوت می کنند چون نمی توانند انتظار حمايت از دولت را به وقت سرکوب داشته باشند. به همين دليل رئيس دولت علی رغم اذعان به احترام به منتقدان در برنامه‌ی تلويزيونی در سخن گفتن با دانشگاهيان آنها را بی سواد می نامد چون نمی تواند ميان منتقدان نظامی-امنيتی و حاميان دانشگاهی‌اش توازن قدرت برقرار کند.
 
عامه‌گرايی و بهره‌برداری سياسی
دولت روحانی با انتقاد از سياست‌های عامه‌گرای دولت احمدی نژاد بر سر کار آمد. اما با گذشت کمتر از شش ماه اين دولت به همان سياست‌های عامه گرا رجوع کرده است. اين رجوع نيز با فقر و تورم و بيکاری توجيه می شود. روحانی در برنامه‌ تلويزيونی خود هم از توزيع کالای مجانی دفاع کرد و هم عملا وعده داد که يارانه‌ها به همين صورت باقی می ماند در حالی که وی در کارزارهای انتخاباتی وعده‌ی اصلاح نحوه‌ی پرداخت را داده بود. اگر توزيع پول نقد کار خوبی نيست و اکثر اعضای دولت چنين باوری دارند رئيس دولت نبايد اين موضوع را از مردم پنهان کند. همچنين اگر دولت بر اين باور است که توزيع کالای مجانی مشکل مردم را حل نمی کند بايد به اين باور وفادار بماند.
 
به نظر می آيد اين موج از توزيع کالای مجانی توسط دولت بيان اين نکته باشد که توافق در موضوع هسته‌ای  و متعاقب آن توقف تحريم‌های بيشتر به سفره‌ مردم مربوط می شود و چرخ زندگی مردم را بهتر می گرداند. اين بهره برداری سياسی در واقع بر در پيش گرفتن يک مجموعه سياست اقتصادی و اجتماعی سازگار و متوجه به بهبود بلند مدت زندگی مردم تاثير منفی می گذارد. در ضمن مخالفان دولت نيز دست آن را خوانده‌اند و اين بهره برداری سياسی را به "دشمن" نسبت می دهند (نگاه کنيد به تيتر اصلی روزنامه‌ کيهان در ۱۷ بهمن ۱۳۹۲: "شرمن: سبد کالا با پول ما ميان فقرا توزيع شد"). 

منبع:پژواک ایران


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]