لابی جمهوری اسلامی ایران هم مانند خود آن غیرعادی است
مجید محمدی

lobby_012220.jpgکار دشوار لابی جمهوری اسلامی ایران: ماله کشی، ذهن‌خوانی و دروغ‌بافی

درخواست سه سناتور امریکایی از دادستان کل امریکا برای تحقیق در عملکرد نایاک، گروه‌های متهم به لابی‌ یا دلالی برای جمهوری اسلامی ایران را با یک دشواری حقوقی جدی مواجه ساخته است. اما مشکلات این پدیده (چه آن را لابی بنامیم یا دلالی از برنامه‌های جمهوری اسلامی ایران در پایتخت‌های اروپایی و امریکایی؛ اسم آن چندان مهم نیست) تنها از جنس حقوقی نیست.

معمولا لابی شرکت‌ها و دولت‌ها به ترویج و تبلیغ مواضع رسمی تامین‌کننده مالی خود می‌پردازند تا منافع آنها را تامین و حفاظت کنند. به عنوان مثال، مواضع لابی اسرائیل در ایالات متحده همان مواضع رسمی دولت‌های اسرائیل (و بخش‌هایی از مردم اسرائیل) است؛ یا اگر دقیق‌تر بگوییم، مواضع مخرج مشترک دولت‌هایی که در اسرائیل بر سر کار آمده‌اند یا احزاب قدرتمندی که در قدرت شریک هستند. اگر چنین نبود، نه تامین کنندگان مالی در امریکا از آن حمایت می‌کردند و نه دولت‌های اسرائیل با آنها روابط حسنه می‌داشتند. این لابی، کاری شفاف در چارچوب قانون انجام می‌دهد و همه می‌دانند که با چه پدیده‌ای سروکار دارند.

اما همچنان که همه چیز جمهوری اسلامی ایران خلاف عادت است، لابی آن (با تنوع سازمانی و گروهی‌ای که دارد) نیز کارهایی می‌کند که عجیب به نظر می‌رسد، اما مجبور است برای جریان یافتن دلارها و یوروهای حواله‌ای و چمدانی به سمت خود، چنین کند. لابی جمهوری اسلامی ایران، در مواردی «واقعیات» یا مواضعی را برای آن نظام می‌تراشد و می‌سازد، و بعد با ماله‌کشی و دروغ‌بافی و ذهن‌خوانی، از آن‌ها دفاع می‌کند. دفاع از جمهوری اسلامی ایران به دلیل تعارض این نظام با هرچه عقلانی و انسانی و اخلاقی است، بسیار دشوار است. به همین دلیل، کسانی که برای جمهوری اسلامی ایران در کشورهای غربی لابی می‌کنند، باید به دلیل ریسک بالا، قیمت بالایی نیز داشته باشند. همچنین، به دلیل نکبت نظام، مجبورند کار خود را پنهان کنند. همه کسانی که برای نظام لابی می‌کنند، منکر این موضوع هستند. هیچ لابی‌گری نمی‌آید و بگوید که برای نظام چنین می‌کند و سرش را بالا بگیرد.

مطالب بیشتر در سایت ایندیپندنت فارسی

در این نوشته به ده مورد از مواردی که مواضع لابی جمهوری اسلامی ایران با رژیم حمایت کننده از آن متفاوت است، اشاره می‌کنم:

 

۱. علی خامنه‌ای رسما می‌گوید که جمهوری اسلامی ایران رژیمی غیرعادی است، اما تک تک اعضای لابی جمهوری اسلامی ایران مدام می‌کوشند نشان دهند که جمهوری اسلامی ایران مثل بقیه کشورها از خود دفاع می‌کند، مثل بقیه کشورها با مخالفان خود برخورد می‌کند، و مثل بقیه کشورها اهل مذاکره و حل مناقشات است، و این ایالات متحده و اسرائیل هستند که غیرعادی عمل می‌کنند. لابی‌گران جمهوری اسلامی ایران مجبورند چهار دهه رفتار آن نظام را کلا نادیده بگیرند و سر خود را مثل کبک در برف فرو کنند؛

۲. مقامات جمهوری اسلامی ایران در دوران رهبری خامنه‌ای، در مواضع رسمی هیچگاه در مورد ساختن بمب اتمی سخن نگفته‌اند، اما یکی از اعضای موثر تیم دفاع از جمهوری اسلامی ایران در ایالات متحده رسما اعلام کرده است که در دوران احمدی‌نژاد باید کار ساختن بمب را به انجام می‌رساندیم؛ بعد از خروج ترامپ از برجام دلال‌های رابطه با دولت اوباما احساس کردند که قافیه را باخته‌اند و به سیم آخر زده‌اند و ته ماجرا را می‌گویند: این که جمهوری اسلامی ایران در جریان دست‌یابی به بمب اتمی است؛

۳. جمهوری اسلامی ایران در مواضع رسمی صد در صد مخالف این امر است که زنان ایرانی در خارج کشور در مجامع عمومی بدون حجاب ظاهر شوند و صدها زن ایرانی به این دلیل از کار در ایران محروم شده‌اند. اما زنانی که برای لابی جموری اسلامی کار می‌کنند و در شبکه‌های تلویزیونی برای حمایت از مواضع جمهوری اسلامی ایران ظاهر می‌شوند، لچک اجباری رژیم را بر سر نمی‌اندازند و حتی پیراهن آستین حلقه‌ای می‌پوشند؛ کاری که زنان فعال حقوق بشر ایرانی کمتر می‌کنند. مخاطبان، نوعی دوگانگی رفتاری در منش این افراد مشاهده می‌کنند و نمی‌توانند به آنها اعتماد کنند. اگر کسی در خدمت نظام باشد، اهمیتی ندارد چه می‌پوشد و چه می‌کند؛

۴. جمهوری اسلامی ایران همیشه رسانه‌های غربی را صهیونیستی و بخشی از نظام سلطه معرفی کرده است (حتی آنها که مدام خود را مثل بوق در اختیار مقامات قرار می‌دهند و جنایات و سرکوب‌های آن را گزارش نمی‌دهند)، اما لابی جمهوری اسلامی ایران رابطه تنگاتنگی با این رسانه‌ها دارد و مواضع جمهوری اسلامی ایران را از این تریبون‌ها مطرح و از آنها دفاع می‌کند. صدها نویسنده و روزنامه‌نگار و فعال سیاسی برای مصاحبه با رسانه‌های خارج در ایران محاکمه و زندانی شده‌اند، اما لابی این نظام همکاری بی‌وقفه‌ای با این رسانه‌ها دارد. اسامی کارکنان و مشاوران موسسات لابی یا لابی‌گران جمهوری اسلامی ایران را در کانادا، بریتانیا و فرانسه، در گوگل جست‌وجو کنید تا ببینید چقدر فعالانه در «رسانه‌های صهیونیستی» فعال هستند؛

۵. از مواردی که لابی جمهوری اسلامی ایران احتمالا مجبور به خوردن صدها قرص آرامبخش می‌شود، ماله‌کشی مواضع جمهوری اسلامی ایران در باب محو اسرائیل است، چون مواضع خامنه‌ای و منصوبان وی در این باب بسیار روشن است و لابی جمهوری اسلامی ایران می‌خواهد آنها را صِرف انتقاد از نتانیاهو معرفی کند. در دوران احمدی‌نژاد که این مواضع از سوی وی اعلام می‌شد و نابغه‌های رسانه‌های غربی آن را مواضع رسمی نظام می‌دانستند (بدون این که بدانند خامنه‌ای رهبر نظام است، نه احمدی‌نژاد) ماله‌کشی بسیار شدیدتر بود، چون احمدی‌نژاد دستی گشاده‌تر و جیبی پر برای پول‌پاشی داشت. دروغ‌بافی‌های لابی جمهوری اسلامی ایران در موضوعی به این روشنی، اظهرمن‌الشمس است، و وقتی لابی‌گران برای توجیه آنها می‌کوشند، ترحم برانگیز می‌شوند؛

۶. لابی جمهوری در عادی نشان دادن وضعیت جمهوری اسلامی ایران، برگی هم از دفتر اصلاح‌طلبان بیرون می‌کشد: این که نظام قابلیت اصلاح دارد و تحول‌خواهان باید صبر داشته باشند. این ادعا برای چهار دهه نقض شده است، اما باور ایدئولوژیک و حواله‌های ارزی نمی‌گذارد واقعیت دیده شود. رهبر جمهوری اسلامی ایران و نهادهای انتصابی تحت نظر وی، همیشه ایده‌های اصلاحی را نفی و رد کرده‌اند. لابی‌گران جمهوری اسلامی ایران در این موضوع، به مورخان تاریخ چند صد ساله غرب تبدیل شده‌اند و گذشته و داستان تحول در این جوامع را برای توجیه جنایات و قساوت‌های جمهوری اسلامی ایران به میان می‌کشند؛ بدون توجه به این که در این دوران در غرب نه ولی فقیهی حاکم بوده است و نه یک نظام تمامیت خواه حاکم، و نظام‌های تمامیت‌خواه نیز توسط دولت‌های غربی برافتادند. تحولات در جوامع باز و دمکراتیک غربی هیچگاه با سد حکومت توتالیتر مواجه نبوده است، بلکه قوانین به دلیل عرفی بودن، همیشه راه را بر تغییر باز می‌گذاشته‌اند؛

۷. لابی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای غربی برای فریب افکار عمومی، خود را طرفدار حقوق بشر یا حقوق ایرانیان مقیم خارج کشور و مدافع آنها معرفی می‌کند، اما جمهوری اسلامی ایران قهرمان نقض حقوق بشر و حقوق ایرانیان است. لابی جمهوری اسلامی ایران هیچگاه در برابر این پرسش قرار نگرفته است که چگونه می‌تواند لابی رژیمی باشد که قهرمان نقض حقوق بشر و حقوق ایرانیان در داخل و خارج است. وقاحت اعضای لابی جمهوری اسلامی ایران در این مورد، مثال زدنی است؛

۸. لابی جمهوری اسلامی ایران از نظامی سراسر مذهبی-ایدئولوژیک دفاع می‌کند، اما هیچ یک از اعضای آن مذهبی-ایدئولوژیک نیستند. آنها اصولا تظاهر هم نمی‌کنند که شریعت ایدئولوژیک شده را رعایت می‌کنند، چون می‌دانند که این تظاهر نه خریدار دارد، نه باور می‌شود، و نه تاثیری می‌گذارد. آنها خود را به رنگ جامعه ایرانیان خارج کشور که اکثرا سکولار و منتقد رژیم هستند در می‌آورند تا باور شوند، اما منتقد رژیم نیستند و خود را نه سکولار و نه مذهبی معرفی می‌کنند.

۹. لابی جمهوری اسلامی ایران اصولا وارد موضوع دمکراسی نمی‌شود؛ این که رژیم دمکراتیک است یا خیر. فرض پشت سخنان و مواضع لابی جمهوری اسلامی ایران، این است که رژیم، مردم را نمایندگی می‌کند، اما نمی‌گویند چگونه. در برخی موارد از انتخابات سخن می‌گویند، اما رویشان نمی شود که رژیم را دمکراتیک معرفی کنند. آنها نمی‌توانند روشن سازند که چگونه رژیم مورد دفاع آنها نماینده‌ مردم است، و در عین حال، از روش انتخاب آن هم سخنی نمی‌گویند. در دوره‌های بیعت سراسری در ایران، لابی ایران معمولا ساکت است.

۱۰. لابی جمهوری اسلامی ایران در مورد گروگانگیری شهروندان غربی و دو تابعیتی برای مبادله با قاچاقچیان و تروریست‌های رژیم در کشورهای غربی، مشارکت آن در کشتار صدها هزار سوری، درگیر بودن در تجارت مواد مخدر در دنیا و پولشویی، فساد درون رژیم و بقیه مشکلات آن، ساکت است، در حالی که این موضوعات مدام از سوی منتقدان رژیم مطرح می‌شود. این موضوع نباید چندان خوشایند کارفرماهای آنها باشد، اما کارفرمایان در خارج کشور انتظارات تخصصی‌تری دارند و از لابی انتظار دارند که در موضوعات امنیتی از رژیم حمایت کند.

حتی یک تن از اعضای نهادهای لابی‌گر جمهوری اسلامی ایران یا مدیران آنها تا کنون به این تناقضات پاسخ نداده است. آن‌ها تا زمانی که دلارهای حواله‌ای و چمدانی می‌رسد، مشکلی با تعارض و تناقض ندارند. حتی یکی از رسانه‌های فارسی و غیرفارسی‌زبان خارج کشور، این سوالات را از اعضای لابی جمهوری اسلامی ایران که مدام به برنامه‌هاشان دعوت می‌شوند، نپرسیده‌ است.

منبع:ایندیپندنت فارسی


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*پنج موج مهاجرت از جمهوری اسلامی، موج پنجم به غارتگران منابع کشور تعلق دارد، [2020 Feb] 
*لابی جمهوری اسلامی ایران هم مانند خود آن غیرعادی است  [2020 Jan] 
*پنج افسانه در مورد قاسم سلیمانی [2020 Jan] 
* از نظام قرار نیست «چیزی» باقی بماند  [2019 Dec] 
*آدرس‌های غلط تحلیلی در مورد اعتراضات آبان ۹۸ [2019 Nov] 
*از «یانکی گو هوم» تا «ایران برو بیرون»  [2019 Oct] 
*مغازه‌ی دو نبشی که جمهوری اسلامی باز کرده است  [2019 Oct] 
*روزی که «نرمش قهرمانانه‌ی- ۲» فرا خواهد رسید [2019 Oct] 
*مداح اسرائیلی دیگر چه صیغه‌ای است؟ روش خلق این شتر گاو پلنگ  [2019 Sep] 
*چرا مردم ایران علیه رژیم به خیابان‌ها نمی‌آیند؟  [2019 Aug] 
*از همه‌ی دنیا طلبکارند، با همه‌ی نکبت و فلاکتی که به ارمغان آورده‌اند [2019 May] 
*روش‌های مهندسی عقیدتی‌ـ‌سیاسی تجمعات [2019 Apr] 
*یورونیوز فارسی آشکارا به دیگر بوق‌های تبلیغاتی فارسی‌زبان پیوسته است [2019 Apr] 
*مردم ایران در دوران گذار، به رهبرانی مثل ترامپ نیاز دارند [2019 Jan] 
*از زهرا کاظمی ‌تا جمال خاشقجی: رسوایی رسانه‌های غربی در گزارش نامتوازن قتل دو روزنامه‌نگار [2018 Oct] 
*سوریه‌ای شدن، نه؛ یمنی سازی و ونزوئلایی شدن، آری [2018 Oct] 
* کدام یک مبتذل است: موسیقی سوسن و جواد یساری یا امضای نامه‌ی لابی جمهوری اسلامی؟  [2018 Jul] 
*سه (بعلاوه یک) سناریو برای سقوط جمهوری اسلامی [2018 Jul] 
* شش نمایش تهوع‌آور در حکومت اسلامی  [2018 Jul] 
*رهبران ایران اشغالگرند، یا هموطن؟ [2018 Jun] 
* تمام دروغ های ظریف  [2018 Jun] 
*اردک شَل روحانی، آغاز فروپاشی سیاسی [2018 May] 
*رادیو فردا به یک خانه‌تکانی جدی نیاز دارد [2018 Apr] 
*کاهش میانگین سن ازدواج دختران در ایران؛ چرا؟ [2018 Apr] 
*مرثیه ‌ای برای همه‌ء غرب ‌ستیزان  [2018 Mar] 
*تراژدی اسلام‌شناسی، خاورمیانه‌شناسی و ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایالات متحده  [2018 Feb] 
*رژیم‌های سیاسی با همه‌پرسی ساقط نمی‌شوند [2018 Feb] 
*محمود احمدی نژاد: «رهبر انقلابی» که غیبش زد  [2018 Jan] 
*پا گذاشتن جمهوری اسلامی جای پای شوروی  [2018 Jan] 
*چهار ویژگی متمایز کننده‌ خیزش دی ۹۶: جدال با کابوس مستقر [2018 Jan] 
*مهم‌ترین خطر امنیتی کشور: جمهوری اسلامی و تداوم آن  [2018 Jan] 
*«بازندگان جنبش اعتراضی دی ماه ۹۶» [2018 Jan] 
*توهم «تغییر و اصلاح» به پشیمانی رسید [2017 Dec] 
*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]