مهندسی غرور ملی با هیچ
مجید محمدی

 
آش

 

 

خبرگزاری تابناک گفته است از صبح روز هفتم آذر ۱۳۹۵ آماده سازی طبخ ۸۰ هزار کیلو آش به عنوان «بزرگ‌ترین طبخ آش» در رکورد جهانی به مناسبت ۲۸ صفر، در شیراز درحال برگزاری بوده است. این گونه کار‌ها بیش از یک دهه است که در ایران رونق گرفته است.

یکی از میراث‌های دوران احمدی‌نژاد که همچنان زنده است تب رکورد زنی برای ثبت در کتاب گینس است، رکوردهایی که نه از تلاش فردی و گروهی خاص برای نشان دادن ظرفیت‌های انسانی (مثل رکوردهای ورزشی) و نه از تلاش برای بهبود وضعیت زندگی بشر (مثل مبارزه با بیماری‌ها یا ارتقای بهداشت و تغذیه) حکایت دارند. هفته‌ای در ایران نیست که رکوردی زده نشود: کیک ۹۰ طبقه در شیراز، سیخ کباب کوبیدهٔ ۲۶ متری، نقاشی چهار کیلومتری در مشهد (با موضوع مهدویت) و همدان (با موضوع زندگی پیامبر اسلام)، ساندویچ ۱۵۰۰ متری ش‌تر مرغ در تهران، فرش دستباف پنج هزار متر مربعی، بزرگ‌ترین ته دیگ دنیا، بزرگ‌ترین آش دنیا در شیراز، آش رشتهٔ نذری با ۱۱۰ دیگ در شهرکرد، بزرگ‌ترین پرچم دنیا، و رکوردهای دیگری که صرفا با هدف عددسازی زده می‌شوند. جالب اینجاست که اکثر این رکورد‌ها با امور مذهبی و مناسبت‌های شیعه سروکار دارند و رکورد زنی‌ها نوعی تبلیغات مذهبی نیز به حساب می‌آیند.

وقتی با دقت در این آمار‌ها یا «ترین‌ها» نظر کنیم می‌بینیم که ساندویچ ۱۵۰۰ متری در واقع‌‌ همان ۵۰۰۰ ساندویچ ۳۰ سانتیمتری است، کیک ۹۰ طبقه همانا ۳۰ کیک سه طبقه است که روی هم گذاشته شده‌اند، فرش پنج هزار متری همانا ۱۵۰ قطعه فرش ۱۰ متر مربعی است، و سیخ کباب ۲۶ متری همانا ۵۲ سیخ کباب نیم متری است. می‌توان هزاران مورد از این رکورد‌ها را با کنار هم قرار دادن اعدادی که هر روز در زندگی عادی اتفاق می‌افتد (مثل نان ۱۰۰۰ متری سنگک که همانا هزار نان سنگک یک متری است) تولید کرد و مایهٔ مباهات و افتخار عوام الناس شد.

این ارقام فقط به کار شگفت زده کردن عوام می‌آیند بدون اینکه هیچ تاثیری در بهبود زندگی آن‌ها داشته باشند. در جامعه‌ای که عامه گرایی به فرهنگ سیاسی تبدیل شود طبعا از این ابراز‌ها برای تحت تاثیر قرار دادن عموم استفاده می‌شود تا ادعا شود که «ما هم ملتی هستیم»، «دستاورهای بزرگی داریم که دیگران (کتاب گینس) آن را ثبت می‌کنند» و «می‌توانیم با این دستاورد‌ها فخر فروشی کنیم.»

این فرهنگ رکوردزنی‌های بی‌خاصیت و بدون کارکرد معقول که هزینهٔ آن از سوی شهرداری‌ها، سپاه و دیگر نهادای عمومی پرداخت می‌شود از کجا پیدا شد و چرا تداوم یافته است؟

غرور ملی

دولت احمدی‌نژاد و پایگاه نظامی-امنیتی آن با همراهی بیت رهبری به دنبال آن بودند که همهٔ ارزش‌های دوران اصلاح خواهی (دمکراسی، آزادی رسانه‌ها، حاکمیت قانون، رشد نهادهای مدنی، و پاسخگویی حکومت) را یکباره بشویند و مردم آن‌ها را فراموش کنند. برای این شستشو لازم بود ایده‌ها و برنامه‌های دیگری به جای آن‌ها عرضه شود. یکی از آن‌ها خلاصه کردن همهٔ داستان پیشرفت و توسعه در برنامهٔ هسته‌ای بود که در ‌‌نهایت پس از ده‌ها میلیارد دلار هزینه و صد‌ها میلیارد دلار خسارت ناشی از تحریم‌ها به توافق هسته‌ای و توقف بخش‌هایی از آن انجامید.

برای دادن احساس غرور به مردم طبعا باید آن‌ها احساس می‌کردند که سری در میان ملت‌ها بلند کرده‌اند و چیزی از آن‌ها کم ندارند. در چارچوب همین هدف بود که

۱) مدارک قلابی آکسفورد و کمبریج و هاروارد خلق شده و به خورد خلائق داده شد،

۲) آمارهای شگفت انگیز برای نشان دادن پیشرفت کشور به جامعه ارائه شد،

۳) از احمدی‌نژاد یک سلبریتی با شعارهای خارق العاده (مدیریت جهانی) و کاپشن و اتومبیل خاص ساخته شد، و

۴) در عرضهٔ اجتماعی نیز یکباره کتاب گینس کشف شده و تلاش برای پر کردن صفحات آن با نام ایران آغاز شد.

همهٔ این‌ها قرار بود ذهن مردم را اشغال کند و نتوانند به موضوعات دیگر مثل تاراج منابع کشور توسط نظامیان و امنیتی‌ها و دورغ و تقلب و چپاول جاری فکر کنند. به همین دلیل نهادهای نظامی و امنیتی و دستگاه‌های تبلیغاتی و عمومی نزدیک به آن‌ها (مثل شهرداری‌ها) همچنان به رکورد شکنی گینسی مشغول هستند.

وقتی نتوان یا نشود با پیشرفت و توسعه و اخلاق و انسان دوستی به خود افتخار و مردم را بسیج کرد طبعا باید برای آن‌ها جایگزین‌هایی پیدا کرد. اقشاری که به حکومت وفاداراند و می‌دانند ادعای دمکراسی و آزادی و پیشرفت علمی در ایران دروغ است طبعا به رکوردهای دیگری رو می‌کنند.

نقش دولت و نهادهای عمومی

رکورد زنی‌های گینسی در ایران یک پدیدهٔ اجتماعی صرف نیست که اگر بود گرچه فایدهٔ چندانی نداشت اما ضرری هم به کسی نمی‌زد؛ اما مشکل آنجاست که دولت و نهادهای عمومی در برگزاری آن‌ها نقش موثری دارند. مقامات در مراسم رکوردزنی‌ها حضور دارند؛ محل برگزاری این گونه مراسم و امنیت آن‌ها توسط حکومت تامین می‌شود؛ و بودجهٔ بسیاری از آن‌ها توسط نها‌های دولتی و عمومی تامین می‌شود در حالی که از هر گونه مراسم شادی و می‌تینگ‌های سیاسی و مدنی جلوگیری می‌شود؛ شهرداری‌ها و نهادهای دولتی و حکومتی معمول بخش قابل توجهی از هزینهٔ این گونه مراسم را تامین می‌کنند.

رکورد‌هایی که باید مورد توجه قرار گیرند

ایران تحت جمهوری اسلامی در مصرف گاز طبیعی، مبتلایان به سرطان، افت آبهای زیر زمینی در برخی مناطق، خشک شدن دریاچه‌ها و رود‌ها، آلودگی هوای شهری، اتلاف انرژی، فرار مغز‌ها، مصرف تریاک، ارقام اختلاس، و اعدام سرانه و اعدام نوجوانان نیز رکورد زده است. اما کمتر کسی از علی خامنه‌ای که با این دستاورد‌ها هنوز خود را امیدوار به آینده معرفی می‌کند می‌پرسد بر اساس کدام آمار‌ها و روند‌ها به آینده خوش بین است. دستگاه تبلیغاتی جمهوری اسلامی به جای تمرکز بر روندهای نگران کننده که در رکوردهای مذکور خود را نشان می‌دهند بر رکوردهای بی‌فایده و نمایشی متمرکز هستند.

فروش امنیت

در میان همهٔ ناکارایی‌ها، فساد‌ها، دروغ‌ها، تقلب‌ها و سرکوب‌های جمهوری اسلامی تنها کالایی که برای دستگاه‌های امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی مانده افتخار به امنیت قبرستانی کشور در دستگاه‌های تبلیغاتی است. حکومت با اغراق بر تهدید داعش (بدون جنگیدن با آن) و دمیدن بر بوق دشمنی ایالات متحده (بدون هیچ نشانه و شاهد) تلاش دارد عدم جنگ در ایران را به پای موفقیت‌های خود بگذارد. در این مورد نیز حکومت دارد هیچ (فقدان جنگ) را به مردم به عنوان دستاورد خود می‌فروشد.

 

منبع:پژواک ایران


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]