انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟
مجید محمدی

 

ممنوعیت مشروبات الکلی در ایران چون به دنبال حذف این پدیده بوده به مدیریت و کنترل اجتماعی بر این پدیده خسارت زده است. انگاره‌ی بومی در اینجا حذف یک واقعیت بوده و مدیریت آن را مخدوش کرده است.

ممنوعیت مشروبات الکلی در ایران چون به دنبال حذف این پدیده بوده به مدیریت و کنترل اجتماعی بر این پدیده خسارت زده است. انگاره‌ی بومی در اینجا حذف یک واقعیت بوده و مدیریت آن را مخدوش کرده است.

 

از دهه‌ی چهل خورشیدی بدین سو مباحث بومی سازی در حلقات روشنفکری و چپ و بعد اسلامگرا به صورت مد روز درآمد بدون آن که در محتوای واقعی پیشنهادهای ناشی از این رهیافت توجه کافی مبذول شود. به عنوان مثال گروه‌های چپ و اسلامگرا می‌خواستند دانشگاه، دولت، آموزش و پرورش، توسعه‌ی اقتصادی، رسانه‌ها و خلاصه همه‌ی عناصر و نهادهای تمدن غربی را که به کشور وارد شده بود بومی (خلقی، اسلامی) سازند. این امر در نهایت باقدرت گرفتن اسلامگرایان به اسلامی سازی این نهادها یا همانا دولتی سازی و تمامیت خواهانه سازی آنها در خدمت قدرت منجر شد.

اما فراتر از این دستاوردهای فاجعه‌آمیز هنوز کسانی هستند که معتقدند بومی‌سازی می تواند فراتر از اسلامی‌سازی اعمال شده دنبال شود و به سعادت و پیشرفت جامعه کمک کند. برای نشان دادن این موضوع که علم و دانش امری بشری، عام و همه‌جایی است و نه غربی و شرقی و ایرانی کافی است به مواردی از بومی سازی‌ها و دستاوردهای آنها اشاره کنیم. بهتر است ادعاها را کنار بگذاریم و به حوزه‌های مختلف بپردازیم. در برخی موارد می توان شکست انگاره‌های بومی را که ادعا می شود همه‌ی مشکلات را حل خواهد کرد از زبان خود مدعیان شنید:

بانکداری اسلامی

مکارم شیرازی در باب بانکداری اسلامی می گوید: «بانکداری از غرب برای ما آمده و ما اسم اسلامی را برای آن گذاشته ایم که متأسفانه نه محاسن بانکداری غربی را دارد و نه اسلامی است. سود بانکی در کشورهای غربی بین ۴ تا ۶ درصد است؛ اما در بانکداری اسلامی تا ۲۸ درصد از مردم سود می گیرند و اخیرا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی اعلام کرده که تا ۳۵ درصد هم سود گرفته می شود؛ آن هم در قالب عقود شرعیه.» (الف ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵) در نهایت بانکداری اسلامی بهدادن وام های بی بهره و کم بهره به مدیران و ۱۵۰ هزار میلیارد تومان معوقات بانکی منجر شده است.

اقتصاد اسلامی

وزیر اقتصاد دولت روحانی می گوید: «در سی و چند سال گذشته، میانگین رشد اقتصادی ما حدود ۳.۲ درصد و در ۱۰ سال اخیر، با وجود برخورداری از درآمدهای بالای نفتی در ایام قبل از تحریم، زیر سه درصد بوده و این در حالی است که در دهه ۴۰ شمسی، ما در ایران رشدهای اقتصادی بالای ۱۸ و تا ۲۰ درصد را نیز تجربه کرده بودیم.» (تسنیم ۵ خرداد ۱۳۹۵)

در ۳۸ سال گذشته حکومت جمهوری اسلامی مدعی بوده که دارد بر مبنای اقتصاد اسلامی کشور را اداره می کند و حاصل آن فاجعه بوده است. مردم ایران در ۴ دهه‌ی اخیر فقیرتر شده‌اند و حاکمان ثروتمندتر.

مدیریت اسلامی جامعه

یکی از معیارهای جامعه‌ی اسلامی از منظر اسلامگرایان و اهل شریعت آن است که در فضای عمومی دستورات شریعت نقض نشود. به همین دلیل بلافاصله بعد از استقرارحکومت تولید، مصرف، توزیع و فروش مشروبات الکلی منع شد. نتیجه‌ی این انگاره‌ی ظاهرا بومی مدیریت نوشیدن مردم چه بوده است؟ تولید محصولات خانگی که هیچ گونه نظارتی بر آنها اعمال نمی شود، درست کردن مشروبات ترکیبی (با الکل صنعتی) که به کور شدن و مرگ صدها نفر منجر شده است و مهم تر از همه ایجاد عادات مشروب خواری پر حجم در کنج خانه‌ها.

ایرانیان در میان ملل دیگر از حیث میزان مشروب مصرف شده در یک نشست در زمره‌ی ۲۰ کشور اول هستند. هر فرد الکلی در ایران سالانه ۲۵ لیتر الکل مصرف می کند که این رقم دو برابر یک شهروند آمریکایی و حتی بیشتر از شهروندان روسی است که در جهان مشهور به مصرف بالای الکل هستند (گزارش سازمان بهداشت جهانی در مورد مصرف الکل، ۲۰۱۰-۲۰۱۱). علت این امر آن است که نوشیدن اجتماعی مشروب در محیط‌های عمومی باعث می شود آنها کم‌حجم‌تر بنوشند. ممنوعیت مشروبات الکلی در ایران چون به دنبال حذف این پدیده بوده به مدیریت و کنترل اجتماعی بر این پدیده خسارت زده است. انگاره‌ی بومی در اینجا حذف یک واقعیت بوده و مدیریت آن را مخدوش کرده است. ‌

مدیریت جهانی اسلامگرایان

معنای مدیریت بومی اسلامگرایان در سطح جهان را از مدیریت آنها در سطح منطقه می‌توان دریافت. اسلامگرایان شیعه در همه‌ی نقاط بحرانی منطقه (یمن، سوریه، افعانستان، عراق، و لبنان) حضور دارند و به جنگ‌های شیعه و سنی و ایرانی و عرب دامن می‌زنند. نتیجه‌ی این جنگ‌ها برای مردم ایران هزینه‌ی سالانه‌ی چند میلیارد دلاری‌ و کشته شدن هزاران ایرانی و افغانی و پاکستانی است. در عین حال منابع مشترک نفتی و گازی میان ایران و عراق و کویت و قطر در حال تخلیه شدن هستند بدون آن که حتی یک سنت نصیب مردم ایران شود.

یک نمونه‌ی آن میدان گازی آرش یا الدوره است که بیش از یک دهه است توسط کویت و عربستان استخراج می‌شود و ایران هیچ حضوری در این فعالیت ندارد. مدیریت بومی جمهوری اسلامی در منطقه دشمنی با ایالات متحده و دشمنی با شرکت‌های غربی است که نتیجه‌ی آن پیشقدم شدن کشورهای همسایه در استخراج منابع مشترک بوده است. مقامات جمهوری اسلامی نام غرب‌ستیزی و دشمنی کور با نظام سرمایه‌داری جهانی- در عین بهره‌برداری شخصی از آن- را گذاشته‌اند مدیریت بومی.

دولت فربه

وجه دیگری از مدیریت بومی تبدیل نیمی از جمعیت کشور به نانخور دولت است. در ایران حدود ده میلیون نفر حقوق بگیر دولت و بخش عمومی هستند که با توجه به چهار نفره بودن بعد خانوار و سهم اندک زنان از بازار اشتغال (حدود ۱۲ درصد) حدود چهل میلیون نفر مستقیما با مستمری دولتی زندگی می کنند. این که جمعیت به این بزرگی به عائله ی دولت تبدیل شوند نتیجه‌ی یک نگرش و هزاران تصمیم مبتنی بر آن بوده است و نه یک ضرورت اجتماعی. حکومت برای کنترل جمعیت منابع بیشتری را در قشر حاکم متمرکز کرده و افراد را به خود وابسته کرده است.

معنای انگاره‌ی بومی

انگاره‌ی بومی اداره و توسعه وجود دارد و قابل تصور است اما معنای ایدئولوژیک ندارد بلکه نحوه‌ی کاربرد علم و تجربه در حیطه و موردی خاص است. به عنوان مثال شما حساب می کنید و می بینید که به طور متوسط در ایران برای هر زندانی ماهانه ۴.۵ میلیون تومان هزینه می شود (مدیر کل زندان‌های ایلام، ایرنا، ۶ خرداد ۱۳۹۵). در این شرایط بهتر است ماهانه یک سوم آن را به خود زندانی (ای که احتمال خشونت علیه دیگران از او نمی رود) بپردازید و او را با ابزارهای الکترونیکی در خانه‌اش محبوس کنید. این بهره گیری از عقل بشر است. ممکن است در جامعه و شرایطی دیگر هزینه‌ی زندان بسیار کمتر باشد و برای جامعه بصرفد افراد را در زندان نگاه دارد.

اما نوع دیگری از اداره و توسعه‌ی بومی وجود دارد که روشنفکران دینی و فعالان سیاسی مارکسیست و اسلامگرا به جامعه‌ی ایران فروخته‌اند: برای مخالفت با غرب کاری کنید که در غرب انجام نمی‌شود یا کاری کنید که بوی ستیز و دشمنی با غرب را بدهد. به عنوان مثال در برخورد با بزهکاری به جای تولید شغل و ایجاد چترهای حمایتی، یا با بزهکاران مطابق شرع برخورد کنید (انگشتانشان را قطع کنید، شلاقشان بزنید، اعدامشان کنید، ...) یا آنها را به لشکر میلیشیای دولتی اضافه کنید تا مخالفان شما را سرکوب کنند.

——————

منبع:رادیو فردا

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:

facebook Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

   نسخه‌ی چاپی  

مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها
*مهندسی غرور ملی با هیچ
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان
*جنگ با مردگان «غیر خودی»
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت
*رژیم تحریم علیه تحریم
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه
*توهمات علی خامنه‌ای
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا"
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته
*صدايش را در نخواهند آورد
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...
*در جستجوی فرزندان از دست رفته
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی