سوریه‌ای شدن، نه؛ یمنی سازی و ونزوئلایی شدن، آری
مجید محمدی

 


رفتار غیر‌مسئولانه و تنش‌زای منطقه‌ای جمهوری اسلامی در کنار هزینه کردن دلارهای نفتی واریز شده پس از برجام برای آتش‌افروزی به دور تازه‌ای از تحریم‌ها منجر شد. حکومت نیز با سیاست‌هایی که در پیش گرفته در حال انتقال هزینه‌ها و فشارها به شهروندان است. برای قابل تحمل کردن این فشارها نیز از مردم دعوت می‌شود که نان خشک بخورند و لنگ بپوشند. مخالفان سوریه‌ای شدن جامعه‌ ایران که خود از رانت خوارترین و مرفه‌ترین اقشار جامعه بوده و هستند سیاست‌هایی را در پیش گرفته‌اند که دارند جامعه را به سوی یمنی و ونزوئلایی شدن پیش می‌برد.

در این میان هر دو جناح تمامیت‌خواه و اصلاح طلب حکومتی در سرزنش قدرت‌های خارجی و مسکوت گذاشتن مداخلات خارجی با هم، هم‌نظرند. اصلاح‌طلبان از کشورهایی که در معرض جهان گشایی جمهوری اسلامی هستند انتظار دارند که مثل خود، سیاست خشنود‌ سازی و مماشات را پیشه کنند.

اما کشورهای دیگر نمی‌توانند بنشینند و رفتارهای تروریستی و آتش افزوزانه‌ حکومت را تماشا کنند و دست روی دست بگذارند. نتایج این رفتارها در حوزه‌‌ اقتصاد امروز برای همه‌ ایرانیان روشن است و دارند آن را هر روزه حس می‌کنند. در این نوشته به پیامدهای اجتماعی این تلقی که دیرتر خود را نشان می‌دهند یا برای همگان ملموس نیستند اما عوارضشان گریبان همه را می گیرد اشاره می‌کنم.

افزایش طلاق

بنا به گفته‌ رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در یک سال گذشته تعداد تقاضای طلاق سه برابر شده است. (تابناک ۶مهر۱۳۹۷) وقتی معیشت خانواده دچار اختلال شود، طبعا اختلاف بر سر چگونگی برخورد با مشکلات و کمبودها افزایش می‌یابد. نهاد خانواده در بحران‌های اقتصادی به‌شدت آسیب‌پذیراست آن هم در جامعه‌ای که دیگر آموزه‌ «بسوز و بساز» به حاشیه رفته است.

تشدید مشکلات تغذیه

کمبود برخی از اقلام مواد غذایی و خالی شدن برخی از قفسه‌ها در فروشگاه‌ها، گرانی سرسام‌آور مایحتاج روزمره بدون افزایش دستمزدها و حذف بسیاری از مواد غذایی ضروری مثل شیر و گوشت و سبزیجات از سبد غذایی مشکلات تغذیه‌ اقشار فقیر در جامعه را تشدید کرده است.

عکس کارگرانی که برای نهار به نان اکتفا می‌کنند یکی از نمودهای آشکار شده‌ این معضل است. قیمت مواد غذایی به گزارش رئیس مرکز آمار ۳۶درصد در یک سال شهریور۹۶ تا شهریور۹۷ افرایش داشته اما افزایش دستمزدها حدود ۱۰تا۱۵ درصد در ابتدای سال ۹۷بوده است. 

بی خانمانی

نرخ خرید و اجاره‌ مسکن در یک سال اخیر حدود ۶۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته در حالی که درآمدها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته است. هزینه‌ مسکن در ایران میان یک سوم تا یک دوم درآمد خانوار را می بلعد. بنا به گزارش شاهدان عینی به نویسنده تعداد کارتن خواب‌ها، قبرخواب‌‌ها و افراد بی خانمان در شهرهای بزرگ افزایش یافته است. بخشی از مستاجران توان پرداخت به موقع اجاره را ندارند و همین موضوع به تنش راوبط میان موجر و مستاجر انجامیده است.

مهاجرت معکوس

مهاجرت معکوس که از دوره‌ تحریم‌های قبلی آغاز شده بود در سال ۹۷ تشدید شده است. با توجه به مهاجرت افراد به شهرهای بزرگ برای اشتغال یا کمبود آب طبیعی است که این افراد در محل زندگی جدید امکان چندانی برای اشتغال و دسترسی به حداقل‌های حیات پیدا نمی‌کنند  تنها هدف از مهاجرت معکوس کاهش هزینه‌ها در شرایط تجربه‌ی نرخ‌های تورم ۴۰ درصدی و بالاتر در حوزه‌ مسکن است. با تداوم سیاست‌های موجود احتمالا شاهد مهاجرت بخش‌هایی از جمعیت به کشورهای همسایه خواهیم بود، اتفاقی که در ونزوئلا افتاده است.

رشد قارچ گونه‌ فساد و فقیرتر شدن مردم

جمهوری اسلامی به طور نهادینه و ساختاری حکومتی فاسد است و مقامات آن بدون استثنا از قدرت خویش سوء استفاده می‌کنند چون نه شفافیتی وجود دارد و نه نظارتی. اما در دوره‌های بحرانی فرصت برای فساد افزایش می‌یابد.

در دوره‌ تحریم‌های ترامپ شاهد رشد قارچ‌گونه‌ این امرهستیم. بنا به گفته‌ هادی قوامی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: «مابقی ارزهای حاصل از صادرات نباید سر از بازار سلیمانیه و هرات در بیاورد تا با رقم حداکثری به کشور وارد شود و خود را به شکل تورم در داخل کشور نشان دهد.» به گفته‌ او «از ابتدای امسال تا پایان شهریور، ۲۴ میلیارد دلار صادرات غیر‌نفتی داشته‌ایم اما شرکت‌های پتروشیمی و فولاد که از انرژی ارزان قیمت کشور برای تولید استفاده می‌کنند فقط ۴ میلیارد دلار به سامانه نیما تزریق کرده‌اند.»(تسنیم ۷مهر۱۳۹۷) بنا به گفته‌ مقامات دولتی ۳۰ میلیارد دلار ارز به قیمت ۴۲۰۰تومان به افرادی خاص برای واردات کالاهای الکترونیک و قطعات اتومبیل (کالاهای غیر‌ضروری) داده شده است که تاثیری در گران نشدن آنها نداشته است. نتیجه‌ این امر تشدید نابرابری‌های اقتصادی و فقیر‌تر شدن توده‌‌ مردم خواهد بود بدون آن که تولید ثروتی یا اشتغالی شده باشد. نتیجه‌ ‌مستقیم افزایش فقر نیز افزایش تن‌فروشی، جرائم سازمان‌یافته و غیر‌سازمان‌یافته و کاهش سرمایه‌ اجتماعی خواهد بود.

سیاست حکومت در مقابله با فساد نه واگذاری منابع سه امپراطوری بزرگ مالی (دستگاه رهبری، سپاه و شرکت‌های دولتی) به مردم و بیرون کشیدن پای حکومت و دولت و نظامیان از اقتصاد بلکه اعدام چند دلال برای تشفی خشم عمومی از فساد و فلاکت است. 

بیکاری

در شش ماه اول سال ۱۳۹۷ سیلی از شرکت‌های خارجی در حال خروج از ایران بوده‌اند. مقامات به جای نگاه به برنامه‌ها و سیاست‌های خود (برنامه‌ اتمی، شعار محو اسرائیل و تسلط بر چهار پایتخت منطقه: بغداد، بیروت، صنعا و دمشق) به عربستان سعودی، اسرائیل و ایالات متحده حمله می‌کنند. مشخص است که در نتیجه‌ موشک‌پرانی و تهدید کشتی‌ها در آب‌های آزاد بین‌المللی شرکت‌های خارجی نمی‌مانند و با خروج آنها اشتغال کاهش می‌یابد و سرمایه میل به خروج پیدا می‌کند. علاوه بر خروج شرکت‌های خارجی کمبود مواد اولیه و واردات انبوه موجب تعطیلی کارخانه‌ها و گارگاه‌های تولیدی شده و بیکاری را دامن می‌زند. بنا به تخمین اقتصاد دانان تا پایان سال با سیاست‌های موجود 1.1 میلیون نفر به جمع بیکاران افزوده خواهد شد. بیکاری مادر همه‌ معضلات اجتماعی است. افزایش بیکاری یعنی افزایش اعتیاد، بی خانمانی، جرائم، و سست شدن نهاد خانواده.

توانبخشی

معلولان و ناتوانان ایرانی به ابزارها و تجهیزاتی که در دنیا مدام ارتقا می‌یابند نیاز دارند. گران شدن نرخ ارز بر زندگی آنها مستقیما تاثیر می‌گذارد. اگر این موضوع به دست مقامات واگذار شود آنها مشکلی ندارند که زندگی معلولان به دوران شعب ابی‌طالب باز گردانده شود در حالی که فرزندانشان در رم، پاریس ،لندن، نیورک و تورنتو زندگی می‌کنند. توصیه‌ وزیر بهداشت به مردم در جهت جایگزین کردن فیزیوتراپی با مالش همین نگرش عقب گردی برای مردم را بازگو می‌کند.

مسئولیت‌ناپذیری و دستکاری در آمارها

در حالی که دو جناح دارند مشکلات را به طرف دیگر نسبت می‌دهند یا بر خود مدال آویزان می‌کنند (مثل این که با برجام دلار۱۸ هزار تومان شد) یا (اگر رئیسی بود دلار ۴۰هزار تومان شده بود) جامعه بیش از پیش در حال خم شدن زیر بار پیامدهای سیاست‌های حاکمان از هر دو جناح است.

وقتی مرکز آمار کشور به دروغگوترین نهاد در آمارسازی تبدیل می‌شود دیگر نمی‌توان امیدی به اصلاح امور داشت. در یک سالی که قیمت دلار پنج برابر شده (از۳۷۰۰ تا۱۷۴۰۰) بنا به گزارش مرکز آمار تورم نقطه به نقطه از شهریور ۹۶تا شهریور ۹۷، ۱۱/۳درصد بوده است. (رئیس مرکز آمار ایران، تسنیم،۸مهر۱۳۹۷) اگر مواد خوراکی که در مقایسه با مسکن، وسائل خانگی و مواد بهداشتی کمترین تورم را متحمل شده‌اند، ۳۶ درصد افزایش نرخ داشته‌اند چگونه نرخ تورم نقطه به نقطه می تواند۱۱/۳ درصد باشد؟ حتی اعضای مجلس رژیم نتوانسته‌اند این دروغ بزرگ را هضم کنند.

منبع:پژواک ایران


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*از زهرا کاظمی ‌تا جمال خاشقجی: رسوایی رسانه‌های غربی در گزارش نامتوازن قتل دو روزنامه‌نگار [2018 Oct] 
*سوریه‌ای شدن، نه؛ یمنی سازی و ونزوئلایی شدن، آری [2018 Oct] 
* کدام یک مبتذل است: موسیقی سوسن و جواد یساری یا امضای نامه‌ی لابی جمهوری اسلامی؟  [2018 Jul] 
*سه (بعلاوه یک) سناریو برای سقوط جمهوری اسلامی [2018 Jul] 
* شش نمایش تهوع‌آور در حکومت اسلامی  [2018 Jul] 
*رهبران ایران اشغالگرند، یا هموطن؟ [2018 Jun] 
* تمام دروغ های ظریف  [2018 Jun] 
*اردک شَل روحانی، آغاز فروپاشی سیاسی [2018 May] 
*رادیو فردا به یک خانه‌تکانی جدی نیاز دارد [2018 Apr] 
*کاهش میانگین سن ازدواج دختران در ایران؛ چرا؟ [2018 Apr] 
*مرثیه ‌ای برای همه‌ء غرب ‌ستیزان  [2018 Mar] 
*تراژدی اسلام‌شناسی، خاورمیانه‌شناسی و ایران‌شناسی در دانشگاه‌های ایالات متحده  [2018 Feb] 
*رژیم‌های سیاسی با همه‌پرسی ساقط نمی‌شوند [2018 Feb] 
*محمود احمدی نژاد: «رهبر انقلابی» که غیبش زد  [2018 Jan] 
*پا گذاشتن جمهوری اسلامی جای پای شوروی  [2018 Jan] 
*چهار ویژگی متمایز کننده‌ خیزش دی ۹۶: جدال با کابوس مستقر [2018 Jan] 
*مهم‌ترین خطر امنیتی کشور: جمهوری اسلامی و تداوم آن  [2018 Jan] 
*«بازندگان جنبش اعتراضی دی ماه ۹۶» [2018 Jan] 
*توهم «تغییر و اصلاح» به پشیمانی رسید [2017 Dec] 
*سپنتا نیکنام و مرگ حاکمیت قانون و حقوق شهروندی  [2017 Nov] 
*اصلاحات سال‌ها پیش مُرد. همین!  [2017 Oct] 
*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]