واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند
مجید محمدی

فراتر از جنجال‌ها، رسوایی‌ها، و ملودرام‌های انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ در ایالات متحده، و با در پرانتز گذاشتن سازمان و میزان هزینه‌ی نامزدها (که نقش کلیدی در پیش افتادن دمکرات‌ها بازی نکردند)، نتایج این انتخابات روندهای اجتماعی و اقتصادی جاری در این کشور را با وضوح بیشتری نمودار کرده است.

در حالی که هر دو نامزد احزاب اصلی نمرات منفی بیشتری نسبت به نمرات مثبت خود در میان رأی‌دهندگان داشتند و علی‌رغم دل‌آزردگی عمومی از رفتارهای ترامپ و ایمیل‌های هیلاری، همین روندها باعث پیروزی ترامپ بر کلینتون شد.

تأثیر ترامپ

ترامپ روندهایی را که در میان اقشار طرفدار حزب جمهوری‌خواه و اقشاری از جامعه‌ی آمریکا در جریان بود تشدید کرد. پیام‌های ملی‌گرایانه، زن/مهاجرستیزانه، و عامه‌گرایانه‌ی او، اقشار کارگر اروپایی‌تبار و مسیحیان تبشیری را علیه روندهای چند فرهنگ‌گرایی، جهان‌گرایی، و نخبه‌گرایی در ایالات متحده بسیج کرد.

دانشگاهیان، اقلیت‌ها، مهاجران و نسل برآمده در سال‌های ۲۰۰۰ که عمدتاً در دو ساحل غربی و شرقی ساکن هستند این روندها را نمایندگی می‌کنند. اقشار مخالف با این روند‌ها عمدتاً در مناطق غیرشهری (شهرهای بزرگ و متوسط)، ایالاتی که در «کمربند زنگ‌زده» قرار می‌گیرند (ایالاتی که صنعت از آنها رخت بر بسته و به خارج رفته است مثل اوهایو، ایندیانا، میشیگان)، و مناطق فقیر در ایالات کمتر توسعه‌یافته (مثل ویرجینیای غربی) ساکن هستند.

طرفداران ترامپ عمدتاً با انعکاس تحولات فرهنگی و جمعیتی ایالات متحده در ساختار سیاسی و نحوه‌ای که واشینگتن دی سی عمل کرده مشکل دارند. در مقابل، دمکرات‌ها بر این تحولات سوار شده و به آنها خوشامد می‌گویند و به همین دلیل رأی اکثریت اقلیت‌ها، مهاجران، و قائلان به نظام چند فرهنگی را جذب می‌کنند.

نتایج این انتخابات را در چهار شکاف نژادی، تحصیلی، نسلی و جغرافیایی می‌توان توضیح داد:

نقش تحصیلات

در ایالاتی که میزان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی افزایش چشمگیر داشته، شانس جمهوری‌خواهان برای پیروزی در انتخابات کاهش یافته است. به عنوان مثال در ایالت ویرجینیا بعد از بالا رفتن میزان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در دو انتخابات ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ اوباما پیروز شد. در انتخابات ۲۰۱۶ نیز هیلاری پیروز این ایالت بود. در نظرسنجی‌ها حدود ۵۵ درصد از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به هیلاری و حدود ۴۰ درصد به ترامپ رأی می‌داده‌اند. اما آمریکا به این قشر محدود نمی‌شود.

در دهه‌های اول بعد از جنگ جهانی دوم کارگران اروپایی‌تبار بدون تحصیلات دانشگاهی اکثراً با حزب دمکرات بودند. از دهه‌ی شصت به بعد این روند تغییر یافت: جمهوری‌خواهان رأی بیشتر را در میان این گروه پیدا کردند (ریگان ۶۶ درصد و رامنی رأی ۶۲ درصد آنها را به خود اختصاص داد) و دمکرات‌ها پایگاه محکم‌تری در میان اروپایی‌تباران فارغ‌التحصیل دانشگاهی یافتند.

باراک اوباما در سال ۲۰۰۸ حدود هفت درصد رأی بیشتر نسبت به رقیب جمهوریخواه خود در میان اروپایی‌تباران دارای تحصیلات دانشگاهی داشت.

ترامپ از آغاز کارزار انتخاباتی خود به صراحت به دنبال رأی تحصیل‌ناکردگان دانشگاهی اروپایی‌تبار (بالاخص مردان آنها) بود و آن را به دست آورد. با روند نارضایی این اقشار از وضعیت اقتصادی و شغلی، رأی دمکرات‌ها (از ۴۴ درصد در دوران بیل کلینتون) در میان این اقشار کاهش و رأی جمهوری‌خواهان افزایش یافت.

همچنین دمکرات‌ها در فلوریدا و کارولینای شمالی (دو ایالت کلیدی در انتخابات) نتوانستند به اندازه‌ی لازم رأی تحصیل کردگان دانشگاهی را برای غلبه بر فاصله‌ی رأی در دیگر گروه نژادی- تحصیلی به دست آورند. عدم رشد دستمزدها در دو دهه‌ی گذشته، خروج میلیون‌ها نفر از بازار کار، عدم امنیت شغلی با مشاغلی با دستمزد بالا از دلایل جدی نارضایی در میان کارگران اروپایی‌تبار بوده است. افزایش مشارکت در انتخابات نسبت به دوره‌ی قبل نیز عمدتاً به نفع ترامپ بوده است.

تأثیر اقلیت‌ها

لاتینو تبارها از ۴۴ درصد رأی به جرج دبلیو بوش به حدود ۲۷ درصد رأی برای رامنی رسیدند. تنها نیمی از رأی‌دهندگان لاتینو در انتخابات ۲۰۱۲ شرکت داشتند و انتظار می‌رود تعداد بیشتری از آنها در سال ۲۰۱۶ رأی داده باشند. از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ میزان رأی‌دهندگان لاتینو تبار حدود چهار میلیون افزایش داشت. اما آفریقایی‌تبارها در انتخابات ۲۰۱۶ به اندازه‌ای که در انتخابات ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ شرکت داشتند، مشارکت نکردند و به همان اندازه‌ی اوباما (۹۳ درصد) به هیلاری رأی ندادند (۸۸ درصد) و این از بنیه‌ی حزب دمکرات کاست.

این در حالی است که مشارکت آفریقایی‌تبارها در سال ۲۰۱۲ بیش از مشارکت اروپایی‌تبارها بود. اما در نهایت مجموعه‌ی اقلیت‌ها تنها حدود ۲۸ درصد از رأی را در اختیار دارند.

ترامپ به جای تمرکز بر اقلیت‌ها، مهاجران و تحصیلکردگان دانشگاهی تمرکز خود را بر کارگران یقه سفید آبی و اروپایی‌تبار، مسیحیان تبشیری و اروپایی‌تباران غیرشهری گذاشت و حداکثر تلاش خود را به بسیج آنها جهت مشارکت سیاسی معطوف کرد. ترامپ خشم کارگران اروپایی‌تبار از وضعیت موجود را به خوبی در کارزار خویش مجسم ساخت: مخالفت با تجارت آزاد و مهاجران غیرقانونی.

تفاوت‌های جغرافیایی

ساحل غربی (ایالات کالیفرنیا، اورگن و واشینگتن) و شمال شرقی (ماساچوستز، نیویورک، ورمانت، کانه‌تیکت، رودآیلند، مین، نیوجرزی، مری لند و دلویر) در اکثر انتخابات‌های پنج دهه‌ی اخیر (به جز دوره ریگان) به دمکرات‌ها رأی داده‌اند. در مقابل ایالات میانه‌ی غربی (به جز ایلینوی و مینه‌سوتا)، ایالات جنوبی و جنوب غربی اکثراً به جمهوری‌خواهان رأی داده‌اند.

دمکرات‌ها در چند انتخابات اخیر پنسیلونیا و ویرجینیا را از آن خود ساخته‌اند. از همین جهت تحولات را باید در همین ایالات جستجو کرد. به همین علت هنگامی که اکثریت رأی ایالات کارولینای شمالی، فلوریدا (در جنوب شرقی)، و اوهایو در کیسه‌ی ترامپ قرار می‌گیرد این را باید نقطه‌ی توفقی در تحولات اجتماعی در این ایالات از حیث تنوع‌یابی فرهنگی و پذیرش مهاجران دانست.

شکاف نسل‌ها

اشتباه مهم نظر سنجان و تحلیلگران در پیش‌بینی نتیجه‌ی انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آن بود که تصور می‌کردند نسل جوان و هزاره‌ای‌های اروپایی‌تبار (کسانی که متولد دهه‌‌ی هشتاد بودند) به مسیری متفاوت از نسل مولد بعد از جنگ جهانی دوم می‌روند و پیروزی دمکرات‌ها را تضمین می‌کنند. اما چنین اتفاقی نیفتاد. در ایالت‌های جنوب شرقی و غرب میانه این شکاف نسلی به طور مؤثر در نتایج انتخابات بالاخص در آرای داده شده برای ترامپ به چشم نمی‌خورد.

رأی زنان

ترامپ رأی زنان ساکن در مناطق غیرشهری در ایالات اوهایو، کارولینای شمالی، ویسکانسین و میشیگان را (با حدود ۱۰ درصد رأی بیشتر) علی رغم ادبیات و رفتارهای زن‌ستیزانه‌ی خود به دست آورد، نتیجه‌ای که کمتر ناظری پیش‌بینی می‌کرد. این امر نشان داد که گرایش‌های زن‌ستیزانه‌ی ترامپ در برابر نارضایی از نخبگان و دولت اوباما در هشت سال گذشته در میان اروپایی‌تباران نتوانسته نتیجه را تغییر دهد.

بی‌توجهی رأی‌دهندگان به نخبگان

نظرات نخبگان در رأی هیئت ویراستاری روزنامه‌ها (که قریب به اتفاق آنها به کلینتون رأی دادند)، نظرسنجی‌ها (که بیش از ۹۰ درصد آنها در یک دوره‌ی ۱۵ ماهه هیلاری کلینتون را پیروز معرفی می‌کردند)، رهبران حزبی که یا با هیلاری بودند (رهبران حزب دمکرات) یا علیه/عدم طرفدار ترامپ (۹۵ درصد رهبران و نمایندگان حزب جمهوری‌خواه) و تحلیلگران رسانه‌ای منعکس شد. اما اکثریت رأی‌دهندگان در نهایت مسیری متفاوت رفتند. آنچه در نظرسنجی‌ها که همه هیلاری را برنده معرفی می‌کردند منعکس نشد رأی کسانی بود که بدون بیان تمایل به ترامپ در نهایت به او رأی دادند.

آنچه غایب بود

نکته‌ی بسیار قابل توجه در انتخابات ۲۰۱۶ به حاشیه رفتن شکاف‌های طبقاتی و مذهبی بود. چالش‌های مذهبی مرتبط با سیاست‌های اجتماعی در این انتخابات کاملاً به حاشیه رفت در حالی که در انتخابات ۲۰۰۰ و ۲۰۰۴ نقش کلیدی داشت. همچنین شکاف میان فقیر و غنی چنان که سندرز و جناح سوسیالیست حزب دمکرات می‌خواست به مسئله‌ی محوری تبدیل نشد بلکه تجارت جهانی آزاد، مهاجرت و مسائل فرهنگی به مسائل محوری تبدیل شدند. حتی بدون ترامپ اینها مسائل کلیدی امروز آمریکا هستند. ترامپ آنها را به گونه‌ای خاص مطرح ساخت اما او نبود که آنها را کشف و اختراع کرد.

منبع:رادیو فردا


مجید محمدی

فهرست مطالب مجید محمدی  در سایت پژواک ایران 

*«جان اسنو» در تهران  [2017 Sep] 
*دشمنی اسلامگرایانه با غرب چه نتایجی دارد؟ [2017 Aug] 
*نظرسنجی‌هایی بدون ارزش علمی [2017 Aug] 
*علی شریعتی: ایدئولوگ نظام سرکوب  [2017 Jun] 
*گام دوم مهندسی انتخابات ۹۶: چینش نامزدها و جهت دادن به کارزارها  [2017 Apr] 
* مهندسی انتخابات ۹۶ آغاز شده است [2017 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2017 Apr] 
*جریان «اصولگرا»: واگرا و آشفته  [2017 Apr] 
*رسانه‌های فارسی‌زبان با مالیات شهروندان و منابع عمومی کشورهای غربی چه می‌کنند؟ [2017 Mar] 
*معضل محمد خاتمی برای «نظام»: ضعیف، کم آزار، اما غیر قابل اعتماد [2017 Feb] 
*چهار روایت شخصی از جنایات داعشی جمهوری اسلامی  [2017 Feb] 
*«آشتی ملی»؛ طرحی توخالی و بی حاصل برای تقرب به خامنه‌ای  [2017 Feb] 
*هاشمی رفسنجانی؛ سیاست‌ورزی اسلامگرایانه در چارچوب ممکن‌ها [2017 Jan] 
*مهندسی غرور ملی با هیچ [2016 Dec] 
*ساختار آسیب‌های اجتماعی در ایران در سه نمودار [2016 Nov] 
*دوازده پرسش پیرامون چرایی و چگونگی پیروزی ترامپ و شکست کلینتون [2016 Nov] 
*واکنش ها به پیروزی ترامپ/ موج نارضایی‌ها، «نخبه‌گرایی، چند فرهنگ‌گرایی و جهان‌گرایی» را به عقب راند [2016 Nov] 
*کودک آزاری جنسی در پناه «بیت» المجرمان [2016 Oct] 
*جنگ با مردگان «غیر خودی»  [2016 Oct] 
*نهادهای پشتیبانی ایدئولوژیک برای استبداد مذهبی، تمامیت خواهی و کشورگشایی درایران  [2016 Oct] 
*مدیران جمهوری اسلامی در چه مواردی به اراذل و اوباش و لات‌ها متوسل می‌شوند؟  [2016 Oct] 
* انگاره بومی اداره و توسعه: واقعیت یا توهم؟ [2016 Sep] 
*میرقلی‌خان، امیری، دری اصفهانی: گامی کوچک از «قهرمان» تا «جاسوس»  [2016 Sep] 
*کدام‌یک اسلام را دزدیده‌اند: تروریست‌ها یا اصلاح‌طلبان؟ [2016 Jun] 
*نگاهی به نهادها و مبانی تصمیم‌گیری قوه قضائیه جمهوری اسلامی  [2016 May] 
*یک دیدار معمولی، یک عکس عادی، و موجی از اتهام و اعتراض [2016 May] 
*عرصه‌های جدیدی که روحانیت شیعه در نوردیده [2016 Apr] 
*ویروس ضد امریکایی؛ برندگان و بازندگان [2016 Apr] 
*از چپ عدالت‌گرا تا چپ امنیت‌گرا: طلیعه‌ ناسیونال-سوسیالیزم ایرانی [2016 Apr] 
*چرا در انتخابات مهندسی‌شده شرکت می‌کنند؟ [2016 Mar] 
*پدیده های قابل توجه و شگفت انگیز در نتایج انتخابات ۹۴ [2016 Feb] 
*انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا تمامیت‌خواه [2016 Feb] 
*چهار دلیل برای ترغیب به مشارکت در انتخابات ۹۴ و نقد آنها  [2016 Feb] 
*تصویب توافق اتمی در ایران: مجلس یا شورای امنیت ملی؟  [2015 Aug] 
*رژیم خمینی چگونه تداوم یافت؟ [2015 Jun] 
*نظام بی‌شرم جمهوری اسلامی: شرم، سیری چند؟ [2015 Mar] 
*قاسم سلیمانی: «الهه مهربانی»، «سردار عارف» یا فرمانده ترور؟ [2015 Mar] 
*معجزه‌ی حکومت ولایی شیعی: یزید نقش امام حسین را بازی می‌کند [2014 Sep] 
*موضوعاتی که صدای آمريکا پوشش نمی‌دهد يا در اولويت آن نيست [2014 Sep] 
*بی بی سیزاسیون صدای امریکا [2014 Sep] 
*داعش، «سپاه قدس» اسلام‌گرایان سنی [2014 Jun] 
*مسجدسازی دولتی به جای ساخت مسکن عمومی [2014 Mar] 
*افسانه‌ی کمبود روحانی شيعه در ايران، مجيد محمدی [2014 Feb] 
*برنامه‌ تلويزيونی روحانی و پنج بازنمايی از وضعيت دولت  [2014 Feb] 
*رژیم تحریم علیه تحریم [2013 Sep] 
*ملی‌گرايی تکثرستيز: ضد غرب و پرونده‌ساز [2013 Aug] 
*سياست‌ورزیِ تهی از شرم [2013 Jul] 
*چرا سفر به ایران را تحریم نمی کنید؟ [2013 Jul] 
*شان يونسکوی رضا داوری: ننگ و آه [2013 Jul] 
*توهمات علی خامنه‌ای [2013 Apr] 
*علی خامنه‌ای و دروغ‌ها، رجزخوانی‌ها و مدعیات بی اساسش [2013 Apr] 
*بخش فلسفه‌ی دانشگاه تهران، دکان علم‌فروشی و مدرک‌سازی [2013 Apr] 
*فرسایش بنیان‌ها و پیوندهای اجتماعی در ایران [2012 Dec] 
*ناشر غير امين و تبليغات سياسی [2012 Jun] 
*تندیس‌های تنفر، اسلام رحمانی و مخاطرات امنیتی اسلام سیاسی [2012 May] 
*خلائق را از براندازی ولایت فقیه می ترسانند [2012 Apr] 
*«جامعه‌ ايران در سراشيبی انحطاط اجتماعی و اخلاقی»  [2012 Mar] 
*مطالعات خاورمیانه یا بسط تنفر، بی خیالی و پرده پوشی [2012 Mar] 
*روشنفکران دینی و مقدسات مردم [2012 Mar] 
*آمريکاستيزی روشنفکران ـ فعالان چپ ايرانی: سندرم "از موضع بالا" [2012 Mar] 
*امپریالیسم و ادبیات لجن مالی در سنت سیاسی چپ [2012 Feb] 
*مشکلات دروازه بانان سابق رسانه‌ها [2012 Jan] 
*کارنامه‌ی سياه و سوگناک دين سازمان‌يافته [2011 Dec] 
*صدايش را در نخواهند آورد [2011 Dec] 
*دين سازمان‌يافته، مروج تنفر و تبعيض [2011 Dec] 
*بیست روش گریز از پاسخ گویی: نقدی بر گزارش جمهوری اسلامی به کمیته حقوق بشر سازمان ملل [2011 Dec] 
*آیا بدون دین سازمان یافته، دنیای بهتری نمی داشتیم؟ [2011 Nov] 
*همه از دولت‌ها پول می گیرند، اما ...  [2011 Nov] 
*در جستجوی فرزندان از دست رفته  [2011 Nov] 
*رهبر بعدی چگونه تعیین خواهد شد؟  [2010 Jun] 
*يک دروغ بزرگ ديگر؛ فساد اخلاقی ساختاری غرب [2010 May] 
*جنبش سبز: اسلامگرا یا سکولار  [2010 May] 
*شهرنشينی، دانشگاه و طبقه متوسط: تهديدات امنيتی عليه ولايت فقيه [2010 Apr] 
*از ربانی سالاری به اوباش سالاری؛ تحول ساختار قدرت در جمهوری اسلامی  [2010 Mar] 
*رهبر جمهوری اسلامی و مداحی به قصد تقرب  [2010 Feb] 
*هشت تحليل غلط؛ پيش و پس از انتخابات رياست جمهوری  [2010 Feb] 
*زمان محاکمه‌ی خامنه‌ای در دادگاه جنایی بین‌المللی فرا رسیده است  [2009 Jul] 
* الگوهای رایج فریب‌کاری در نظام جمهوری اسلامی  [2009 Feb]