دیپلماسی فیس‌بوک جانشین دیپلماسی پینگ پنگ می شود!
پرویز داورپناه

چند روزی است صفحه آیت الله علی خامنه ای در فیس‌بوک شروع به کار کرده است. این صفحه عمومی عکس ها و صحبت های رهبر جمهوری اسلامی ایران را منتشر می کند. تا این لحظه بیش از هزاران نفر این صفحه را «لایک» کرده اند و در واقع به عضویت آن در آمده اند. 
 
فعالیت دفتر خامنه ای در شبکه‌های اینترنتی، توجه زیادی را بخود جلب کرده است.
در گذشته مقام‌های حکومتی، امنیتی و انتظامی ایران این شبکه‌های اجتماعی را «ابزار جنگ نرم» علیه جمهوری اسلامی معرفی کردند و فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، فیس‌بوک و توئیتر را عامل «سازماندهی ناراضيان پراكنده، مجرمان و سرويس‌های خارجی» نامید.
 
فیس‌بوک و توییتر در ایران فیلتر شده اند و کاربران برای ورود به این وبسایت ها باید از فیلترشکن استفاده کنند. پلیس ویژه‌ای با نام «فتا» برای کنترل بر اینترنت در ایران تشکیل شد و برخی از فعالان شبکه‌های اجتماعی توسط پلیس فتا بازداشت شدند.
ستار بهشتی، ازجمله این افراد بود که آبان ماه سال جاری چند روز پس از  بازداشت توسط پلیس فتا، خبر درگذشت مشکوک او در زندان اعلام شد.
 
درمورد عضویت در فیس‌بوک، آقای خامنه‌ای در اردیبهشت ماه سال جاری گفته بود که «اگر مستلزم مفسده (مانند ترویج فساد، نشر اکاذیب و مطالب درمورد  باطل) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد و یا موجب تقویت دشمنان اسلام و مسلمین شود، جایز نیست والا مانعى ندارد.»
 
قابل توجه است که سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اعلام داشت که به صفحه فیس‌بوک آیت‌الله علی خامنه‌ای، مراجعه خواهد کرد و می خواهد بداند که در این صفحه چه چیزهایی منتشر شده است. خانم نولاند در عین حال به شوخی گفت که کنجکاو است بداند که آقای خامنه‌ای چقدر" لایک" دریافت می‌کند. مقامات ایران هنوز در این مورد اظهارنظر نکرده‌اند.
 
در این راستا برخی از صاحبنظران، دولت اوباما را به در پیش گرفتن رفتاری شبیه دیپلماسی پینگ پنگ که نیکسون در قبال چین انقلابی در سال ۱۹۷۱ در پیش گرفت، توصیه و تشویق می کنند.
دیپلماسی پینگ پنگ به گفت و گوهای پنهانی آمریکا و چین در سال ۱۹۷۱ اطلاق می‌شود. در آن زمان دو کشور هنوز روابط سیاسی با یکدیگر نداشتند و برای انجام مذاکرات برگذاری یک بازی پینگ پنگ را بهانه کردند. اقدام چین برای استفاده از دیپلماسی پینگ پنگ جهت بهبود روابط با ایالات متحده تصادفی نبود. مهارت چینی‌ها در پینگ پنگ امتیازی برای آنان محسوب می‌شد و جنبه مثبت داشت.
در مارس ۱۹۷۱ چینی‌ها که در جریان مذاکرات صلح ویتنام گفت و گوهایی را با آمریکایی‌ها شروع کرده بودند تیم ملی پینگ پنگ آمریکا را به پکن دعوت کردند. در این تیم تعدادی از دیپلمات‌ها نیز حضور داشتند که مخفیانه با مقامات چینی گفت و گو کردند.
در واقع، رهبران چین ورزش را در خدمت سیاست درآوردند، آن هم ورزشی که در آن سرآمد جهان بودند. سفر تیم پینگ پنگ ایالات متحده به چین با پوشش وسیعی از سوی رسانه‌های چینی مواجه شد.
با انتخاب مجدد باراك اوباما به ریاست جمهوری آمریکا، بار دیگر "مذاکره" به عنوان یکی از گزینه های تعامل ایران و آمریکا مورد بحث قرار گرفته و دیدگاههای مختلفی در مورد چگونگی مذاکرات و احتمال موفقیت آن بیان شده است.
اخیراً هنری کیسینجر،‌ وزير  امور خارجه پیشین آمریکا در مقاله‎ای در روزنامه واشنگتن پست نوشت كه مساله ایران باید در اولویت برنامه های دولت باراک اوباما، رئیس جمهور این کشور قرار گیرد و روند گفت و گو با ایران باید هر چه زودتر به نقطه تصمیم برسد.
از یاد نبرده ایم که پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ در ایران، سنای آمریکا بودجه ای ۵۵ میلیون دلاری را با عنوان آنچه حمایت از «قربانیان سانسور در ایران» می خواند، به تصویب رساند. بر اساس سخنان سناتورهای ارائه دهنده این طرح، هدف اصلی از تصویب این طرح، باز کردن فضای ارتباطات اینترنتی برای معترضان ایرانی است تا بتوانند راحت تر به انتقال اطلاعات بپردازند، این انتقال اطلاعات از نظر طراحان در دو سطح قابل توجه است؛ در اولین سطح، گسترش ارتباطات اینترنتی معترضان در درون ایران و دور زدن فیلترینگ سایت ها و دسترسی آسان معترضان به شبکه های ارتباطات اجتماعی- اینترنتی همچون فیس بوک و توئیتر و سطح دیگر آن تقویت امکان ارسال اخبار و اطلاعات از داخل ایران به خارج در قالب عکس ها، متن ها و ویدئوهای ضبط شده است.
سایت گوگل در جریان انتخابات ۱۳۸۸ و بعد از آن امکانات ترجمه متن فارسی به زبان انگلیسی را راه اندازی کرد تا کاربرانی که به زبان انگلیسی تسلط ندارند، مطالب مورد نظرشان را به فارسی مطالعه کنند. برخی از آمارهای ارائه شده در اینترنت در ارتباط با فعالیت سایت فیس بوک که شعار آن «دموکراسی برای ایران» بوده است دلالت بر این دارد که در ظرف چند روز بعد از انتخابات به امکانات فیس بوک اضافه شده است.
هم ‌زمان با انتشار پست‌ها و عکس‌ها در صفحه‌ی فیس‌بوک آیت‌الله خامنه‌ای، کاربران ایرانی کامنت‌های انتقادی در صفحه او گذاشته‌اند. یکی از کاربران نوشته است: "از آقای خامنه ای سوالی دارم: اگر استفاده از فیس بوک خوب است پس چرا این همه در ایران محدودیت برای آن وجود دارد و اگر بد است چرا خود ایشان به فیس بوک آمده اند؟"  
یکی از کاربران  خطاب به رهبر جمهوری اسلامی نوشته است: "من تحت فشار تحریمم، من انرژی هسته ای نمیخوام ! و شخص دیگری نیز نوشته: "تقاضا دارم كه در صورت صلاحديد جنابعالي و همچنين در راستاي سياستهاي نه چندان موفق دولت محترم، كه به رويارويي كشور عزيزمان با شكستهاي پياپي در مذاكرات با جامعه جهاني كه در نهايت منجر به تحريم هاي طاقت فرسا بر روي ملت بزرگمان گشته، دستور به تسريع در بازنگري مذاكرات مستقيم با امريكا در جهت منافع ملي و رفع هر چه زود تر مناقشات هسته اي صادر فرماييد".
کاربری دیگر خطاب به رهبر جمهوری اسلامی نوشته است: "آقای خامنه ای جان جدت این قضیه هسته ای را فیصله بده بره ... در ضمن به عنوان یک مخالف شما باز شدن این صفحه را به فال نیک میگیرم و امیدوارم خودتان هم این کامنت ها را بخوانید.
وزیر امور خارجه آمریکا، "هیلاری کلینتون"، نیز از ایده‌ای به نام "سیاست‌گذاری قرن بیست و یکم" حمایت می‌کند. این ایده به این معناست که سفرای آمریکا و کارمندانشان برای ارتباط و تعامل با اجتماعات محلیشان از فناوری و شبکه‌های اجتماعی، فیس بوک و توئیتر استفاده کنند.
اما آیا "فیس‌بوک" و "توئیتر" می‌توانند هنر دیپلماسی را دگرگون کنند و معنای حقیقی "دگرگونی دیپلماسی" چیست؟
برخی معتقدند که شبکه‌های اجتماعی نسخه کامل اداره دیپلماسی در جهان هستند. برخی سران آمریکا می‌گویند:
«ما ۳۰۰ پروفایل توئیتر و ۴۰۰ صفحه فیس‌بوک فعال در موضوع دیپلماسی مجازی داریم. به نظر می‌رسد این به معنای خلق حلقه‌های ارتباطی خوب به صورت آن‌لاین و آف‌لاین باشد که البته قرار نیست جای دیپلماسی رو در رو را بگیرد، اما شبکه‌های اجتماعی از مهم‌ترین راه‌های برقراری ارتباط با مردم و کوتاه کردن زمان، فاصله و برداشتن مرزهای دیپلماتیک هستند که باعث می‌شوند یک مکالمه حقیقی شکل بگیرد.»  
دیپلماسی فیس‌بوک که اوباما سردمدار آن است شاید بتواند تاثیر عمیقی بر مناسبات ایران و آمریکا  ایجاد کند. تاثیری که در انتخابات آینده ریاست جمهوری ایران نیز شاهد آن خواهیم بود.
پرویز داورپناه
۳۰ آذر ۱٣۹۱ ــ ۲۰ دسامبر ۲۰۱۲

منبع:پژواک ایران


پرویز داورپناه

فهرست مطالب پرویز داورپناه در سایت پژواک ایران 

*داستان «هموندی» که رئیس شد!  [2018 Jun] 
*داستان «هموندی» که رئیس شد!  [2018 Jun] 
*چرا پوزش خواهی؟  [2017 Dec] 
*لجن پراکنی پیرامون قتل معصومه مصدق، نوه زنده یاد دکتر محمد مصدق  [2017 Nov] 
*دفتر هنر، ویژه ی محمد مصدق [2017 Oct] 
*چه نباید کرد؟ انتقاد سازنده آری، تحقیر کوبنده نه ! [2017 Sep] 
*حراج «نشان مصدق» در آلمان ‏ [2017 Jun] 
*پرویز داورپناه ‏ کتاب دیگری از شیرین سمیعی به نام شاهنشاه ‏ [2016 Dec] 
*‏ معرفی تارنمای رسمی جبهه ملی ایران ــ تهران ‏ [2016 Oct] 
*مشرف شدن یک تجزیه طلب سکولار به خانه خدا ‏  [2016 Sep] 
* از رهبران کارگران و معلمان زندانی حمایت کنیم [2016 May] 
*«انتخابات» آینده و دوزیست های سیاسی  [2015 Dec] 
*یادی از دکتر حسین فاطمی [2015 Nov] 
*دست آورد فرانکفورت: قطع امید از سازمانها سیاسی؛ عاقبت کوه موش زایید [2015 Jul] 
*در سوگ خسرو شاکری زند [2015 Jul] 
*خسرو شاکری زند؛ در غم دوست شفیق [2015 Jul] 
*سروده هایی از شاعران میهن دوستِ نامی برای پیرمحمّدِ احمدآبادی(مصدق) [2015 Feb] 
*افشاء منبع خبر به نفع کیست؟  [2015 Jan] 
*کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ [2014 Dec] 
*یادی از دکتر فاطمی که به دیکتاتور نه گفت و به مردم آری [2014 Nov] 
*دراویش را تنها نگذاریم [2014 Oct] 
*اسماعیل نوری علا چه کسی را می خواهد فریب دهد [2013 Sep] 
*دانسته ها و پرسش ها در کار سیزدهمین رئیس جمهوری اسلامی [2013 Jul] 
*قیام ملی ۳۰ تیر، انگیزه های مذهبی و دینی نداشت [2013 Jul] 
*نگذاریم خانه و مقبره دکتر مصدق در احمد آباد ویران شود [2013 May] 
*اعتراض به زندانی شدن چهارمین فعال سیاسی ملی گرا [2013 Apr] 
*مهندس هوتن دولتی را فوراً آزاد کنید [2013 Apr] 
*سیاست موازنهً منفی مصدق، چرا وصیت او اجرا نشد؟ [2013 Mar] 
*دوستان و دشمنان کنفدراسیون جهانی  [2013 Jan] 
*دیپلماسی فیس‌بوک جانشین دیپلماسی پینگ پنگ می شود! [2012 Dec] 
*داریوش و پروانه فروهر هرگز نخواهند مرد! [2012 Nov] 
*از «حجاب اجباری» جهان پهلوان تختی تا یک ادعای واهی! [2012 Nov] 
*جان بيماران ايرانی در خطر است [2012 Oct] 
*سکوت معنی دار رفسنجانی در برابر حمله‌ تند روها [2012 Sep] 
* نگاهی کوتاه بر نقش دکتر مصدق در تاریخ نهضت ملی ایران* [2012 Sep] 
*همه ی کارگران زندانی را فوراً و بدون قيد وشرط آزاد کنید [2012 Jun] 
*سروده هایی از شاعران میهن دوستِ نامی برای پیر محمّدِ احمدآبادی (مصدق) [2012 May] 
*پیروزی تاریخی وعبرت انگیز یک زن مصمم در میانمار [2012 Apr] 
*نرگس محمدی را آسوده بگذارید! [2012 Mar] 
*یک نکته ی تاریخی  [2012 Mar] 
*"ای مصدق هزار مردی تو"* [2012 Mar] 
*نوع برخورد دکتر مصدق با انتحابات [2012 Feb] 
*عدالت خواهد آمد، درست در زمانی که همه امید را ازدست داده اند [2012 Jan] 
*به یاد دکتر حسین فاطمی، مردی به استواری کوه [2011 Nov] 
*نگاهی به زندگی هنری مرضيه، چهره شهير و دوست‌داشتنی [2011 Oct] 
*اشرف علیخانی، ستاره ی شبهای تار اوین را آزاد کنید  [2011 Jun] 
*ایران با فرزاد کمانگر است [2011 May] 
*سال ۱۳۹۰، سال برکناری دیکتاتورهاست  [2011 Apr] 
*خطر توطئه اسب تروا هنوز بر طرف نشده است [2011 Feb] 
*ملت ایران تاکنون چنین «دولتمردان» آدمکشی را بخود ندیده است [2011 Jan] 
*یادی از حسین فاطمی یار وفادار مصدق  [2010 Nov] 
*شباهت پیامدهای دو کودتا در ایران [2010 Aug] 
*به سرگردانی و بلاتکلیفی محمد مصطفایی، وکیل محرومان ایرانی پایان دهید [2010 Aug] 
*رهبری مصدق در قیام ملی سی تیر و کشتی بی سکان جنبش سبز [2010 Jul] 
*مقام رفیع دکتر غلامحسین صدیقی در نهضت ملی ایران [2010 Jun] 
*جبهه ملی ایران و کتمان حقیقت [2010 Apr] 
*فیس بوک قابل اعتماد نیست [2010 Apr] 
*«ما را حتی امان گریه ندادند» [2010 Mar] 
*دستگیری ریگی و ادامه دسیسه های مشکوک! [2010 Feb] 
*تجاوز به حریم خانواده ها توسط مدعیان حکومت عدل علی  [2010 Feb] 
*نگرانی دو چندان از وضعیت دکتر حسین موسویان [2010 Jan] 
*وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران در آستانهً سال نو میلادی  [2010 Jan] 
*تکرار قتل های زنجیره ای جدی است  [2009 Nov] 
*اعدام دکترحسین فاطمی [2009 Nov] 
*کودتاچیان و رکن چهارم دموکراسی [2009 Nov] 
*کمتر معلمی است که شرمنده ی خانواده اش نباشد  [2009 Oct] 
*دستگیری خانواده های زندانیان سیاسی  [2009 Oct] 
*حکومت وحشت خامنه ای و ايرانيان ذلت ناپذير  [2009 Sep] 
*صد رحمت به دیوان بلخ! [2009 Sep] 
*روز پنجشنبه با شعار«جمهوری ایرانی» مردم از اصلاح طلبان عبور کردند [2009 Aug] 
*درسهای قیام ملی سی تیر و قیام مردمی پس از کودتای انتخاباتی ۲۲ خرداد [2009 Jul] 
*تشکبل «دولت سایه» در جمهوری اسلامی مبارک! [2009 Jun] 
*ائتلاف شخصیت های کاذب ایرانی و گروه «کنت تیمرمن» از لابیگران اسرائیل [2009 May] 
*طبل توخالی اپوزیسیون يا نقدی بر معنی و واقعیت اپوزیسیون [2009 May] 
*مصدق و کارگران ایران [2009 May] 
*جشن اول ماه مه، مصدق و کارگران ایران [2008 Apr] 
*کـُدام انتخابات آزاد با نظارت استصوابی شورای نگهبان؟!  [2007 Dec]