آشنایی با اصطلاحات حقوقی و سیاسی سوسیالیسم و کمونیسم
نیره انصاری

کمونیسم

کمونیسم این اصطلاح از ریشه لاتینی (کمونیس) به معنای اشتراکی گرفته شده است. و این عقیده از سال 1840 م. رواج یافت. و معنای اشتراک محدود به ثروت و دارائی ها نمی شود، بلکه اشتراک شامل زنان و مسائل جنسی می گردد. بنابرنظر کمونیسم تمام منابع اقتصادی کشور اعم از صنعتی و امور دیگر مربوط به جامعه است نه افراد و خانواده ها، اما کمونیسم به معنای جدید عبارت است از اینکه دولت بر تمام مراکز اقتصادی جامعه کنترل داشته باشد و همه چیز باید در دست او قرار گیرد.

کمونیسم به انگلیسی (: Communism) یک ایدئولوژی است که می‌کوشد بر اساس مالکیت مشترک روش‌ها وابزارهای تولید و در غیاب مالکیت خصوصی یک سازمان اجتماعی ضد دولت‌گرایی فاقد طبقه های اجتماعی را ترسیم کند. کمونیسم را شاخه‌ای از مکتب سوسیالیسم  می‌دانند.

اشکال اولیه سازمان‌های اجتماعی انسانی در مکتب مارکسیسم به «کمون اولیه» مشهور است. با این وجود، کمونیسم یک نوع سازمان اجتماعی را ترسیم می‌کند. در میان کمونیست‌ها مکتب‌های جدیدی شکل گرفته‌است که می‌توان به ، مائوئیسم، کمونیسم مشورتی، کمونیسم آنارشیسم، کمونیسم مسیحی و در نهایت انواع جریان‌های کمونیسم چپ اشاره کرد که دارای تنوع فراوانی است. با این وجود، بقایای مختلف اتحاد جماهیر شوروی (که منتقدان آن را «استالینیسم» می‌نامند) و تفسیر مائویی مارکسیسم - لنینیسم شاخه ( مکتب) تازه ای از کمونیسم را تشکیل داده‌اند که در قرن بیستم که ابزار قدرت اصلی کمونیسم در روابط بین‌الملل محسوب می‌شد شاخه ترتئوئیسم دارای چنین قدرت متمایزی نیست.

مشخصه اصلی کمونیزم تکیه بر محتوی انقلابی بود در حالیکه سوسیالیستها رفته رفته از محتوی انقلابی و «علمی» مارکسیزم به محتوی اخلاقی سوسیالیزم و سنتهای دموکراسی غربی گرایش یافتند و بدینگونه نهضت سوسیالیستی به دو جناح انقلابی و مسالمتجو تجزیه شد. و دو جناح به صورت دشمنان آشتی ناپذیر در آمدند و جناح اخیر عنوان «سوسیال دموکرات» گرفت.

به رغم شباهتها و اشتراکات فراوان این اصطلاحات ، در بررسی تفاوت ها لازم است به بررسی آن بپردازیم

-  کمونیسم (communism)؛ در فرضیه های کارل مارکس و فردریک انگلس ، کمونیسم جامعه ای است به اصطلاح بی طبقه با مالکیت واحد همگانی مردم بر وسایل تولید ، برابری کامل اجتماعی همه اعضای جامعه . توضیح بیشتر اینکه ؛کمونیسم از ریشه لاتین (commons) به معنی اشتراک گرفته شده است کمونیسم از قدیمی ترین مکاتب سیاسی دنیا است در سال 1848 «کارل مارکس» و «فردریک انگلس» در آلمان با انتشار مانیفست کمونیست حرکت تازه ای در نهضت کمونیسم جهانی به وجود آوردند.

از منظر فلسفی و اقتصادی کمونیسم و سوسیالیسم دارای ریشه واحدی هستند و هر دو بر مالکیت عمومی وسائل تولید تکیه می کنند، با این تفاوت که کمونیسم مرحله پیشرفت یا مرحله نهایی سوسیالیسم به شمارمی آید. مارکس در آثار مختلف خود از «مانیفست» کمونیست گرفته تا کتاب «کاپیتال» تاریخ تحولات جهان را بر مبنای ماتریالیسم تاریخی، یا فلسفه مادی دیالکتیکی بیان می کند مارکس تکامل وسایل تولید و نحوه تملک و بهره برداری از این وسایل را زیر بنای تحولات اجتماعی می داند و تاریخ بشر را به صورت تاریخ جنگهای طبقاتی و منازعه بین ظالم و مظلوم و استثمار کننده و استثمار شونده بررسی و تجزیه و تحلیل می نماید. از نظر مارکس دوره های تاریخی عبارتند از: 1- کمون اولیه که در این جامعه بدون طبقه هیچ گونه تملک بر وسایل و ابزار تولیدوجود نداشته است، 2- برده داری 3-  فئودالیة 4-  بورژوازی و سرمایه داری5-  سوسیالیسم 6- کمون ثانویه.

 

سوسیالیسم

 

سوسیالیزم (Socialism) از کلمه فرانسوی (و انگلیسی)Social به معنای اجتماعی گرفته شده است و معنای اجتماع گرایی می دهد.

 

واژه سوسیالیسم (جامعه باوری) در زبان فرانسه به معنای اجتماعی می باشد. و در انگلیسی (سوسیالیسم سیاستی که هدف آن نظارت جامعه بر وسایل تولید و اداره‌ آنها به سود همگان است). البته این تعریف، یک تعریف جامع نیست، زیرا نظارت عمومی بر اموال و تولید معنای وسیعی دارد. اما بهترین وجه اشتراک سوسیالیست برتری جامعه و سود همگانی بر نظریه فردگرایی و سود فردی است، که سوسیالیسم به انواع متعددی مانند سوسیالیسم لیبرال، مارکسی، نوین، تکاملی، فابیان، صنفی و پارلمانتر و اقسام دیگر، تقسیم می شود.

 

سوسیالیسم «socialism» یا جامعه باوری، این اصطلاح که از واژه «سوسیال» به معنای اجتماعی در زبان فرانسه گرفته شده است، معناهای بسیار دارد، اما تعریف معمول این اصطلاح را در واژه نامه انگلیسی آکسفورد، چنین می توان یافت: «سوسیالیسم تئوری یا سیاستی است که هدف آن مالکیت یا نظارت جامعه بر وسایل تولید - سرمایه، زمین، اموال و جز آنها - به طور کلی، و اداره آن به سود همگان است» . (داریوش آشوری، دانشنامه سیاسی، ص 204)
در یک جمع بندی سوسیالیسم به عنوان مکتبی مبتنی براصالت جامعه و اشتراکیت ابزار تولید ، و کمونیسم بیانگر مرحله ای ایده ال از چنین وضعیتی در جامعه ، و بالآخره مارکسیسم یکی از نظریه پردازان چنین تفکری است .

تعریف معمول این اصطلاح که در بسیاری از فرهنگها از جمله «فرهنگ انگلیسی آکسفورد» می توان یافت این است :

«سوسیالیسم تئوری یا سیاستی است که هدف آن مالکیت یا نظارت جامعه بر وسایل تولید, سرمایه, زمین, اموال و ... بطور کلی و اداره آنها به نفع عموم است.» برای چنین کلی گویی نمی توان تعریف واحد و قطعی از سوسیالیسم ارائه داد, زیرا مفهوم «مالکیت و نظارت عمومی» بسیار کشدار و قابل انعطاف است و بر سر آن توافق نهایی وجود ندارد .


مهمترین عنصر مشترک نظریه های سوسیالیست تکیه بر تقدم جامعه و منافع عمومی بر فرد و منافع فردی است و سوسیالیسم از جهت تاریخی در واقع طغیانی است بر ضد ایندیویدوالیسم(فرد گرایی-Individualism) و لیبرالیسم عصر جدید.


سوسیالیسم نفی این نظریه است که : «تعقیب نفی فردی توسط افراد, خود به خود به نفع اجتماعی می انجامد» ، بل، به عقیده این مکتب مداخله اکثریت و دولت، به عنوان نماینده اکثریت می تواند نفع عمومی را از تجاوز افراد مصون دارد.


بعضی ریشه های سوسیالیسم را تا نخستین نظریه های اخلاقی و دینی مشوق برابری و همکاری اجتماعی و یا مدینه فاظلة افلاطونی، پیش می برند، اما سوسیالیسم مدرن در واقع محصول مستقیم انقلاب صنعتی است. انقلاب صنعتی که منجر به پیدایش دو طبقه تازه و بزرگ, یعنی سرمایه داران و کارگران شد و ایدئولوژی خاص طبقة کارگر سوسیالیسم را به وجود آورد. سوسیالیسم یک ایدئولوژی طاغی علیه نتایج شوم انقلاب صنعتی برای اکثریت جامعه بویژه پرولتاریا(طبقه زحمت کش-کارگران) است.

 

نخستین سوسیالیستها کسانی بودند که به یک سیستم «اجتماعی» اعتقاد داشتند و نقطه توافقشان دشمنی با نظام ایندیویدوالیستی اقتصاد موجود و اهمیت بیشتر قایل شدن برای مسائل اجتمائی و اقتصادی بود و این اندیشه اصلی شکلها و عنوانهای بسیاری به خود گرفت و از آن جمله می توان به :آنارشیسم, سندیکالیسم, سوسیالیسم, سوسیالیسم مسیحی, سوسیال دموکرات و بولشویسم اشاره کرد. هر یک از این مکتبها اصول خاص خود را دارند، اما هدف آنها پدید آوردن اقتصادی است که در آنها جامعه مسئولیت طریقه استفاده از وسایل تولید را داشته باشد.


 به حیث تاريخي سوسياليسم به معناي مالكيت عمومي ابزارهاي توليد است. سوسياليسم كلاسيك در پی اين بود كه «مردم» مالك سرمايه شده و بازارها و توليد براي مبادله با برنامه‌ريزي اقتصادي و توليد براي مصرف جايگزين شوند.

 به جاي اينكه مالكان خصوصي سرمايه به استثمار كار و هدر دادن منابع بپردازند، مالكيت عمومي اين امكان را به «مردم» خواهد داد كه چه چيز، چگونه توليد شود و بدين ترتيب بهره‌وري و ثروت بيشتري عايد ايشان گردد. هنگامي كه دولت‌ها بازارها را با در اختيار گرفتن صنايع از بين بردند با مشكلات اساسي مواجه شدند، از جمله اينكه چه چيزي چگونه بايد توليد مي‌شد؟ اين مشكل كه چه چيزي بايد توليد شود بزرگ‌ترين مشكل بود. فرض كنيد دولت بازار كفش را از بين ببرد و آنها را مجاني در اختيار شهروندان قرار دهد. در اين صورت دولت چگونه بايد بفهمد كه مردم چه نوع كفشي مي‌خواهند؟ چه مدلي؟ چه رنگي؟ چه‌ اندازه‌اي؟ با استناد به ديگر صنايعي كه دولت در اختيار گرفته (مانند آموزش) به اين نتيجه مي‌رسيم كه دولت به توليد انواع محدودي كفش خواهد پرداخت كه همگي شكل و شمايلي يكسان خواهند داشت، بدون اينكه توجهي به خواسته‌هاي مصرف‌كنندگان شود؛ چرا كه دولت بيشتر به انگيزه‌هاي سياسي توجه خواهد كرد تا خواسته‌هاي مصرف‌كنندگان. در بازار واقعي كفش كه امروزه وجود دارد، رقابت، قيمت‌ها، سودها و زيان‌ها اطلاعات لازم را براي توليد نوع، رنگ و اندازه‌ كفش‌هايي كه مصرف‌كنندگان خواهان آنها هستند در اختيار توليد‌كنندگان مي‌گذارد، به طوري كه انواع متنوعي از كفش با اندازه، رنگ و اشكال مختلف توليد مي‌شوند

.مشكلي كه سوسياليست‌ها هيچ گاه نتوانستند با آن كنار آيند اين بود كه كالاهاي اوليه، يا سرمايه، نه يك مورد و نه بي‌نهايت استفاده دارند. كالاهاي سرمايه‌اي فردي تنها در چند مورد خاص استفاده دارند و چالش بنيادي بهره‌وري اقتصادي و توليد ثروت در اين است كه عقلايي‌ترين استفاده براي آنها را كشف كند. در يك اقتصاد بازار، كه مالكيت خصوصي وجود دارد و اين كالاها مي‌توانند در بازار مبادله شوند، قيمت‌ها به وجود مي‌آيند و اين امكان را فراهم مي‌آورند كه ارزش اقتصادي كالاها را بتوان مقايسه كرد و سود و زيان را محاسبه نمود. وقتي ما به خريد و فروش مي‌پردازيم، در ضمن مبادله دانش خود در مورد اين كالاها را نيز با ارزش‌گذاري كه بر روي آنها انجام مي‌دهيم در اختيار ديگران مي‌گذاريم تا با مشاهده‌ تغييرات قيمت‌ها از ارزش كالاها مطلع گردند. اين مساله مخصوصا براي ابزارهاي توليد و سرمايه درست است.

افزون بر این موارد در سال(1889 ) حزب سوسیال دموکرات در سوئد تشکیل شد یعنی یک قرن پس از وقوع انقلاب کبیر فرانسه و از بین هفتاد سازمانی که در تشکیل آن نقش داشتند، تنها پنجاه سازمان، تشکیلات سندیکایی بودند اما در مدتی کمتر از هفت سال به تدریج بر تعداد سندیکا های عضو افزوده گردید که با توجه به ویژگی صنفی و حرفه ای خود در سال(1898 )موجب تشکیل کنفدراسیونی به نام«سازمان کشوری»شدند.

جنگ اول جهانی درسال(1914) مشتعل شد، اگرچه به یک باره پدید نیامد و زمینه‌هایی از پیش موجب آن شد، دسته بندی های تازه ای در اروپا شکل گرفتند هر چند که این دسته بندی ها در نهایت تبدیل به یک نبرد جهانی شد اما خود محصول و نتیجه تحولاتی بود که در کشورهای اروپایی که نظام سرمایه داری بر آنها حاکم بود رخ می دادند. در کشورهایی چون انگلستان، آلمان، فرانسه، هلند و تا حدودی روسیه صنایع جدید تأسیس شده بودند.

«لارش تره گورد،Lars Trägårdh تاریخ شناس و نویسنده کتاب در خصوص جامعه سوئد» می گوید:« اقتصاد سوئد بسیار سرمایه داریست و مردم سوئد علاقه زیادی به مالکیت خصوصی دارند و هیچ نشانی از مالکیت عمومی و دولتی در سوئد دیده نمی شود. از این نظر سوئد را اصلاً نمی‌توان کشوری سوسیالیست نامید.»

دولت سوئد هیچ مالکیتی بر شرکت ها یا بانک ها ندارد، بیمه های اجتماعی گسترده ای وجود دارند که «همه شمول» هستند. بسیاری از این بیمه های همگانی در دهه های (40 تا80) برقرار شدند. هنگامی که حزب «سوسیال دموکرات» قدرتی بلامنازع در سیاست کشور داشت.

بدین نمط به باور این قلم:«این حزب با برقراری مالیات های بالا توانست این اصلاحات را اجرا نماید که به دولت رفاه مشهور شود. در دهه های اخیر و با کاهش قدرت سوسیال دموکرات ها و پیش روی جناح راست و لیبرال در سوئد، گستردگی این بیمه ها و نیز انحصار دولت بر بهداشت و آموزش هم کمتر شده است و نمی‌توان گفت که سوئد یشتر از دیگر کشورهای اروپایی، خدمات عمومی و همگانی به شهروندانش ارائه می کند.

حال با چنین پیشینه تاریخی به دولت رفاه در سوئد، آیا می‌توان سوئد را آنگونه که دیگران و به ویژه آمریکایی ها تصور می کنند، جامعه‌ای سوسیالیستی دانست؟

در پاسخ و از منظری دیگر می‌توان بیان داشت که در زمان نخست وزیری «اولف پالمه، رهبر حزب سوسیال دموکرات از سال(1969 تا 1986) سوسیالیسم واقعی را در سیستم حکومتی سوئد برای رفاه مردم به منصه اجرا گذاشته بود. حال آنکه سوسیالیست بودن سیستم کنونی سوئد اساساً با واقعیت همخوانی ندارد.»

و این در حالی است که رئیس جمهور امریکا؛ دونالدترامپ در سخنان خود (24،9،2019) در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در خصوص رابطه با کمونیسم و سوسیالیسم و دفاع از ارزش‌های ملی، با وسواس فراوان از سوی تلویزیون (SVT) و رادیوی سوئد(SVR) و دیگر رسانه‌های وابسته سنسور شد. در شبکه‌های اجتماعی و مردم این کشور اما بازتابی بی نهایت گسترده یافت.

ایشان بیان داشت:« به مانند کشور عزیز خودم، همه دیگر کشورهای جهان فرهنگ و میراث دارند که ارزش دفاع و بزرگداشت را دارد و سرچشمه توانایی و قدرت تک تک ماست.»

وی در اهمیت حفاظت از مرزها و جلوگیری از ورود انبوه افرادی که هیچ کنترلی بر روی هویت شان وجود ندارد و خطرات ویرانگر آن برای جامعه های دموکراتیک اعلام نموده است بسیاری از کشورهای جهان با چالش های بزرگی در رابطه با کنترل مرزها و مهاجرت های بی رویه و غیرقانونی و ایضاً کنترل نشده روبرو هستند. اما این حق طبیعی تک تک کشورهاست که بر مرزهای خود کنترل داشته باشند و طبیعتاً کشور آمریکا نیز از این قاعده مستثنا نبوده و از این حق خود استفاده خواهد کرد.

در بخش دیگری از بیاناتش که از اهمیت برجسته برخوردار است در خصوص کشورهای کمونیستی و سوسیالیستی بوده که سخت بر زمامداران سوئد گران آمده و با دقت و وسواس این بخش از پیام ترامپ را سنسور و حذف نمودند. اما این پیام در شبکه‌های اجتماعی سوئد در میان مردم این کشور که حقیقت تلخ را با تمام وجودشان لمس کرده‌اند منتشر و دست بدست می گردد.

آنچه که توسط رسانه‌های سوئدی مورد سنسور و حذف واقع شده است همانا جملاتی است چون:

- سوسیالیسم و کمونیسم برای برپایی عدالت نیامده است؛

- برای برابری نیامده است؛

-برای بیرون کشیدن فقرا از فقر نیامده است؛

- و حقیقتاً برای خدمت به کشورش نیامده است.

- سوسیالیسم و کمونیسم تنها برای یک هدف آمده است، نگاه داشتن طبقه حاکم بر سر قدرت!

 

نیره انصاری، حقوق دان، نویسنده، پژوهشگر و کوشنده حقوق بشر

25،9،2019

3،7،1398

 

 

منبع:پژواک ایران


نیره انصاری

فهرست مطالب نیره انصاری در سایت پژواک ایران 

*اصل صلاحيت قضاییِ جهاني « اجرای عدالت»!  [2019 Nov] 
* قتل عام ارامنه و گذار از عصر کهن به عصر جدید!  [2019 Nov] 
*اندیشه های نوین کوروش بزرگ در پارگراف هایی از منشور  [2019 Oct] 
*بمب فسفری، آتش بس و ژینوساید نوین!  [2019 Oct] 
*آوارگی کردهای روژاوا و حمله نظامی ترکیه به این منطقه [2019 Oct] 
*وارداتِ چمدانی دارو به ایران!‏  [2019 Oct] 
*10اکتبر2019 روز بین المللی ضد مجازات اعدام و گندیدگی در قانون [2019 Oct] 
*آشنایی با اصطلاحات حقوقی و سیاسی سوسیالیسم و کمونیسم  [2019 Sep] 
*از گرسنگی ایرانیان تا قرارداد2016 ح.ا و چین ‏  [2019 Sep] 
*جدال بر سر ثروت یا دعوای طلبگی!‏  [2019 Aug] 
*تعظیم دولتمردان سوئدی به اسلامگرایان!  [2019 Aug] 
*پیش گفتاری، در راستای طرح پیشنهادی دو نهاد نظارت بر قانون اساسی و دادگاه عالی قانون اساسی [2019 Aug] 
*قانون در ایران، مرگِ زندگی است! و تجاوز به « حق دفاع از ملت» [2019 Aug] 
*حیثیت و پول (90) ساله پَر!‏  [2019 Aug] 
* تهدید و توسل به زور از منظر حقوق بین الملل و تهدید آمریکا توسط حسن روحانی! [2019 Jul] 
* جادو و اهل هوا و قانون [2019 Jul] 
*حاکمیت قانون در برابر حکومت خودکامه [2019 Jul] 
*اهدای اعضای محکومان به اعدام الگو برداری از چین  [2019 Jul] 
*دیه برابر زن و مرد  [2019 Jul] 
* خطر جنگ و نقش حقوق بین الملل در حل منازعات بین‌المللی  [2019 Jun] 
*رد لایحه اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مرد خارجی توسط شورای نگهبان [2019 Jun] 
*(20 ژوئن)، یادروز جهانی پناهندگان وهمبستگی با پناهجویان [2019 Jun] 
*عدم تفکیک جرائم در زندانها و قتل زندانیان سیاسی  [2019 Jun] 
*بررسی جرم اسیدپاشی از نگاه فقه و قانون و قانون عدم ممنوعیت خرید و فروش آن  [2019 Jun] 
*از بی حقوق کارگران اقلیت دینی، ظلم بر وکلا تا روز جهانی محیط زیست ‏ [2019 Jun] 
*قاتل خودی بهره مند از وکیل گزینشی! کارگر وآموزگار اما فاقد حقوق!  [2019 May] 
*اظهارات مشاوررئیس جمهور ترکیه و پیوند آن با کنفرانس یالتا! [2019 May] 
*حضور نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس و دروغ [آقا] ی خامنه ای  [2019 May] 
*از متحدانِ جنگ نیابتی تا بن‌بست جمهوری اسلامی [2019 May] 
*پیکاسو و اثری ضدجنگ! [2019 May] 
*خشونت و ترور و گسترش حاکمیت خدا!  [2019 May] 
* بازداشت و محکومیت جولیان آسانژ در لندن و حقوق خبرنگاران [2019 May] 
*(۱مای) روز جهانی کارگر از قرون وسطا، تا دستمزد کارگران در سال ۹۸ [2019 May] 
*سپاه تروریست معاهده وستفالیا مرگ امپراتوری مقدس  [2019 Apr] 
*مرمت کلیسای نتردام در پاریس و واگذاری غار علیصدر در همدان  [2019 Apr] 
*پُتکِ امنیت و مصلحتِ نظام یا اِشغالِ نظامی و قانون اساسی [2019 Apr] 
*بیماری‌های عفونی پس لرزه های سیل  [2019 Apr] 
*از تسلط سپاه بر اقتصاد ایران تا قرار گرفتن در لیست تروریستی آمریکا [2019 Apr] 
*حکایت «خود ببری، خود بدوزی، خود بپوشانی» و انفجار مین ها در مناطق سیل زده! [2019 Apr] 
*تقارن12فروردین 1358جمهوری اسلامی‎ با روزکشتار ایرانیان( دوره هخامنشیان) توسط قوم یهود  [2019 Apr] 
* سیل ویرانگر در استان گلستان و فساد و سوء مدیریت نظام اهریمن [2019 Mar] 
*از ملی شدن صنعت نفت توسط دکتر محمد مصدق تا جدال در نامگذاری خیابانها  [2019 Mar] 
*عدالتِ سربدار!  [2019 Mar] 
*نقدی بر مقاله:«قیم صغار...!»به قلم آقای محمدرضا روحانی، وکیل محترم دادگستری [2019 Mar] 
*عروسان داعشی، چالشی تازه برای اروپا و امریکا  [2019 Mar] 
*تجاوز به حق دفاع از (۱۳۵۸) تاکنون [2019 Feb] 
*اعدام جوان دچار اختلال عقلی ‏  [2019 Feb] 
* بحث بر سر رد لوایح قانون مبارزه با پولشویی و حمایت از تروریسم در مجمع تشخیص مصلحت نظام [2019 Feb] 
*از اعتراضات در زندان قرچک ورامین تا عفو عمومی [2019 Feb] 
*‏(۲۴ ژانویه) روز جهانی وکلای در خطر  [2019 Jan] 
*از کنفرانس یالتا در جنگ دوم جهانی تا کنفرانس ورشو [2019 Jan] 
*دو شورای نگهبان  [2019 Jan] 
*تفسیر مواد اعلامیه جهانگستر حقوق بشر [2019 Jan] 
*مخالفت با رد لایحه ممنوعیت ازدواج کودکان [2019 Jan] 
* ازچرایی خشونت بر زنان در فقه تا لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت  [2018 Dec] 
*تفسیر ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر [2018 Dec] 
* به مناسبت (10) دسامبر روز جهانی حقوق بشر  [2018 Dec] 
*از تجاوز به عُنفِ زنان در جنگ در حقوق بین‌المللی کیفری تا نادیا مراد برنده جایزه نوبل صلح(2018)  [2018 Nov] 
*اعدام وحیدمظلومین و ایرادهای وارده ی قضایی در پرونده [2018 Nov] 
*علت اصلی کمبود دارو، فساد دولتی [2018 Nov] 
*از اشغال سفارت آمریکا تا دور دوم تحریم ها علیه جمهوری اسلامی  [2018 Nov] 
*از حقوق بشر کوروش تا حقوق بشر جمهوری استبدادی اسلامی  [2018 Nov] 
*از آزادی بیان تا قتل روزنامه نگاران در ایران و ترکیه [2018 Oct] 
* ادعای پیروزی جمهوری اسلامی از حکم دادگاه لاهه! [2018 Oct] 
*براندازی یا فروپاشی  [2018 Oct] 
*تروریسم در حقوق بین الملل‎ از فرقه حشاشین( حسن صباح) تا حمله مسلحانه در شهر اهواز  [2018 Sep] 
* ازمجازات اعدام در قرن هجدهم تا اعدام سه جوان کرد [2018 Sep] 
*تاریخ پُر دست انداز فاشیسم! فاشسیم و راسیسم در آلمان بعد از جنگ جهانی دوم [2018 Sep] 
* صنعت سکس از هندوستان تا مشهد (مقدس!)‏  [2018 Sep] 
*جان باختن فعالان محیط زیست در آتش سوزی مریوان و مسئولیت حقوقی و کیفری سپاه پاسداران  [2018 Sep] 
*قانون مبارزه با پولشویی(Financial Action Task Force )/FATF ومخالفت شورای نگهبان/ نظارت استصوابی  [2018 Aug] 
*فاجعه سینِما رکس آبادان جنایت علیه بشریت  [2018 Aug] 
* چگونگی الحاق دوباره بحرین به ایران  [2018 Aug] 
*نقش نظام مالی آمریکا بر جهان و تحریم های تازه علیه ایران  [2018 Aug] 
*شوراهای محلی شهری؛Local Goverment در حکومت سکولاردموکراتیک  [2018 Aug] 
* فرزند خواندگی و ازدواج سرپرست با فرزندخوانده در جمهوری اسلامی!  [2018 Aug] 
*تصویب قانون حمایت لایحه کودکان و نوجوانان و ایرادهای حقوقی وارده بر آن!‏  [2018 Jul] 
*تهدید آمریکا توسط حسن روحانی! و تهدید و توسل به زور از منظر حقوق بین الملل  [2018 Jul] 
* رژیم حقوقی دریای خزر وسهم مبهم ایران  [2018 Jul] 
*بحران آب در سیستان و بلوچستان و سیاست آبی افغانستان:آب در برابر مهاجران! [2018 Jul] 
* بحران آب در جنوب ایران و قرارداد انتقال آب شیرین از ایران به کویت [2018 Jul] 
*ِ باخت ِ نظام پاتریمونیال( پدرمیراثی) به خودش [2018 Jul] 
*جرم سیاسی [2018 Jun] 
* مرز آزادی بیان کجاست؟  [2018 Jun] 
*وکلای دولتی!‏ ‏ [2018 Jun] 
*‏از تجاوزجنسی به کودکان زیر سن قانونی (18) سال و پیوند آن سند2030 سازمان یونسکو ‏  [2018 Jun] 
* نقش روشن‌فکر ونویسنده متعهد [2018 Jun] 
*قانون اساسی، شهروند عصر جهانی [2018 May] 
*از جداسازی و تقسیم بخش‌هایی از شهرستان کازرون تا مرگ صنعت نشر ‏در ایران  [2018 May] 
*قانون اوفک ‏ [2018 May] 
*‏ زمین‌های بایر و لم یزرع موسوم به اَنفال، شکستن سنگ مزارها و همچنین فروش نُخستین اقامتگاه ‏رضاشاه در تبعید ‏  [2018 May] 
*پیامدهای خروج آمریکا از برجام  [2018 May] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات سیاسی ‏« پوپوليسم؛populism‏»‏ ‏ [2018 May] 
*پیش نویس قانون اساسی ایران آینده (بخش دوم) [2018 Apr] 
*پیش نویس قانون اساسی ایران آینده [2018 Apr] 
* خاورمیانه در سایه روابط بین الملل - نقش ایران و روسیه در بحران سوریه [2018 Apr] 
*بررسی حقوقی اعدام بهمن ورمزیار [2018 Apr] 
*وضعیت حقوقی سوریه از منظر حقوق بین الملل و مسئولیت مداخله دولت ها در این کشور [2018 Apr] 
*تصویب قانون ازدواج با کودکان درکشور اروپایی سوئد!‏ ‏  [2018 Apr] 
*تدوین یک حکم شرعی «تعدد زوجات، چندهمسری و پولیگامی،Polygamy‏ در ‏پارلمان کشوراروپایی سوئد!‏ [2018 Apr] 
*بررسی ابعاد حقوقی رابطه همزیستی موسوم به ازدواج سفید در ایران [2018 Apr] 
*امپراتوری هخامنشی و مدنیت و عدالت در اندیشه ی ایرانی  [2018 Apr] 
*کار فرهنگی و ادبیات علم ستیز« اقتصاد مال خر است»!  [2018 Mar] 
*وضعیت بحرانی آب و محیط زیست در ایران و عوامل عقب ماندگی انرژی پاک در ایران [2018 Mar] 
*آزادی زن، آزادی جامعه!  [2018 Mar] 
*حاکمیت مذهب شیطان در ایران  [2018 Feb] 
* حق رای رأی؛ حق یا تکلیف؟ بخش نخست  [2018 Feb] 
*پیش‌زمینه ی قانون اساسی نوین سکولار دموکراتیک در ایران آینده  [2018 Feb] 
* فایده باوری، دموکراسی و رشد شخصیت انسان  [2018 Feb] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات حقوقی و سیاسی [2018 Feb] 
*طراحی استمرار طلبان!‏ [2018 Feb] 
*ازحق رأی زنان انقلاب سفید تا رفع حجاب اجباری!‏ ‏ [2018 Jan] 
*حاکمیت قانون در برابر حکومت خودکامه بخش پایانی [2018 Jan] 
*سوگندنامه بقراط و مسئولیت مدنی و کیفری پزشک ناظر قطع عضو! [2018 Jan] 
*همانی جمهوری اسلامی با آلمان نازی!‏  [2018 Jan] 
*حق تعیین سرنوشت تجزیه طلبی نیست!‏  [2018 Jan] 
* تعارض اصولی از قانون اساسی با ولایت فقیه!‏  [2018 Jan] 
* بررسی جرائم «هاشمی شاهرودی عراقی» توسط دادستان کل آلمان!‏ ‏ [2018 Jan] 
*‏ تخریب اموال عمومی از منظر قانون تا نگرانی [آقا] ی روحانی!‏  [2018 Jan] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات سیاسی آزادی در سخنرانی فرانکلین دلانو روزولت [2018 Jan] 
*از بی حقوقی مسیحیان تا لغو نمایندگی سپنتا نیکنام درجمهوری اسلامی!‏ [2017 Dec] 
*رضاضراب و دیگر یقه سفیدها بخش پایانی قوانین و مجازات ها  [2017 Dec] 
*رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش چهارم  [2017 Dec] 
*رضاضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش سوم  [2017 Dec] 
*رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش دوم [2017 Dec] 
*‏ ‏ رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها!‏ بخش نخست [2017 Dec]