مرمت کلیسای نتردام در پاریس و واگذاری غار علیصدر در همدان
نیره انصاری

در تاریخ21،4،2019 همزمان با برگزاری مراسم نیایش عید پاک، در چند حمله به کلیساها و هتل‌های کشور سریلانکا، دست‌کم( 207) تن کشته شده‌اند. تعداد زخمی‌ها نیز بیش از(800) تن گزارش شده است. دهها تن از قربانیان شهروندان خارجی هستند؛ از جمله شهروندانی از بریتانیا، آمریکا و هلند.و یا هفته گذشته کلیسای نتردام در پاریش دچار آتش سوزی شد.
 
اما آتش‌سوزی در کلیسای جامع نتردام در پاریس و تخریب بخش بزرگی از این بنا، تخریب و نابودی عامدانه آثار تاریخی  آثار موجود در سوریه، عراق و افغانستان را در اذهان متبادر کرد.
 یکی از این آثار که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز قرار داشت شهر پالمیرا در سوریه بود که در سال 2015 توسط داعش اشغال و بسیاری از آثار تاریخی موجود در آن نابود شد.شهر پالمیرا که قدمت آن بر اساس برآوردها به سده 19 پیش از میلاد برمی‌گردد طی تاریخ میزبان اقوامی همچون آشوری‌ها و رومی‌ها بوده است.
این شهر که آثار تاریخی ارزشمندی را در خود جای داده بود در سال 1980 از سوی یونسکو در فهرست میراث جهانی جای گرفت.
با اشغال این شهر باستانی در سال 2015 توسط داعش، آثاری همچون مجسمه «شیر اللات»، معبد تاریخی بال شامین، بنای چهار وجهی (تتراپیلون) و تئاتر معروف این شهر با استفاده از بمب و ضربه‌های پتک از میان برداشته شد و بخشی از تاریخ بشر از بین رفت.بازسازی پالمیرا که در طول جنگ‌ها در سوریه صدمات جدی دیده، آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود که از تابستان امسال به روی گردشگران بازگشایی شود.
مسجد اموی در مرکز شهر حلب که ساخت بنای آن به دوران پیش از اسلام به قرن هشتم قبل از میلاد می‌رسد یکی از این آثار تاریخی مهمی است که در جریان جنگ سوریه دچار تخریب جدی شده است.
این مسجد که ساخت در سده‌های 11 الی 14 میلادی بدست سلاطین امپراطوری سلجوقی تکمیل شد، در فهرست میراث فرهنگی قرار دارد.
در این راستا اماکن تاریخی و مذهبی عراق هم در دوره اشغال آمریکا و گروه تروریستی به طور عمدی دچار آسیب دیدگی جدی شدند.
مساجد پیامبر و نور موصل هم پس از اشغال این شهر توسط گروه تروریستی داعش، توسط این گروه بمباران و با خاک یکسان شدند.
دو مجسمه بودا متعلق به قرن ششم میلادی در ولایت بامیان افغانستان در سال 2001 توسط شبه نظامیان طالبان منفجر و نابود شدند.
تاريخی که نابود می شود
فهرست برخی از آثار تاريخی در حال نابودی در ايران
و یا حاميان حفظ آثار باستانی، تاريخی و فرهنگی ايران نگران از بين رفتن و يا آسيب ديدن هر چه بيشتر شمار زيادی از اين آثار هستند. بر اساس گزارش های منتشر شده، آثار و يا محوطه های باستانی که نامشان در فهرست زير آمده، نگرانی بيشتری را برانگيخته اند.
تخت جمشيد: بر اثر عبور پروژه راه آهن از نزديکی آن در معرض آسيب های اساسی قرار گرفته است.
محوطه باستانی بيستون: بر اثر فعاليت شرکت پتروشيمی در محوطه آن و حفر کانال در معرض خطر قرار دارد.
محوطه باستانی دوره عيلامی در شوش: بر اثر فعاليت های کشاورزی پيش از شناسايی و کاوش نابود شد. از اين محوطه با قدمت بيش از (1300) سال پيش از ميلاد، به عنوان يکی از محوطه های بسيار مهم ياد می شود
معبد باستانی چغازنبيل: اين معبد تاريخی (3500) ساله بر اثر فعايت های اکتشاف نفت آسيب ديده و در صورت تداوم انفجارها برای اکتشاف ذخاير گاز و نفت نابود می شود.
دشت باستانی مغان و محوطه اولتان قالاسی: محوطه ای تاريخی و ناشناخته در اطراف اردبيل که بر اثر فعاليت کارخانه ها و جمع آوری زباله در آن در معرض نابودی قرار دارد.محوطه باستانی جيرفت: محوطه تاريخی طی سه سال و با هجوم صدها کاوشگر غير مجاز به آن غارت شد. به گفته منتقدان، بی توجهی متوليان ميراث فرهنگی و نهادهای دولتی سبب شد تا اغلب آثار اين محوطه تاريخی پيش از شناسايی مورد سرقت قرار گيرد.
محوطه باستانی خوزستان: محوطه ای که به گفته کارشناسان، ميراث دار تمدن کهن ايرانيان است. اين محوطه تاريخی در پی آغاز آبگيری سد کارون سه در حال به زير آب رفتن است.
شهر تاريخی ماسوله: بر اثر تخريب جنگل در اطراف آن و بی توجهی در خطر نابودی بر اثر جابجايی و ريزش کوه قرار گرفته است.
چهارباغ و ميدان نقش جهان اصفهان: بر اثر پروژه عبور مترو اصفهان از چهارباغ اين محوطه تاريخی در قلب اصفهان در معرض اسيب قرار دارد. با وجود اعتراض های بسيار از سوی حاميان ميراث فرهنگی مقامات دولتی و مسئولان شهری در اصفهان تاکنون به درخواست آنان پاسخ مثبتی برای تغيير مسير متروی اصفهان نداده اند.در همين حال، ساخت يک برج در ميدان نقش جهان، اين احتمال را افزايش داده است که سازمان يونسکو اين ميدان را در فهرست آثار در معرض خطر قرار دهد.
و یا بر اثر شدت باران های بی سابقه و سیلاب های اخیر(فروردین98) در «ایران» آثار باستانی و تاریخی بسیاری تخریب شده اند و خسارتی بالغ بر ده میلیارد تومان وارد کرده است.
به گزارش اسپوتنیک،سیلابهای اخیر در استان های مختلف«ایران»، افزون بر تلفات جانی، ویرانی هزاران خانه مسکونی و به زیر آب بردن روستاها و شهرهای بسیاری، سبب تخریب آثار تاریخی بسیاری نیز گشته است. «پل تاریخی آق قلا» در استان «گلستان» و بخشی از «دیوار بزرگ گرگان» و محوطه های کاوش شده در جریان سیل آسیب جدی دیده اند.
 
و یا غار علیصدر به عنوان برجسته ترین برند گردشگری استان همدان بیش از (25) سال است که در اختیار یک بخش خصوصی قرار گرفته و به نظر می‌رسد به مرور می‌تواند سرقفلی این محوطه‌ی تاریخی و طبیعی را از آن خود کند، بهمیزانی که با توجه به توضیحات معترضان به درآمد نامشخصِ این مجموعه‌ی گردشگری، این شرکت به خود اجازه داده تا در بخش‌هایی از غار نیز دخل و تصرف ایجاد کند. از قبیل گشاد کردن دهانه‌ی غار، خرید و فروش قندیل‌های داخل محوطه‌ی غار
 
مدیر کل سازمان میراث فرهنگی بحث‌های مطرح شده درباره‌ی غار علیصدر را متمرکز بر چگونگی اداره، بهره برداری و متولی‌گری این غار می‌داند و بیان می‌کند: براساس آئین‌نامه بهره‌برداری از غارها، متولی این غار اداره سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و طبیعتا استان نیز تمایل دارد که روند اداره غار در چارچوب دستورالعمل‌های مربوطه انجام شود
 
از این بیش ج.ا غار علیصدر در همدان را از سال (1389) به بخش خصوصی  به ازای سالی (700000 تومان) به اجاره واگذار نموده است.
 اين بار متخلفان از زمين‌خواري و رانت و اختلاس پا فراتر گذاشته و غار اجاره داده‌اند! ماجراي اجاره غار عليصدر به بخش خصوصي آن هم به بهاي سالي (700 هزار) تومان، پرونده تازه‌اي از رانت‌ها و تخلفات بزرگ مالياست؛ پرونده‌اي كه با توجه به درآمد (19) ميلياردي شركت خصوصي مورد نظر از فروش بليت اين غار از يك اختلاس تازه پرده‌‌برداري مي‌كند.
 
اجاره دادن قانوني است، اما نه 700هزار تومان!
دادستان ديوان محاسبات درباره وجهه قانوني واگذاري يك غار به بخش خصوصي مي‌گويد: «البته بهره‌برداري از اين غار قابل اجاره دادن است و در قالب مقررات مي‌توان آن را اجاره داد، اما در بررسي‌ها مشخص شد حتي اجاره بهاي سالانه آن را فقط 700 هزار تومان تعيين كرده بودند در حالي كه درآمد اين شركت خصوصي از محل فروش بليت ديدن اين غار سالانه 19 ميليارد تومان است. بررسي اين تخلف نيز در دستور كار قرار دارد.»
 وی افزوده است:« هر چند بهره‌برداري از غار عليصدر به عنوان يك اثر ملي ثبت شده منحصر به فرد در دنيا قابل واگذاري است وبه موجب مقررات مي‌توان آن را اجاره داد،»!
و این در حالی است که تعيين اجاره (700 هزار) توماني در طول يك سال براي اين غار بيش از اندازه غير عادي است، به ویژه اينكه درآمد حاصل از فروش بليت آن به طور سالانه(19 ميليارد) تومان است و(700 هزار) تومان اجاره در اين رقم گم مي‌شود، حال آنکه بر اساس تصميمات مشغولان اين استان به طور غيرقانوني به شركتي سياحتي با نام عليصدر واگذار شده است.
از این بیش قرار بود غار عليصدر به عنوان اثري جهاني در سازمان فرهنگي ملل متحد «يونسكو» به ثبت برسد، اما چون اين غار به بخش خصوصي واگذار شده و دهانه آن را دستكاري كرده اند، سازمان يونسكو از ثبت آن به عنوان ميراث جهاني خودداري كرده است.
حال آنکه در خبرها تنها از بهره‌برداری با اجاره (700هزار) تومان و سود (19 میلیاردی) طی سال‌های 89 تا 95 صحبت شد، اما مدیرکل میراث فرهنگی همدان از سهم (60%)درصدی شهرداری همدان و سازمان همیاری شهرداری‌های این استان می‌گوید. به جز این بهره‌برداری غیرقانونی، ماجرای تصمیم برای فروش این غار هم یکی ازاین رخدادها است.
 
افزون بر موارد یاد شده دادستان دیوان محاسبات این‌گونه ماجرا را شرح داد:«اخیرا متوجه شدیم طبق تصمیمات مسئولان این استان به‌طور غیرقانونی به شرکتی سیاحتی با نام علی‌صدر واگذار شده است. این شرکت خصوصی است و حتی شماری از مدیران دولتی نیز در آن مسئولیت دارند.»
 به گفته او، این غار قابل اجاره دادن است اما در بررسی‌ها مشخص شد «حتی اجاره‌بهای سالانه آن را فقط(700هزار) تومان تعیین کرده بودند درحالی که درآمد این شرکت خصوصی از محل فروش بلیت دیدن این غار سالانه(19میلیارد) تومان است.»
با این حال برخی کارشناسان منتقد می‌گویند(19میلیارد) عدد متوسطی است که برآورد شده و سود بهره‌برداری از غار به (40میلیارد) تومان  می‌رسد.او حتی به موضوع دستکاری دهانه غار و تأثیر آن بر ثبت نشدن غار در فهرست یونسکو هم اشاره کرد و خبر داد که «با ورود دیوان محاسبات استان با هماهنگی دیوان محاسبات کشور کارگروهی برای بررسی این واگذاری تشکیل شد که پس از بررسی‌ها ایراد دیوان محاسبات وارد شناخته و این واگذاری لغو گردیده است.»
و این درحالی است که خاکسار، معاون گردشگری همدان  می‌گوید: «غار هنوز در اختیار این شرکت است و لغو واگذاری این غارو (214) هکتار از زمین‌های اطراف آن هنوز اجرا نشده است . خبر رسانه‌ای شده اما هنوز تشریفات قانونی برای واگذاری اثر به میراث فرهنگی انجام نشده است. ما در این‌باره تصمیم‌گیر نیستیم.»!
از یک سواین‌که بخش خصوصی که غارعلیصدر را در اختیار دارد، در حال حاضر کماکان به فعالیت خود در این محوطه ادامه می‌دهد، بدین اساس به نظر می‌رسد که ادامه‌ی فعالیت این شرکت در غار علیصدر، به آینده بستگی دارد که آیا این شرکت یا شرکت‌های دیگر متولی بهره‌برداری از این غار می‌شوند؟ چون براساس اسناد موجود، این شرکت با مشارکت شرکت ایرانگردی و جهانگردی شکل گرفته است. از دیگرفراز هیات مدیره شرکت سیاحتی غار علیصدر و سازمان میراث فرهنگی نیز تاکید دارند که سازمان میراث فرهنگی مالکِ (40%) درصد سهام شرکت سهامی غارعلیصدر است!
 
مدیر کل میراث‌فرهنگی و گردشگری استان همدان توضیح کوتاهی می‌دهد که «درصورتی‌که سازمان میراث فرهنگی در بهره‌برداری مشارکت داشته باشد یا به صورت کامل بهره‌برداری را به بخش خصوصی واگذار کند، طبیعتا باید درآمد حاصل از آن به خزانه واریز شود
 
غارعلیصدر براساس دستورالعمل حفاظت از غارها جزء دسته سه محسوب می‌شود و از غارهای گردشگرپذیر است، بنابراین اینکه گفته می‌شود دهانه غار دست‌کاری شده مربوط به سال‌های دور بوده است همچنین(25) سال پیش که می‌خواستند غار را در معرض بازدید قرار دهند، باید کارهایی برای آن انجام می‌دادند.
 
 
اگرچه با تصویب بند (ز) ماده (114) قانون برنامه چهارم، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اجازه پیدا کرد تا برای کاربری و بهره‌برداری مناسب از بناها و اماکن تاریخی قابل احیا و با هدف سرمایه‌گذاری بخش خصوصی داخلی و خارجی، صندوق احیا و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی- فرهنگی را ایجاد نماید و ضمنا اماکن تاریخی قابل احیا به استثنای نفایس (املاک و اموال) ملی را از شمول ماده(115) قانون محاسبات عمومی کشور خارج نمود که در واقع این حکم اجازه فروش املاک فوق را به سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اعطاء نمود.
 در حال حاضرهم به زعم صندوق احیاء، بستر مناسبی برای مشارکت بخش خصوصی در احیاء و بهره‌برداری از اماکن تاریخی- فرهنگی فراهم کرده است.( بخوانید با واگذاری و به مزایده گذاشتن اماکن تاریخی و فرهنگی ایران)!
 
مدیرعامل صندوق احیا تصریح کرد:با هدف تآکید و تصریح بر ایجاد یکپارچگی در مدیریت بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، بخشنامه حاضر کلیه مالکین و متصرفین متقاضی بهره برداری از اماکن تاریخی و نیز آن دسته از افرادی را که بدون کسب مجوز از صندوق احیاء مبادرت به فعالیت در این گونه آثار کرده اند را موظف کرده نسبت به اخذ مجوز مربوطه از صندوق احیاء(از ستاد یا حوزه استان مربوطه و نمایندگی موسسه) اقدام کنند.
وی در خصوص صدور بخشنامه پایش احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی فرهنگی کشور  گفت:« در این بخشنامه ضمن توجه به قابلیت های فرهنگی، تاریخی و اجتماعی، اقتصادی اماکن تاریخی قابل احیا در جهت بهره‌برداری موثر از این گونه آثار توسط بخش‌های دولتی و خصوصی، راهبردهای اجرایی به منظور نظارت و مدیریت بر احیاء و کاربری این آثار تدوین شده است.»
 
مدیر کل سازمان میراث فرهنگی استان همدان با بیان اینکه غارعلیصدر در سال (1342) کشف شده و دسترسی گردشگری و توریستی نداشته است،  تا سال(57) به SND با (200) میلیون تومان هزینه در غار نصب شد که حرارت کمی دارند. در سال(93) به منظور حفظ فضای داخلی غار چراغ‌های عنوان آب انبار مورد استفاده قرار می‌گرفت و از طرفی با دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی‌سینا قراردادی منعقد شد که محلولی برای از بین بردن خزه و گلسنگ درون غار ساخته و استفاده شود. همچنین کل زمین‎های علیصدر اوقافی است و این مسأله باعث بروز مشکل در این روستا شده اما با این وجود (140) هکتار زمین از مردم خریدیم که کل آنها اوقافی بوده و وقف خاص است.
 
فراتر از این حتا در خصوص تصویب قانون بکارگماردن محکومان در اداره های و بخش خدمات عمومی در جایگزینی مجازات حبس، دادگستری اعلام کرده بود که یکی از سازمانهایی که بعنوان پذیرش محکومان اعلام شد سازمان میراث فرهنگی بوده است.
حال آنکه مسئولان این سازمان اعلام کردند که:«با توجه به حساسیت و اهمیت ویژه وظایف و مسئولیت‌های سازمان میراث فرهنگی که با اشیاء عتیقه و حائز ارزش فرهنگی-تاریخی سر و کار دارد، باید در انتخاب محکومان و مجرمان به منظور انجام خدمات عمومی، اداری و آموزشی بدل از حبس، دقت و تأمل بیشتری معمول شود و این سازمان از پذیرش سایر محکومین معذور است.»!
 
آتش سوزی کلیسای نتردام در پاریس
 
هفته گذشته در یک حادثه تاسف آور بخشی از کلیسای تاریخی نتردام در آتش سوخت و یکی از برج‌های آن فرو ریخت.و این درحالی است که چند ماه است جنبش موسوم به "جلیقه زردها" در سراسر این کشور ادامه دارد. اگرچه جلیقه زردها نقشی در این آتش سوزی نداشتند، اما بین این دو حادثه یک ارتباط وجود دارد و آن هم پیامدهای حاکمیت نظام نولیبرالی بر اقتصاد اروپاست.
چندی پیش از این تلویزیون بی بی سی جهانی درگزارشی از وضع کلیسای نتردام فرانسه و نشان دادن بام‌های کلیسا اعلام کرد که چگونه بخشی از ناودان‌ها و دودکش‌ها فرو ریخته و تکه خرده‌های آن در همه جا پخش شده است و یا آنها را با پیچ و چوب و غیره به هم چسبانده‌اند و یکی از مسئولان کلیسا با چشمانی اشکبار خواهان کمک جهانی برای نجات نتردام بود. و این در حالی است که دولت و شهرداری نه تنها حاضربه پرداخت هزینه  برای حفظ میراث ملی نیستند، بل، عملا پولی هم ندارند. کلیه فعالیت‌های پولساز به سرمایه داری مالی منتقل شده که در حالسوء استفاده از ملت است. 
حال آنکه همزمان از شمار ایستگاه‌ها و ماموران آتش نشانی در این کشور مدام کاسته می شود یا دستمزدهای آنها کاهش می یابد، یا ساعات کار افزایش داده می شود و ماموران آتش نشانی خود یکی از پایه‌های ثابت اعتراض و اعتصاب‌ها در این کشور هستند. همه اینها در ایجاد آتش سوزی نتردام و ویرانی آن دخالت دارد.
آن هزینه ها و احساس مسئولیتی که در گذشته برای حفظ آثار ملی وجود داشت اکنون دیگر وجود ندارد. این آثار در حد سودآوری آنها مورد توجه هستند و نه بیشتر!
 
فرجام سخن
 
در این مبادی بر اساس آنچه که مشغولان نظام اسلامی وبه ویژه مدیرکل  سازمان میراث فرهنگی استان همدان در قلب نمودن واقعیت های تاریخی و فرهنگی و نیز به استناد بخشنامه و… در این باره اظهار داشته‌اند چنین اقداماتی چون اجاره، واگذاری و به مزایده گذاشتن اماکن تاریخی و میراث فرهنگی(ملموس و غیرملموس) ایران زمین تنها نسبت به «غارتاریخی علیصدر» صورت نگرفته است! 
از این بیش در چنین وضعیتی عامل شروع آتش سوزی نتردام می تواند یک حادثه باشد اما بدل شدن آن به یک فاجعه نمی‌تواند برآمده از یک حادثه تلقی گردد!
این امربرآمده از حاکمیت یک نظم نولیبرالی است که در آن همه امور قربانی منطق سودآوری سرمایه شده است. آتش سوزی نتردام نخستین و یا آخرین نمونه نیست وباید منتظر حوادثی اینچنین از این پس زیاد بود. این مهم در واقع نماد بحران و انحطاط نظام سرمایه داری در پیشرفته ترین سنگرهای آن است.
اینگونه است که آتش سوزی در کلیسای نتردام با جنبش جلیقه زردها پیوند می یابد.
در حقیقت این جنبش نیز با همه تناقض و دوگانگی‌های آن علیه این نظام به حرکت درآمده است و بازتاب واقعیت حاکمیت نولیبرالیسم در جهان کنونی است. این جنبش نشان می دهد که سیستم سرمایه داری در غرب در نتیجه میدان دادن به سودآروی مالی تضعیف شده و مردم به مقابله با آن برخاسته‌اند، در عین اینکه نظم نولیبرالی هنوز قدرت مقابله خشونت آمیز، یا خفه کردن آن از طریق امپریالیسم خبری و تفوق فرهنگی را دارد و این همه‌ی خطر وضع موجود جهان است.
سرمایه داری در شرایطی به انحطاط و سقوط نزدیک می شود که می تواند جهان را با خود غرق کند زیرا هنوز ظرفیت‌های بزرگی برای حفظ و ادامه این سیستم انحطاطی و جلوگیری از تغییر را در اختیار دارد؛ مشابه همان ظرفیت‌هایی که سرمایه داری تجاری و نظامی در کشور ما برای حفظ قدرت خود و جلوگیری از تغییر در اختیار دارد و علیه مردم بکار می گیرد.
در این دوران انحطاط جهانی سرمایه داری که نظم نولیبرالی نماد آن است، مبارزه برای تغییر این جهت گیری، نه مبارزه‌‌ای تنها برای عدالت و برابری و پیشرفت، بل، مبارزه برای حفظ بشریت و میراث تاریخی آن نیزهست.
 
نیره انصاری،حقوق دان، نویسنده و کوشنده حقوق بشر
22،4،2019
2،2،1398

منبع:پژواک ایران


نیره انصاری

فهرست مطالب نیره انصاری در سایت پژواک ایران 

*اهدای اعضای محکومان به اعدام الگو برداری از چین  [2019 Jul] 
*دیه برابر زن و مرد  [2019 Jul] 
* خطر جنگ و نقش حقوق بین الملل در حل منازعات بین‌المللی  [2019 Jun] 
*رد لایحه اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مرد خارجی توسط شورای نگهبان [2019 Jun] 
*(20 ژوئن)، یادروز جهانی پناهندگان وهمبستگی با پناهجویان [2019 Jun] 
*عدم تفکیک جرائم در زندانها و قتل زندانیان سیاسی  [2019 Jun] 
*بررسی جرم اسیدپاشی از نگاه فقه و قانون و قانون عدم ممنوعیت خرید و فروش آن  [2019 Jun] 
*از بی حقوق کارگران اقلیت دینی، ظلم بر وکلا تا روز جهانی محیط زیست ‏ [2019 Jun] 
*قاتل خودی بهره مند از وکیل گزینشی! کارگر وآموزگار اما فاقد حقوق!  [2019 May] 
*اظهارات مشاوررئیس جمهور ترکیه و پیوند آن با کنفرانس یالتا! [2019 May] 
*حضور نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس و دروغ [آقا] ی خامنه ای  [2019 May] 
*از متحدانِ جنگ نیابتی تا بن‌بست جمهوری اسلامی [2019 May] 
*پیکاسو و اثری ضدجنگ! [2019 May] 
*خشونت و ترور و گسترش حاکمیت خدا!  [2019 May] 
* بازداشت و محکومیت جولیان آسانژ در لندن و حقوق خبرنگاران [2019 May] 
*(۱مای) روز جهانی کارگر از قرون وسطا، تا دستمزد کارگران در سال ۹۸ [2019 May] 
*سپاه تروریست معاهده وستفالیا مرگ امپراتوری مقدس  [2019 Apr] 
*مرمت کلیسای نتردام در پاریس و واگذاری غار علیصدر در همدان  [2019 Apr] 
*پُتکِ امنیت و مصلحتِ نظام یا اِشغالِ نظامی و قانون اساسی [2019 Apr] 
*بیماری‌های عفونی پس لرزه های سیل  [2019 Apr] 
*از تسلط سپاه بر اقتصاد ایران تا قرار گرفتن در لیست تروریستی آمریکا [2019 Apr] 
*حکایت «خود ببری، خود بدوزی، خود بپوشانی» و انفجار مین ها در مناطق سیل زده! [2019 Apr] 
*تقارن12فروردین 1358جمهوری اسلامی‎ با روزکشتار ایرانیان( دوره هخامنشیان) توسط قوم یهود  [2019 Apr] 
* سیل ویرانگر در استان گلستان و فساد و سوء مدیریت نظام اهریمن [2019 Mar] 
*از ملی شدن صنعت نفت توسط دکتر محمد مصدق تا جدال در نامگذاری خیابانها  [2019 Mar] 
*عدالتِ سربدار!  [2019 Mar] 
*نقدی بر مقاله:«قیم صغار...!»به قلم آقای محمدرضا روحانی، وکیل محترم دادگستری [2019 Mar] 
*عروسان داعشی، چالشی تازه برای اروپا و امریکا  [2019 Mar] 
*تجاوز به حق دفاع از (۱۳۵۸) تاکنون [2019 Feb] 
*اعدام جوان دچار اختلال عقلی ‏  [2019 Feb] 
* بحث بر سر رد لوایح قانون مبارزه با پولشویی و حمایت از تروریسم در مجمع تشخیص مصلحت نظام [2019 Feb] 
*از اعتراضات در زندان قرچک ورامین تا عفو عمومی [2019 Feb] 
*‏(۲۴ ژانویه) روز جهانی وکلای در خطر  [2019 Jan] 
*از کنفرانس یالتا در جنگ دوم جهانی تا کنفرانس ورشو [2019 Jan] 
*دو شورای نگهبان  [2019 Jan] 
*تفسیر مواد اعلامیه جهانگستر حقوق بشر [2019 Jan] 
*مخالفت با رد لایحه ممنوعیت ازدواج کودکان [2019 Jan] 
* ازچرایی خشونت بر زنان در فقه تا لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت  [2018 Dec] 
*تفسیر ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر [2018 Dec] 
* به مناسبت (10) دسامبر روز جهانی حقوق بشر  [2018 Dec] 
*از تجاوز به عُنفِ زنان در جنگ در حقوق بین‌المللی کیفری تا نادیا مراد برنده جایزه نوبل صلح(2018)  [2018 Nov] 
*اعدام وحیدمظلومین و ایرادهای وارده ی قضایی در پرونده [2018 Nov] 
*علت اصلی کمبود دارو، فساد دولتی [2018 Nov] 
*از اشغال سفارت آمریکا تا دور دوم تحریم ها علیه جمهوری اسلامی  [2018 Nov] 
*از حقوق بشر کوروش تا حقوق بشر جمهوری استبدادی اسلامی  [2018 Nov] 
*از آزادی بیان تا قتل روزنامه نگاران در ایران و ترکیه [2018 Oct] 
* ادعای پیروزی جمهوری اسلامی از حکم دادگاه لاهه! [2018 Oct] 
*براندازی یا فروپاشی  [2018 Oct] 
*تروریسم در حقوق بین الملل‎ از فرقه حشاشین( حسن صباح) تا حمله مسلحانه در شهر اهواز  [2018 Sep] 
* ازمجازات اعدام در قرن هجدهم تا اعدام سه جوان کرد [2018 Sep] 
*تاریخ پُر دست انداز فاشیسم! فاشسیم و راسیسم در آلمان بعد از جنگ جهانی دوم [2018 Sep] 
* صنعت سکس از هندوستان تا مشهد (مقدس!)‏  [2018 Sep] 
*جان باختن فعالان محیط زیست در آتش سوزی مریوان و مسئولیت حقوقی و کیفری سپاه پاسداران  [2018 Sep] 
*قانون مبارزه با پولشویی(Financial Action Task Force )/FATF ومخالفت شورای نگهبان/ نظارت استصوابی  [2018 Aug] 
*فاجعه سینِما رکس آبادان جنایت علیه بشریت  [2018 Aug] 
* چگونگی الحاق دوباره بحرین به ایران  [2018 Aug] 
*نقش نظام مالی آمریکا بر جهان و تحریم های تازه علیه ایران  [2018 Aug] 
*شوراهای محلی شهری؛Local Goverment در حکومت سکولاردموکراتیک  [2018 Aug] 
* فرزند خواندگی و ازدواج سرپرست با فرزندخوانده در جمهوری اسلامی!  [2018 Aug] 
*تصویب قانون حمایت لایحه کودکان و نوجوانان و ایرادهای حقوقی وارده بر آن!‏  [2018 Jul] 
*تهدید آمریکا توسط حسن روحانی! و تهدید و توسل به زور از منظر حقوق بین الملل  [2018 Jul] 
* رژیم حقوقی دریای خزر وسهم مبهم ایران  [2018 Jul] 
*بحران آب در سیستان و بلوچستان و سیاست آبی افغانستان:آب در برابر مهاجران! [2018 Jul] 
* بحران آب در جنوب ایران و قرارداد انتقال آب شیرین از ایران به کویت [2018 Jul] 
*ِ باخت ِ نظام پاتریمونیال( پدرمیراثی) به خودش [2018 Jul] 
*جرم سیاسی [2018 Jun] 
* مرز آزادی بیان کجاست؟  [2018 Jun] 
*وکلای دولتی!‏ ‏ [2018 Jun] 
*‏از تجاوزجنسی به کودکان زیر سن قانونی (18) سال و پیوند آن سند2030 سازمان یونسکو ‏  [2018 Jun] 
* نقش روشن‌فکر ونویسنده متعهد [2018 Jun] 
*قانون اساسی، شهروند عصر جهانی [2018 May] 
*از جداسازی و تقسیم بخش‌هایی از شهرستان کازرون تا مرگ صنعت نشر ‏در ایران  [2018 May] 
*قانون اوفک ‏ [2018 May] 
*‏ زمین‌های بایر و لم یزرع موسوم به اَنفال، شکستن سنگ مزارها و همچنین فروش نُخستین اقامتگاه ‏رضاشاه در تبعید ‏  [2018 May] 
*پیامدهای خروج آمریکا از برجام  [2018 May] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات سیاسی ‏« پوپوليسم؛populism‏»‏ ‏ [2018 May] 
*پیش نویس قانون اساسی ایران آینده (بخش دوم) [2018 Apr] 
*پیش نویس قانون اساسی ایران آینده [2018 Apr] 
* خاورمیانه در سایه روابط بین الملل - نقش ایران و روسیه در بحران سوریه [2018 Apr] 
*بررسی حقوقی اعدام بهمن ورمزیار [2018 Apr] 
*وضعیت حقوقی سوریه از منظر حقوق بین الملل و مسئولیت مداخله دولت ها در این کشور [2018 Apr] 
*تصویب قانون ازدواج با کودکان درکشور اروپایی سوئد!‏ ‏  [2018 Apr] 
*تدوین یک حکم شرعی «تعدد زوجات، چندهمسری و پولیگامی،Polygamy‏ در ‏پارلمان کشوراروپایی سوئد!‏ [2018 Apr] 
*بررسی ابعاد حقوقی رابطه همزیستی موسوم به ازدواج سفید در ایران [2018 Apr] 
*امپراتوری هخامنشی و مدنیت و عدالت در اندیشه ی ایرانی  [2018 Apr] 
*کار فرهنگی و ادبیات علم ستیز« اقتصاد مال خر است»!  [2018 Mar] 
*وضعیت بحرانی آب و محیط زیست در ایران و عوامل عقب ماندگی انرژی پاک در ایران [2018 Mar] 
*آزادی زن، آزادی جامعه!  [2018 Mar] 
*حاکمیت مذهب شیطان در ایران  [2018 Feb] 
* حق رای رأی؛ حق یا تکلیف؟ بخش نخست  [2018 Feb] 
*پیش‌زمینه ی قانون اساسی نوین سکولار دموکراتیک در ایران آینده  [2018 Feb] 
* فایده باوری، دموکراسی و رشد شخصیت انسان  [2018 Feb] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات حقوقی و سیاسی [2018 Feb] 
*طراحی استمرار طلبان!‏ [2018 Feb] 
*ازحق رأی زنان انقلاب سفید تا رفع حجاب اجباری!‏ ‏ [2018 Jan] 
*حاکمیت قانون در برابر حکومت خودکامه بخش پایانی [2018 Jan] 
*سوگندنامه بقراط و مسئولیت مدنی و کیفری پزشک ناظر قطع عضو! [2018 Jan] 
*همانی جمهوری اسلامی با آلمان نازی!‏  [2018 Jan] 
*حق تعیین سرنوشت تجزیه طلبی نیست!‏  [2018 Jan] 
* تعارض اصولی از قانون اساسی با ولایت فقیه!‏  [2018 Jan] 
* بررسی جرائم «هاشمی شاهرودی عراقی» توسط دادستان کل آلمان!‏ ‏ [2018 Jan] 
*‏ تخریب اموال عمومی از منظر قانون تا نگرانی [آقا] ی روحانی!‏  [2018 Jan] 
*آشنایی با فرهنگ اصطلاحات سیاسی آزادی در سخنرانی فرانکلین دلانو روزولت [2018 Jan] 
*از بی حقوقی مسیحیان تا لغو نمایندگی سپنتا نیکنام درجمهوری اسلامی!‏ [2017 Dec] 
*رضاضراب و دیگر یقه سفیدها بخش پایانی قوانین و مجازات ها  [2017 Dec] 
*رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش چهارم  [2017 Dec] 
*رضاضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش سوم  [2017 Dec] 
*رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها! بخش دوم [2017 Dec] 
*‏ ‏ رضا ضراب و دیگر یقه سفیدها!‏ بخش نخست [2017 Dec]