بر اساس گزارش اکسیوس، دستور آمادهسازی چند روز پیش به سنتکام ابلاغ شده و در صورت آغاز عملیات، تأسیسات هستهای، زیرساختهای انرژی و دیگر اهداف راهبردی جمهوری اسلامی ممکن است هدف بمباران گسترده قرار گیرند. منابع آمریکایی و اسرائیلی احتمال دادهاند که عملیات حتی پیش از انتخابات اسرائیل، که یک هفته زودتر از انتخابات میاندورهای آمریکا برگزار میشود، آغاز شود. انتظار میرود حملات احتمالی با هماهنگی واشینگتن و تلآویو و مشارکت ارتش اسرائیل انجام شود.
آتلانتیک در گزارش خود بر ارتباط برنامهریزی نظامی با محاسبات انتخاباتی ترامپ تأکید کرده است. به نوشته این مجله، رئیسجمهوری آمریکا میخواهد پیش از انتخابات ۱۲ آبان، هم نشانهای از پیشرفت در رویارویی با جمهوری اسلامی ارائه دهد و هم زمینه کاهش قیمت بنزین را فراهم کند. یکی از جمهوریخواهان آگاه از رایزنیهای دولت گفته است حمله تازه میتواند به ترامپ امکان دهد تصویری از پیروزی خود ارائه کند. با این حال، حتی طرفداران این گزینه نیز اذعان دارند که حملات محدود لزوماً تهران را به پذیرش توافق وادار نمیکند، امنیت تنگه هرمز را بازنمیگرداند و قیمت سوخت را در کوتاهمدت کاهش نمیدهد.
به نوشته آتلانتیک، در درون دولت ترامپ بر سر زمان و ابعاد حمله اختلافنظر وجود دارد. پنتاگون پیشتر گزینههایی برای عملیات پس از انتخابات، از حملات محدود تا بمباران گسترده زیرساختهای ایران، آماده کرده بود و اکنون گزینههای حمله پیش از انتخابات نیز بررسی میشوند. برخی مشاوران ترامپ و استراتژیستهای جمهوریخواه معتقدند بازگشت جنگ به صدر اخبار در هفتههای پایانی رقابت انتخاباتی، بهویژه در صورت کشته شدن نظامیان آمریکایی یا افزایش قیمت نفت، میتواند به زیان حزب جمهوریخواه تمام شود. در مقابل، حامیان اقدام نظامی امیدوارند یک حمله محدود فرصتی برای نمایش قدرت و اعلام پیروزی در اختیار ترامپ قرار دهد.
در همین حال، رایزنیهای امنیتی آمریکا و اسرائیل درباره ایران شدت گرفته است. اکسیوس گزارش داده که تیم امنیت ملی ترامپ جمعه ۱۰ مهر در نشستی چندساعته در کمپدیوید درباره احتمال ازسرگیری عملیات گسترده گفتوگو کرده است. ترامپ نیز چهارشنبه ۱۵ مهر برای دومین بار طی چند روز با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلفنی صحبت کرد. این تماس پس از نشست نتانیاهو با مقامهای امنیتی اسرائیل درباره ایران انجام شد؛ هرچند یک مقام آمریکایی موضوع مکالمه را ادای احترام به قربانیان حمله هفتم اکتبر اعلام کرده است. افزایش تماسهای سیاسی و نظامی در حالی صورت میگیرد که هنوز فرمانی برای آغاز عملیات صادر نشده است.
در جبهه دیپلماتیک نیز نشانهای از پیشرفت مذاکرات دیده نمیشود. به گزارش اکسیوس، میانجیهای قطری همچنان منتظر پاسخ تهران به پیشنهاد متقابل واشینگتن هستند؛ پیشنهادی که خواستار امتیازدهی جمهوری اسلامی در پرونده هستهای است. آتلانتیک نیز به نقل از مقامهای دولت آمریکا نوشته کاخ سفید معتقد است جمهوری اسلامی از آغاز درگیریها تاکنون هیچگاه تا این اندازه تضعیف نشده است. با این حال، ارزیابی واشینگتن این است که تندروها همچنان در ساختار قدرت دست بالا را دارند و حاضر به عقبنشینی جدی نیستند. برخی نزدیکان ترامپ معتقدند فشار بیشتر میتواند تهران را وادار به امتیازدهی کند، اما مقامهای دیگر هشدار دادهاند که جمهوری اسلامی ممکن است ماهها دیگر نیز از ورود به مذاکرات جدی خودداری کند.
یکی از مهمترین نگرانیها، احتمال واکنش پیشدستانه جمهوری اسلامی و گسترش جنگ به سراسر منطقه است. دو مقام اسرائیلی به اکسیوس گفتهاند حکومت ایران که پیشتر دو بار هدف حملات غافلگیرانه قرار گرفته، ممکن است برای جلوگیری از غافلگیری سوم، خود دست به حمله بزند. به ارزیابی این رسانه، ازسرگیری عملیات آمریکا و اسرائیل میتواند با شلیک صدها موشک بالستیک جمهوری اسلامی به اسرائیل همراه شود. آتلانتیک نیز هشدار داده است که حمله تازه، حدود ۵۰ هزار نظامی آمریکایی مستقر در منطقه و متحدان واشینگتن در کشورهای خلیج فارس را در معرض اقدامات تلافیجویانه قرار میدهد.
تحولات نظامی در شرایطی جریان دارد که بحران تنگه هرمز و حمله به نفتکشها نیز تشدید شده است. آتلانتیک با اشاره به گزارش رویترز نوشته که در فاصله ششم تا سیزدهم مهر دستکم ۱۲ حمله به کشتیهای حامل نفت و گاز در محدوده تنگه هرمز ثبت شده است. همزمان، آمریکا حضور نظامی خود در خاورمیانه را تقویت کرده و گزارشهایی از اعزام هزاران نیروی جدید و افزایش شمار ناوهای هواپیمابر منتشر شده است. به ارزیابی آتلانتیک، هر دور تازه حملات میتواند علاوه بر افزایش خطر تلفات و مصرف ذخایر مهمات آمریکا، قیمت جهانی نفت را نیز بالا ببرد؛ نتیجهای که دقیقاً برخلاف هدف انتخاباتی ترامپ برای کاهش بهای سوخت خواهد بود.
پرسش اصلی اکنون نه فقط احتمال حمله، بلکه زمان و گستردگی آن است. یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفته احتمال آغاز جنگ گسترده پیش از انتخابات چندان زیاد نیست، اما نمیتوان آن را منتفی دانست؛ در حالی که پس از انتخابات میاندورهای، احتمال چنین عملیاتی به شکل چشمگیری افزایش مییابد. دو گزارش اکسیوس و آتلانتیک در یک نکته مشترکاند: واشینگتن در حال آماده کردن گزینههای جدی نظامی است، اما هنوز میان حمله محدود پیش از انتخابات و عملیاتی گستردهتر پس از آن تصمیم نگرفته است. برای جمهوری اسلامی، این وضعیت به معنای قرار گرفتن در برابر دو خطر همزمان است: ادامه فشار نظامی و اقتصادی برای گرفتن امتیاز، یا ورود به دور تازهای از جنگ که ابعاد و پیامدهای آن قابل پیشبینی نیست.
خبرنامه گویا -