اکسیوس: میانجیگری قطر پیشرفتی نداشته و نگرانی از بازگشت به درگیری گسترده افزایش یافته است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، نیویورک، چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵
وبسایت اکسیوس سهشنبه هفتم مهر بهنقل از سه منبع آگاه گزارش داد که تلاشهای قطر برای میانجیگری میان آمریکا و جمهوری اسلامی در این هفته پیشرفت چندانی نداشته و دو طرف همچنان حاضر به عقبنشینی از مواضع اصلی خود نیستند.
بهنوشته اکسیوس قطر قصد دارد به تلاشهای میانجیگرانه ادامه دهد، اما به گفته دو منبع، مقامهای قطری از مواضع هر دو طرف بهطور فزایندهای سرخورده و مایوس شدهاند.
این وضعیت نگرانیها درباره ازسرگیری درگیری نظامی گسترده را افزایش داده است. روزنامه والاستریت ژورنال نیز سهشنبه در گزارشی تحلیلی نوشت که کاهش توانایی جمهوری اسلامی برای مسدود کردن جریان نفت از تنگه هرمز و استفاده از آن بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا، خطر توسل تهران به تشدید اقدامات نظامی برای تقویت موقعیت خود را افزایش میدهد.
تضعیف موقعیت جمهوری اسلامی در کنترل تنگه هرمز در شرایطی رخ میدهد که اکنون نیروی دریایی آمریکا و تولیدکنندگان نفت خلیج فارس در مقابله با حملات تهران یا دور زدن آنها موفقتر عمل میکنند و در نتیجه نفتکشهای بیشتری میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه هفت مهر در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «جمهوری اسلامی در وضعیت خیلی بدی قرار دارد اما نمیدانم هنوز قرار است تسلیم شوند یا نه. آنها تسلیم خواهند شد، اما وضعیتشان خیلی بد است.»
والاستریت ژورنال: کاهش اهرم تهران در تنگه هرمز خطر تشدید درگیری را افزایش داده است
ترامپ همچنین گفت طی چند روز گذشته بیش از هر زمان دیگری نفت از تنگه هرمز خارج شده است.
او افزود: «هدف این است که جلو سلاح هستهای گرفته شود. ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
بهنوشته اکسیوس، مقامهای آمریکایی معتقدند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ممکن است پس از انتخابات میاندورهای دستور بازگشت به عملیات نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی را صادر کند.
علی الثوادی، میانجی قطری، دوشنبه در نیویورک چند ساعت با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و دیگر اعضای هیات جمهوری اسلامی گفتوگو کرد. بهگفته یک منبع آگاه، محور مذاکرات یک پیشنهاد مصالحه دوصفحهای قطر بود.
بر اساس گفتههای دو منبع دیگر، قطر در این طرح تلاش کرده بود دو خواسته اصلی و متعارض طرفین را در یک چارچوب قرار دهد: درخواست تهران برای لغو محاصره دریایی آمریکا و درخواست واشینگتن برای گرفتن امتیازهای مشخص هستهای از تهران.
آمریکا ۱۰ فرد و شرکت مرتبط با صنایع نظامی جمهوری اسلامی را تحریم کرد
الثوادی دوشنبهشب برای ادامه رایزنیها به واشینگتن رفت و با جرد کوشنر، فرستاده ترامپ، و شماری دیگر از مقامهای آمریکایی دیدار کرد. جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز در بخش کوتاهی از این نشست حضور داشت.
کاخ سفید درباره این مذاکرات اظهارنظر نکرده است.
با این حال، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، سهشنبه به خبرنگاران گفت: «ما در حال انتقال پیام میان طرفها هستیم و تلاش میکنیم زمینه مشترکی ایجاد کنیم تا بتوان به توافقی رسید که همه ما را از پیامدهای این درگیری نجات دهد.»
خوشبینی اولیه واشینگتن و تکذیب چند ساعت بعد ترامپ
بهنوشته اکسیوس، کاخ سفید صبح دوشنبه نسبت به امکان دستیابی به پیشرفت در مذاکرات خوشبین بود. مقامهای آمریکایی به چند رسانه، از جمله اکسیوس، گفته بودند گفتوگوها «مثبت و سازنده» بوده و تهران «نشان داده است که در مسائل هستهای انعطافپذیر است».
این مقامها همچنین گفته بودند ترامپ آماده است در مقابل اقدامات مشخص جمهوری اسلامی برای محدود کردن برنامه هستهای خود، بخشی از تحریمها را کاهش دهد و امکان آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را فراهم کند.
ترامپ گزارش اکسیوس درباره پیشنهاد کاهش تحریمهای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد
با این حال، چند ساعت بعد و در حالی که مقامهای قطری همچنان در کاخ سفید حضور داشتند، ترامپ در تروثسوشیال این گزارشها را رد کرد و گفت هیچ امتیازی به حکومت ایران پیشنهاد نکرده است.
یکی از منابع آگاه از مذاکرات به اکسیوس گفت دوشنبه هیچ پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشد.
این منبع گفت: «مذاکرات در بنبست است. ایرانیها چیزهایی میخواهند که آمریکا نمیتواند بپذیرد و آمریکا نیز فکر میکند در حال پیروز شدن است و بنابراین نیازی به مصالحه نمیبیند.»
در همین حال، دیگر میانجیگران منطقهای، از جمله پاکستان و مصر، از تهران خواستهاند با دادن امتیازهایی در زمینه برنامه هستهای موافقت کند اما بهگفته یک منبع آگاه دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی گفتهاند تنها زمانی حاضرند چنین اقداماتی را بررسی کنند که آمریکا ابتدا با بازگشت به تفاهمنامه ماه ژوئن موافقت کند.
ادامه تهدیدهای جمهوری اسلامی
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، سهشنبه هفتم مهر گفت تهران شروط خود را به آمریکا منتقل کرده است، اما به گفته او «ترامپ قادر به تصمیمگیری نیست».
رضایی افزود: «ترامپ در باتلاقی گرفتار شده که نه میتواند مذاکره کند و نه بجنگد.»
نتانیاهو: دشمنان ما ممکن است در آستانه انتخابات به اسرائیل حمله کنند
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نیز گفت: «رییسجمهوری متوهم آمریکا اخیرا لفاظی هایی دربارهی تنگه هرمز و عبور کشتیها از این تنگه مطرح کرد که تکرار ادعاهای پیشین است و حقیقت این مواضع واهی برای همه شناخته شده است. هم آمریکایی ها و هم سایر کشورها بدانند: همان گونه که قبلا گفته بودیم در منطقهای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت و اگر امنیت ما تامین نشود، هیچ زیرساختی ایمن نخواهد بود.»
او افزود: «مواضع سبکسرانه رییسجمهوری آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل و جسارت به ملت بزرگ و تمدنساز ایران نشان داد که آنها هنوز رفتار خود را تغییر نداده اند و در برابر چنین جسارتهایی، پاسخ ما همان کلام صریح گذشته است: بچرخ تا بچرخیم!»
قالیباف گفت: «آمریکاییها بدانند که دوران ارعاب و تهدید به نابودی این ملت متمدن پایان یافته است. سران کاخ سفید باید بدانند ملت رشید و تاریخساز ایران با خطونشان کشیدن، لفاظی یا محاصره هوایی و تجاری هرگز به عقب نخواهد نشست و پاسخ جمهوری اسلامی به هرگونه تعدی و ماجراجویی، پاسخی سخت، پشیمانکننده، دقیق و سریع خواهد بود.»
منبع:ایران اینترنشنال