سیانان: ترامپ با صدور دستور قطع مذاکرات رویکردی تازه در جنگ ایران در پیش گرفته است
شبکه سیانان سهشنبه ۲۷ مرداد در گزارشی تحلیلی نوشت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با صدور قطع هرگونه مذاکره، تغییری بنیادین در رویکرد خود نسبت به جنگ ایران در پیش گرفته که بیش از هر چیز مبتنی بر فاصله گرفتن از مذاکره و درگیری مستقیم با حکومت ایران است.
در این گزارش گفته شده ترامپ پس از آنکه هفتهها تلاش کرد با ابراز خوشبینی، تحولات مثبتی در رابطه با ایران را به واقعیت تبدیل کند اما این تلاش او چندان موفق نبوده و اکنون به نظر میرسد او رویکرد تازهای در پیش گرفته است.
سیانان بهنقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ترامپ به فرستادگان ارشد دولت خود دستور داده است گفتوگوهایشان با جمهوری اسلامی را متوقف کنند. علاوه بر این، به گفته یک منبع آگاه، مقامهای کاخ سفید اخیرا به متحدان سیاسی خود گفتهاند که در حال تغییر راهبرد هستند و از رویکرد «هرچه سریعتر حکومت ایران را درهم بکوبید» به راهبرد «به مرور آنها را خفه کنید» تغییر مسیر میدهند.
ترامپ خود نیز سهشنبه ۲۷ مرداد به جای آنکه مانند گذشته بگوید مذاکرات بهخوبی پیش میرود و توافق تازهای در آستانه دستیابی است، اعلام کرد که در حال حاضر اساسا هیچ دیپلماسی یا مذاکرهای در جریان نیست.
ترامپ: هیچ گفتوگویی با جمهوری اسلامی در جریان نیست و مذاکرهای برنامهریزی نشده است
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ مذاکره یا گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی با تمام قدرت همچنان برقرار است و تنگه هرمز باز و فعال است. همه مینهای دریایی جمعآوری یا منفجر شدهاند. از توجه شما به این موضوع متشکرم!»
در واقع، تردد در تنگه هرمز همچنان بسیار محدود است و کشتیهایی که از این آبراه کلیدی عبور میکنند، همچنان هدف پرتابههای جمهوری اسلامی قرار میگیرند.
با این حال، بهنوشته سیانان، «ترامپ که از بنبست تلاشها برای بازگشایی این آبراه سرخورده شده و همزمان با پرسشهای فزاینده درباره هزینههایی روبهروست که این جنگ نامحبوب بر ارتش آمریکا تحمیل کرده، اکنون سخن از آن میگوید که آماده است تا حدی از این درگیری فاصله بگیرد.»
مقامهای دولت آمریکا سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش برای توقف گفتوگو و تعامل با تهران صادر شده است. جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه او، چهرههای اصلی تیم مذاکرهکننده ترامپ با جمهوری اسلامی هستند.
با این حال، به گفته این مقامها، ترامپ همچنان از اینکه تهران حاضر نیست در برابر خواستههای او کوتاه بیاید ناراضی است. او میخواهد تا زمانی که رهبران جمهوری اسلامی نشانه تازهای از آمادگی برای دستیابی به توافق مورد نظرش نشان ندادهاند، از ورود دوباره به مذاکرات خودداری کند.
امارات: موشکهای شلیکشده از ایران را شناسایی کردیم
یک روز پیش از انتشار پیام ترامپ در شبکههای اجتماعی، کوشنر در جریان سفر به خاورمیانه ارزیابی خوشبینانهتری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت گفتوگوهای آمریکا و جمهوری اسلامی «احتمالاً گستردهتر از هر زمان دیگری» است.
کوشنر افزود که تیم مذاکرهکننده آمریکا با افراد مختلفی در داخل حاکمیت ایران در تماس است.
او گفت: «آنها به شکلی بسیار جدی در حال تعامل هستند و این کاملا مثبت است. ما گفتوگوهایی بسیار مثبت و فعال داریم.»
مقامهای جمهوری اسلامی بارها اعلام کردهاند که ادعای انجام مذاکرات مستقیم با ایالات متحده صحت ندارد. ترامپ پیشتر از این تکذیبها ابراز خشم کرده و گفته بود تهران در حال بازی دادن طرف مقابل است و مقامهای جمهوری اسلامی در گفتوگوهای خصوصی اشتیاق زیادی برای رسیدن به توافق نشان میدهند.
در همین حال، سیانان بهنقل از افراد آگاه افزود ترامپ در پشت صحنه از شکل در حال ظهور توافقی که جمهوری اسلامی میکوشد با عمان درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز به دست آورد، ناخشنود شده است. با وجود اینکه عمان دهههاست شریک راهبردی آمریکا بوده، ترامپ این هفته حتی تهدید کرد این کشور حاشیه خلیج فارس را در صورت مخالفت با نظر واشینگتن بمباران خواهد کرد.
ترامپ از ارتباط «پشت پرده» با سپاه پاسداران خبر داد؛ سپاه تکذیب کرد
او دوشنبه ۲۶ مرداد در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت: «فکر نمیکنم رفتار خیلی خوبی داشتند، اما خیلی راحت میتوانیم با آنها برخورد کنیم؛ درست همانطور که با دیگران برخورد میکنیم.»
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز ساحل دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث کنترل تردد کشتیهایی را که وارد خلیج فارس میشوند یا از آن خارج میشوند، میان دو کشور تقسیم خواهد کرد.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده است، بتواند کنترل ایران بر این آبراه را تثبیت کند. برخی مقامها معتقدند عمان در جریان مذاکرات، به جای ایفای نقش یک شریک بیطرف، بیش از آمریکا جانب جمهوری اسلامی را گرفته است.
یکی از پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکایی با آن مخالفت میکنند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه را دارند. ترامپ اصرار کرده است که هیچ عوارض یا پرداخت دیگری نباید مجاز باشد، اما برخی نسخههای توافق که در گردش بودهاند، شامل هزینههایی تحت عنوان حفاظت از محیط زیست یا تأمین امنیت هستند.
این با تصوری که ترامپ از نحوه فعالیت این آبراه دارد مطابقت ندارد. او خواهان توافقی است که وضعیت تنگه را به شرایط پیش از جنگ بازگرداند؛ زمانی که تردد بدون محدودیت از این آبراه بینالمللی جریان داشت. دولت او بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر تنگه، سابقهای خطرناک ایجاد خواهد کرد.
آمریکا همزمان با کاهش عرضه جهانی نفت، از محاصره نامحدود ایران سخن گفت
آزادی تردد در تنگه هرمز اکنون به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ هرچند ترامپ این هفته تاکید کرد که هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
به گفته مقامهای آمریکایی، انتظار میرود ایالات متحده بهزودی تحریمهای تازه و سنگینی علیه ایران اعمال کند؛ اقدامی که ممکن است همین هفته انجام شود. مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، گفتهاند نیروهای آمریکایی در منطقه آمادهاند محاصره بنادر ایران را برای مدتی نامحدود ادامه دهند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که صبر آنها در مقابل محاصره دریایی بیپایان نیست و در صورت تداوم این وضعیت رویکردی تهاجمی اتخاذ خواهند کرد.
ترامپ و تیم او معتقدند فشار اقتصادی بر ایران سرانجام حکومت این کشور را وادار خواهد کرد شرایط او برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد. اما مقامهای جمهوری اسلامی نیز به نوبه خود معتقدند ترامپ برای خروج از جنگ تحت فشار سیاسی قرار دارد و همین برداشت متقابل به بنبست کنونی منجر شده است.
سیانان: جمهوری اسلامی بخش قابلتوجهی از کنترل خود بر تنگه هرمز را از دست داده است
فشارهای نظامی بر ترامپ برای مذاکره بر سر راهی برای خروج از جنگ نیز افزایش یافته است. استقرارهای طولانی و کمسابقه تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن»، به دلیل فشار و فرسایشی که بر کشتیها و ملوانان مستقر در آنها وارد کرده، مورد توجه و انتقاد قرار گرفته است. ترامپ نیز اذعان کرده که پس از شش ماه جنگ، ذخایر پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی که او میخواهد قرار ندارد.
با وجود این، ترامپ تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ مقاومت و تاکید کرده که برای پایان دادن به درگیری با محدودیت زمانی روبهرو نیست.
ترامپ روز سهشنبه در پیام دیگری در شبکههای اجتماعی، نقشهای از تنگه هرمز منتشر کرد که روی آن عبارت «قلمرو ایالات متحده» نوشته شده بود؛ پیامی که دستکم نشانهای از خروج قریبالوقوع نظامی آمریکا از منطقه به دست نمیدهد.
عکس آرشیویی یک فروند ناو ایرانی و قایقهای تندرو سپاه در مانور دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز، جنوب ایران، آوریل ۲۰۱۰.
در ماههای اخیر هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا مدعی برتری در این آبراه و در دست داشتن کنترل تردد در آن بودهاند و این ادعاهای متضاد باعث سردرگمی و تردید قابلتوجهی شده است.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، که حرکت کشتیها را با استفاده از فرستندههای ردیابی و دادههای ماهوارهای دنبال میکند، بیش از ۸۰ درصد عبور کشتیها از تنگه هرمز طی دو هفته گذشته از مسیر عمان انجام شده است. جمهوری اسلامی بهشدت با این مسیر مورد تایید سازمان ملل مخالف است.
جمهوری اسلامی که مدعی است کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد به دهها کشتی که تلاش کردهاند از طریق ساحل شمالی عمان از این آبراه عبور کنند، حمله کرده است. با وجود این خطر، در هفتههای اخیر بیشتر کشتیها ترجیح دادهاند خواستههای تهران را نادیده بگیرند و با اتکا به وعده حفاظت نیروهای دریایی آمریکا از تنگه هرمز عبور کنند.
همایون فلکشاهی، رییس بخش تحلیل نفت خام در کپلر، به شبکه سیانان گفت: «بهطور فزایندهای به نظر میرسد که حکومت ایران دستکم بخشی از کنترل خود بر تنگه هرمز را از دست داده است.»
واشینگتنپست: پنتاگون کاهش احتمالی حضور نظامی آمریکا را در خلیج فارس بررسی میکند
تغییر در کنترل
بهنوشته سیانان این وضعیت کاملا در تضاد با یک ماه پیش است؛ زمانی که کپلر تقریبا هیچ ترددی از مسیر عمان را ثبت نمیکرد. کاهش شدید تردد در مسیری که جمهوری اسلامی ترجیح میدهد باعث شده تهران نتواند مانند فصل بهار از کشتیهای عبوری از تنگه عوارض دریافت کند.
پایان اعتبار یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در این هفته، دستکم روی کاغذ به حکومت ایران اجازه میدهد بار دیگر دریافت عوارض را آغاز کند اما به گفته کپلر، به نظر نمیرسد جمهوری اسلامی توانسته باشد چنین کاری را انجام دهد یا توانایی انجام چنین کاری را در شرایط فعلی داشته باشد.
دن پیکرینگ، بنیانگذار و مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت پیکرینگ انرژی (Pickering Energy Partners)، به سیانان گفت: «درخواست ایران برای دریافت عوارض چیزی است که بیشتر کشورهای خاورمیانه نمیخواهند انجام دهند و تاکنون هم انجام ندادهاند. بنابراین مسیر عمان کاملا منطقیتر است.»
به گفته اندی لیپو، رییس شرکت لیپو (Lipow Oil Associates)، نیز کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نفتکشهای بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) را اجاره کردهاند تا از خلیج فارس و از طریق تنگه هرمز خارج شوند و سپس نفت را در خارج از منطقه خطر در خلیج عمان به نفتکشهای مشتریان منتقل کنند.
-
ترامپ: هیچ گفتوگویی با جمهوری اسلامی در جریان نیست و مذاکرهای برنامهریزی نشده است
این کشتیها برای دور ماندن از حملات جمهوری اسلامی فرستندههای خود را گاهی برای هفتههای متوالی خاموش کردهاند. این نوع تردد موسوم به «ترافیک تاریک» ظاهرا از دید برخی خدمات ردیابی داده، از جمله کپلر، نیز پنهان مانده است. اگرچه برخی از این کشتیها را میتوان از طریق ماهواره شناسایی کرد، اما ردیابی آنها با روشهای معمول دشوارتر است.
سیانان در عین حال تاکید کرده که برعکس جمهوری اسلامی، ایالات متحده که نیروی نظامی قابلتوجهی در این آبراه مستقر کرده، بر همه کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند نظارت دارد و ارقام مربوط به حملونقل نفت را بسیار بالاتر از برآوردهای سنتی اعلام کرده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هفته گذشته گفت مجموع نفتی که از تنگه عبور کرده یا از مسیرهای جایگزین در اطراف آن منتقل شده، طی یک هفته حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که به میانگین ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از آغاز جنگ بسیار نزدیکتراست.
نبود شفافیت
این موضوع باعث شد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه ۲۶ مرداد بار دیگر اعلام کند که ایالات متحده «کنترل کامل تنگه» را در دست دارد. با این حال سیانان در گزارش خود افزوده که ادامه حملات جمهوری اسلامی و باقی ماندن جریان نفت در سطحی بسیار پایینتر از قبل از جنگ نشان میدهد آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار ندارد، اما تهران نیز چنین کنترلی بر تنگه هرمز ندارد.
شرکتهای چینی برای دوری از خطرات تنگه هرمز، نفت را خارج از خلیج فارس بارگیری میکنند
پیکرینگ گفت: «اگر هدف رهبران جمهوری اسلامی این است که "فرمان دست آنها باشد"، باید بگویم از همان ابتدا هم هرگز کنترل کامل نداشتند. به نظر میرسد هدفشان بازدارندگی است تا به این ترتیب کنترل خود را به رسمیت بشناسانند. فکر میکنم هنوز هم بازدارندگی ایجاد میکنند.»
با این حال اگر نفتکشها واقعاً به همان میزانی که ایالات متحده ادعا میکند نفت را از تنگه عبور میدهند، آنگاه میزان بازدارندگی و کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز نسبت به یک یا دو ماه پیش کاهش یافته است.
بهنوشته سیانان عامل دیگری که وضعیت را پیچیدهتر میکند این است که عمان و جمهوری اسلامی، بدون حضور آمریکا، در حال مذاکره برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هستند و این موضوع باعث نارضایتی شدید ترامپ شده است.
هنوز مشخص نیست گفتوگوهای تهران و مسقط چه تاثیری بر تردد نفت یا کنترل آبراه خواهند گذاشت. مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کردهاند که توافق با عمان به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست و این تنگه تنها زمانی باز خواهد شد که آمریکا شروط تهران از جمله برای رفع محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و لغو تحریمهای نفتی را بپذیرد.
منبع:ایران اینترنشنال