فرمانده پیشین سنتکام: ارتش آمریکا سالهاست روی طرحهای عملیات زمینی در ایران کار میکند

همزمان با افزایش بحثها درباره احتمال ورود نیروهای زمینی به جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی، ژنرال بازنشسته فرانک مککنزی میگوید ارتش ایالات متحده سالهاست سناریوهای مختلفی برای عملیات زمینی محدود در ایران، از جمله تصرف جزایر و اجرای حملات ضربتی، طراحی کرده است.
فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ایالات متحده، در گفتوگو با سیبیاسنیوز اعلام کرد که برنامهریزی برای عملیاتهای زمینی در ایران سابقهای چندساله دارد و بهطور خاص بر حملات محدود و هدفمند در سواحل جنوبی ایران تمرکز داشته است.
او در برنامه «Face the Nation» گفت: «ما سالهاست گزینههایی مانند تصرف جزایر یا پایگاههای کوچک را بررسی کردهایم. اینها معمولاً عملیاتهای ضربتی هستند؛ یعنی ورود، انجام ماموریت و خروج. اما برخی از این مناطق را میتوان تصرف و نگه داشت.»
مککنزی تاکید کرد که چنین اقداماتی میتواند پیامدهای راهبردی مهمی داشته باشد، از جمله افزایش اهرم فشار آمریکا در مذاکرات و وارد کردن ضربه مستقیم به اقتصاد ایران. او با اشاره به جزیره خارک افزود: «اگر این جزیره تصرف شود، عملاً میتوان صادرات نفت ایران را متوقف کرد، بدون اینکه زیرساختها نابود شوند.»
واشینگتنپست: پنتاگون خود را برای عملیات زمینی چند هفتهای در ایران آماده میکند
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روزنامه واشینگتنپست گزارش داده پنتاگون در حال آمادهسازی طرحهایی برای عملیات زمینی چند هفتهای در ایران است؛ عملیاتی که ممکن است شامل نیروهای ویژه و واحدهای پیادهنظام در قالب حملات سریع و محدود باشد.
در همین راستا، اعزام نیروهای آمریکایی به منطقه نیز ادامه دارد. حدود ۳۵۰۰ نیروی دریایی و تفنگدار دریایی مستقر در ناو «یواساستریپولی» به حوزه عملیاتی خاورمیانه وارد شدهاند. این یگانها مجهز به هواپیماهای جنگنده و تجهیزات آبی-خاکی هستند که برای عملیاتهای سریع و تاکتیکی طراحی شدهاند.
با این حال، مقامهای آمریکایی تاکید کردهاند که این استقرار نیروها به معنای تصمیم قطعی برای ورود به جنگ زمینی نیست و همچنان گزینههای مختلف در حال بررسی است.
تایمز اسرائیل: آمریکا معتقد است ایران تحت فشار عملیات زمینی تسلیم خواهد شد
مککنزی در بخش دیگری از اظهارات خود گفت ایالات متحده میتواند بدون ورود به یک جنگ زمینی گسترده نیز به اهداف کلیدی دست یابد. به گفته او، «موفقیت» در این مرحله شامل باز نگه داشتن تنگه هرمز و دستیابی به توافقهایی درباره برنامههای موشکی و هستهای ایران است.
او افزود: «این اهداف دستیافتنی هستند، اما نیازمند ادامه فشار نظامی است. [حکومت] ایران در نهایت به استفاده از زور واکنش نشان خواهد داد.»
در همین حال، فضای سیاسی داخل آمریکا نسبت به گسترش جنگ محتاطانه است. بر اساس نظرسنجی مشترک CBS News و YouGov، حدود ۶۰ درصد از آمریکاییها با جنگ با [حکومت] ایران مخالفاند و تنها ۴۰ درصد از آن حمایت میکنند- نشانهای از تردید افکار عمومی نسبت به ورود به مرحله جدیدی از درگیری.
دادههای تازه نشان میدهد پس از افزایش قابل توجه قیمت بنزین در آمریکا طی یک ماه گذشته، در برخی ایالتها روندی نزولی آغاز شده، هرچند میانگین ملی همچنان در سطح بالایی باقی مانده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی «نکستار» (NEXSTAR) با استناد به دادههای «امریکن اتومبیل اسوسیشن» (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا طی یک ماه گذشته حدود یک دلار افزایش یافته و به ۳.۹۸ دلار رسیده است؛ رقمی که تا پایان هفته نیز بدون تغییر باقی مانده است.
«امریکناتومبیلاسوسیشن» یک نهاد معتبر در ایالات متحده است که علاوه بر خدمات جادهای، بهصورت روزانه قیمت بنزین را در سطح ملی، ایالتی و حتی محلی پایش و منتشر میکند. این دادهها معمولاً از هزاران پمپبنزین در سراسر آمریکا جمعآوری میشوند و یکی از منابع اصلی رسانهها برای گزارش قیمت سوخت هستند.
این گزارش نشان میدهد در حال حاضر، قیمت بنزین در ۱۳ ایالت به ۴ دلار یا بیشتر رسیده و در ایالتهای کالیفرنیا، هاوایی و واشینگتن حتی از ۵ دلار نیز عبور کرده است. با این حال، در ۱۲ ایالت دیگر نشانههایی از کاهش قیمت در هفته گذشته دیده میشود.
مقام اماراتی: نباید اجازه دهیم یک دولت حامی تروریسم، قیمت جهانی غذا و انرژی را تعیین کند
در میان این ایالتها، جورجیا بیشترین کاهش را ثبت کرده و میانگین قیمت بنزین در آن به ۳.۵۸۹ دلار رسیده که بیش از ۱۰ سنت کمتر از هفته قبل است. در ایالتهایی مانند نبراسکا، آیووا و ویسکانسین نیز کاهش حدود ۳ سنتی گزارش شده، در حالی که در کنتاکی، مینهسوتا و تگزاس این کاهش حدود ۲ سنت بوده است. سایر ایالتها از جمله کلرادو، تنسی، میزوری، کانزاس و کارولینای جنوبی نیز کاهشهای جزئیتر، در حد یک سنت یا کمتر، را تجربه کردهاند.
در مقابل، روند افزایشی همچنان در برخی مناطق ادامه دارد. دادهها نشان میدهد در ۱۲ ایالت قیمتها دستکم ۱۰ سنت افزایش یافته و در ایالتهای هاوایی و یوتا این افزایش بیش از ۲۰ سنت بوده است.
بیشترین رشد قیمت از ابتدای ماه در یوتا ثبت شده، جایی که میانگین قیمت هر گالن بنزین از ۲.۷۴۱ دلار به ۴.۱۹۷ دلار رسیده، افزایشی بیش از ۱.۴۵ دلار. در مجموع، از آغاز ماه جاری، قیمت بنزین در ۲۳ ایالت بیش از یک دلار افزایش داشته است.
هاآرتص: موشکهای حکومت ایران نقطه ضعف اقتصاد جهانی را هدف گرفتهاند: قیمت نفت
مارک زاندی، اقتصاددان ارشد موسسه «مودی آنلتیکس» (Moody’s Analytics)، در ارزیابی این روند گفت: «هیچچیز به اندازه افزایش هزینه سوخت، بر ذهن و نگرانی جمعی مصرفکنندگان تاثیر نمیگذارد.»
در همین حال، کارشناسان یکی از عوامل اصلی این افزایش قیمت را تنشهای ژئوپولیتیکی و بهویژه جنگ جاری میان آمریکا و حکومت ایران میدانند. اختلال در عرضه نفت از منطقه خلیج فارس - که بخش قابل توجهی از انرژی جهان را تامین میکند- و نگرانی از بسته شدن مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز، باعث افزایش قیمت جهانی نفت شده و بهطور مستقیم بر قیمت بنزین در آمریکا اثر گذاشته است. این نگرانیها همچنین موجب نوسان بازار و افزایش هزینههای حملونقل و پالایش شده است.
در واکنش به این افزایش قیمتها، دولت دونالد ترامپ در حال بررسی راهکارهایی برای مهار رشد قیمت بنزین است. در همین راستا، آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا اعلام کرده که بهطور موقت فروش گسترده بنزین با ترکیب اتانول بالاتر (E15) را مجاز کرده تا فشار بر مصرفکنندگان کاهش یابد؛ سوختی که معمولاً در تابستان به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی عرضه نمیشود.
کانال ۱۲ اسرائیل فاش کرد که پس از درز اطلاعات مرتبط با عملیات زمینی با مشارکت نیروهای کُرد به ایران و در پی آن تقویت نیروهای دفاعی جمهوری اسلامی در شمالغرب کشور، متحدان منطقهای آمریکا به دونالد ترامپ فشار آوردند تا این طرح را از دستور خارج کند.
این رسانه اسرائیلی در گزارشی تحقیقی که شنبه هشتم فروردین منتشر شد، نوشت: «ایالات متحده و اسرائیل برنامهریزی کرده بودند نیروهای شبهنظامی کرد در ابتدای جنگ به ایران حمله کنند، اما افشای اطلاعات در رسانهها، لابیگری متحدان و همچنین تردید خود کردها باعث شد واشینگتن این طرح را متوقف کند.»
هدف این طرح «شکستن سد ترس» در میان مخالفان حکومت و کمک به مردم ایران برای قیامی با هدف سقوط جمهوری اسلامی توصیف شده است.
بر اساس این گزارش تلویزیونی «دهها هزار نیروی مسلح کرد شامل نیروهایی از هر شش جناح کردهای ایرانی» برنامه داشتند که در روزهای نخست جنگ، تحت پوشش گسترده هوایی آمریکا و اسرائیل از مرز عراق وارد ایران شوند.»
پیش از آن نیز حملاتی سنگین علیه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در غرب ایران، از جمله مقامهای حکومتی، پایگاههای ارتش، سامانههای موشکی، ایستگاههای پلیس و مراکز بسیج اجرا شده بود تا مسیر حرکت نیروهای کرد را فراهم کند.
در نخستین روزهای حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی جمهوری اسلامی، گزارشهایی مبنی آغاز قریبالوقوع یک عملیات زمینی از کردستان عراق با مشارکت گروههای کُرد ایرانی حاضر در این منطقه منتشر شد.
۱۲ اسفند خبرهایی درباره گفتوگوی تلفنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، با مسعود بارزانی و بافل طالبانی، رهبران کرد مستقر در عراق، منتشر شد. وبسایت خبری آکسیوس به نقل از سه منبع آگاه نوشت که این تماس روز یکشنبه ۱۰ اسفند انجام شد. یکی از این منابع، این تماسها را «حساس» توصیف کرد و منبع دیگری نیز این گفتوگوها را حاصل «ماهها لابیگری پشتپرده نتانیاهو» خواند.
واشینگتنپست: پنتاگون خود را برای عملیات زمینی چند هفتهای در ایران آماده میکند
یکی از مقامها به اکسیوس گفت: «دیدگاه غالب و بهطور حتم نظر شخص نتانیاهو این است که کردها وارد میدان خواهند شد و قیام خواهند کرد.»
این مقام در ادامه افزود: «نتانیاهو که «بیوقفه» خواستار حمله و تغییر رژیم در ایران بود، نخستین بار در دیداری در کاخ سفید این موضوع را با ترامپ مطرح کرده بود.»
۱۵ اسفند، در هفتمین روز از کارزار نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در ایران، موجی از حملات سنگین هوایی علیه ۳۵ مرکز متعلق به سپاه و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در نوار غربی ایران اجرا شد. همزمان جمهوری اسلامی، حملاتی پهپادی علیه اهدافی در عراق، بهویژه در اقلیم کردستان، پیاده کرد.
درست یک روز پس از این حملات ترامپ در یکی از سخنرانیهای خود اعلام کرد که قصد ندارد کُردها را به درگیری با جمهوری اسلامی وارد کند. او تاکید کرد: «ما به دنبال ورود کُردها نیستیم. نمیخواهم ببینم کردها آسیب ببینند یا کشته شوند.»
گزارش تلویزیونی کانال ۱۲ اسرائیل همچنین با استناد به گزارشهای منابع غیراسرائیلی میگوید که موساد سالها روی طرح مشارکت عملیاتی کُردها در براندازی جمهوری اسلامی کار کرده بود و از مدتها پیش همراه با سازمان سیا در حال مسلح کردن نیروهای کُرد بوده است.
همچنین در این گزارش آمده است که دیوید برنئا، رییس موساد، این طرح را به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ارائه داده و در آستانه جنگ، آن را در واشینگتن دیسی نیز مطرح کرده بود.
به گفته این گزارش، اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل (امان) معتقد بود این طرح تنها شانس اندکی برای موفقیت دارد و مقامهای ارشد آن را در گفتوگو با کانال ۱۲ «خیالی» و «پر از اشکال» توصیف کردند. با این حال، این طرح هم در اسرائیل و هم در آمریکا بهعنوان طرحی «کاملا مطمئن» ارائه شده بود، در حالی که این باور وجود داشت که «کردها سهم خود را ایفا خواهند کرد.»
تحلیل سیانان از احتمال تصرف جزایر جنوب ایران: جزایر قوس دفاعی حیاتیتر از خارکاند
کانال ۱۲ میگوید این ارزیابی به نتانیاهو کمک کرد که ترامپ را برای پیشبرد حملات مشترک علیه جمهوری اسلامی متقاعد کند.
به گزارش تایمز اسرائیل، یکی از اعضای حزب آزادی کردستان و دیگر تحلیلگران کرد در مصاحبه با کانال ۱۲ تاکید کردهاند که توافق گستردهای برای «همکاری در سرنگونی حکومت» میان گروههای کُرد وجود داشت و دو زمان مشخص برای آغاز تهاجم تعیین شده بود.
در همین حال، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه به رییسجمهوری آمریکا هشدار داده بود که آنکارا استقلال کردها در هیچ نقطهای از منطقه را تحمل نخواهد کرد. همچنین کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز به آمریکا گفتندکه تجزیه قومی ایران میتواند کل خاورمیانه را بیثبات کند.
در گزارش آکسیوس که ۱۲ اسفند منتشر شد، یکی از منابع به گفتوگوی ترامپ با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، درباره موضوع مشارکت کُردها در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی داشته است.
در این میان، خود کردها نیز نسبت به چشماندازشان در برابر حکومت ایران و همچنین میزان قابل اتکا بودن واشینگتن ابراز تردید کردند. به گفته گزارش کانال ۱۲، آنها پس از انتشار عمومی اولین خبرها درباره حمله علاوه بر حمایت نظامی، خواستار «تضمینهای سیاسی» از آمریکا شدند.
تایمز اسرائیل در گزارشی این نگرانیها را به رویدادهای سوریه در جریان سقوط بشار اسد، رییسجمهوری پیشین این کشور مرتبط دانسته و نوشته است: «کردها با در نظر گرفتن اینکه آمریکا برای شکست گروه «دولت اسلامی» در جنگ داخلی آن کشور به نیروهای کرد تکیه کرد، اما سپس از عملیات احمد الشرع، رییسجمهوری کنونی سوریه، برای تصرف مناطق تحت کنترل کردها و بازگرداندن آنها به حاکمیت مرکزی حمایت کرد، از آمریکا تضمینهای سیاسی خواستند.»
گزارش تحقیقی کانال ۱۲ همچنین میگوید که با از دست رفتن عنصر غافلگیری، ترامپ به این نتیجه رسید که این عملیات «بیش از حد خطرناک» است و دستور لغو حمله برنامهریزیشده را صادر کرد. در ادامه نیز زمانی که فرصت دومی برای حمله به وجود آمد، آن هم کنار گذاشته شد و کل این ایده اکنون «از دستور کار خارج شده است.»
نخستوزیر اسرائیل در آستانه یکماهگی عملیات مشترک این کشور و آمریکا در ایران، در یک سخنرانی برای افسران ارشد ارتش، اعلام کرد که اقدامات اسرائیل به ایجاد «شکافهای قابل مشاهدهای در رژیم تروریستی تهران» منجر شده است. او افزود «وضعیت جنوب لبنان با تغییرات جدی» همراه خواهد بود.
نتانیاهو در سخنرانی یکشنبه نهم فروردین به بررسی وضعیت سه دشمن اصلی اسرائیل در منطقه، یعنی جمهوری اسلامی، حماس و حزبالله پرداخت و مدعی شد با ایجاد «سه منطقه امنیتی در عمق لبنان، سوریه و بیش از نیمی از نوار غزه» دیگر هیچیک از این سه دشمن وضعیتی مانند گذشته ندارند.
او گفت: «جمهوری اسلامی، دیگر آن جمهوری اسلامی سابق نیست، حزبالله و حماس هم دیگر آن حزبالله و حماس سابق نیستند؛ هر سه دشمنانی زخمیاند که برای بقای خود میجنگند.»
نخستوزیر اسرائیل مدعی شد در جنگ جاری در جبههای مختلف این اسرائیل است که دیگر طرفها را غافلگیر میکند، ابتکار عمل را به دست دارد و در عمق قلمرو دشمنان حاضر است.
نتانیاهو در توضیح «سه منطقه امنیتی در عمق قلمرو دشمن» گفت که محور اول در سوریه، از قله کوه حرمون تا یرموک را شامل میشود؛ محور دوم در بیش از نیمی از نوار غزه امتداد دارد و محور سوم هم در لبنان، جایی که او دستور پیشروی بیشتر در آن را با هدف کاهش خطر حملات موشکهای ضدتانک به مرزهای اسرائیل صادر کرده است.
انتشار تصاویر حضور حشد الشعبی در ایران موجی از انتقادات را در پی داشت
او همچنین درباره میزان پیشروی در لبنان گفت: «منطقه امنیتی موجود بیشتر گسترش یابد تا بهطور قطعی تهدید نفوذ [حزبالله] خنثی و آتش موشکهای ضدتانک از مرزهای ما دور شود.» سپس تاکید کرد: «ما وضعیت شمال مرز لبنان را به طور جدی تغییر خواهیم داد.»
در پی تشدید تنشها میان ایران و اسرائیل، جبهه جنوبی لبنان بار دیگر به یکی از کانونهای اصلی درگیری تبدیل شده و ارتش اسرائیل با هدف قرار دادن مواضع حزبالله، در حال پیادهسازی مجموعهای از حملات هوایی و توپخانهای را در این منطقه است.
این حملات که به گفته مقامهای اسرائیلی در پاسخ به شلیک راکتها و تهدیدهای فزاینده از سوی نیروهای مورد حمایت جمهوری اسلامی انجام شد، زیرساختهای نظامی و انبارهای تسلیحاتی را هدف قرار داد، و همزمان به تخریب گسترده مناطق مسکونی و آوارگی هزاران غیرنظامی انجامید.
ارتش اسرائیل هشتم فروردین اعلام کرد که در حملات شبانه به لبنان دهها زیرساخت حزبالله را هدف قرار داد و دو عضو ارشد این گروه را در بیروت کشت.
در مقابل، حزبالله با ادامه حملات راکتی به شمال اسرائیل تلاش میکند موازنه بازدارندگی را حفظ کند.
نخستوزیر اسرائیل در سخنرانی یکشنبه همچنین بر نابودی توان موشکی حزبالله تاکید کرد و با اشاره به حذف سیدحسن نصرالله، رییس بانفوذ حزبالله و هزاران نیروی این گروه، افزود که حزبالله هنوز توانایی محدودی برای شلیک راکت دارد. او افزود: «ارتش در حال تدوین برنامههایی برای مقابله با بقایای تهدید حزبالله است.»
سخنگوی ارتش اسرائیل هفتم فروردین اعلام کرد این نیرو «برنامههای قابل توجهی» برای ادامه عملیات خود در جنوب لبنان در اختیار دارد. همزمان خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه نوشت که از دوم مارس که حزبالله حملات خود در حمایت از جمهوری اسلامی علیه اسرائیل را آغاز کرد، بیش از ۴۰۰ عضو این گروه کشته شدهاند.
ادامه تنشها میان مثلث جمهوری اسلامی، لبنان و اسرائیل نگرانی بابت تبدیل درگیریها به یک جنگ تمامعیار در مرزهای لبنان و اسرائیل را بیش از پیش افزایش داده است.
همزمان با تبادل آتش میان طرفین، جمهوری اسلامی میکوشد نفوذ خود در لبنان را حفظ کند. از سوی دیگر دولت لبنان در تلاش است مانع تشدید درگیریها در این کشور و تسری آن به بخشهایی خارج از جنوب بیروت که مقر اصلی حزبالله به شمار میآید، شود.
در پی این تلاشها، سهشنبه گذشته دولت لبنان سفیر جمهوری اسلامی در این کشور را «عنصر نامطلوب» خواند و اعلام کرد که او تا یکشنبه نهم فروردین فرصت دارد خاک لبنان را ترک کند.
با اینحال، خبرگزاری فرانسه یکشنبه نوشت که محمدرضا شیبانی سفیر جمهوری اسلامی علیرغم اخراج از سوی دولت لبنان، با اتکا به حزبالله و نبیه بری، رییس پارلمان لبنان، این کشور را ترک نخواهد کرد. ایراناینترنشنال پیشتر فاش کرده بود که جمهوری اسلامی سالانه بالغ بر ۵۰۰ هزار دلار به بری میپردازد تا از منافع حکومت ایران و حزبالله دفاع کند.
خبرگزاری فرانسه نوشت که سفیر جمهوری اسلامی علیرغم اخراج از سوی دولت لبنان، با اتکا به حزبالله و نبیه بری، رییس پارلمان، این کشور را ترک نخواهد کرد. ایراناینترنشنال پیشتر فاش کرده بود که بری سالانه بالغ بر ۵۰۰ هزار دلار برای دفاع از منافع حکومت ایران از آنها دریافت میکند.
این خبرگزاری به نقل از یک منبع دیپلماتیک ایرانی نوشت که هرچند دولت لبنان سفیر جمهوری اسلامی در این کشور را «عنصر نامطلوب» خوانده و به او دستور داده تا یکشنبه نهم فروردین این کشور را ترک کند، اما به دنبال درخواست حزبالله و رییس پارلمان لبنان، محمدرضا شیبانی، این کشور را ترک نخواهد کرد.
ایراناینترنشنال ۲۱ اسفند بر اساس گفتههای منابعی از درون حکومت ایران نوشت که رییس پارلمان لبنان، ماهانه بالغ بر ۵۰۰ هزار دلار از جمهوری اسلامی دریافت میکند تا منافع حکومت ایران و گروه حزبالله را در لبنان مورد حمایت قرار دهد.
این منابع گفتند: «سالانه و بهطور منظم مقادیر قابل توجهی منابع مالی در اختیار بری قرار میگیرد.»
به نقل از این منابع، اقدامات جمهوری اسلامی تلاشی برای «خریدن» وحدت در میان رهبری شیعیان لبنان به شمار میرود تا اطمینان حاصل شود که آنها «بر اساس منافع ایران عمل میکنند، نه منافع لبنان».
هرچند نبیه بری به تقاضای ایراناینترنشنال برای اظهارنظر پاسخی نداد، اما ساعاتی پس از انتشار این خبر، دفتر او در بیانیهای این مساله را «نادرست و بی اساس» خواند.
وزارت امور خارجه لبنان سهشنبه چهارم فروردین اعلام کرد که اعتبارنامه شیبانی را لغو کرده است و دلیل آن را «نقض هنجارهای دیپلماتیک و رویههای تثبیتشده میان دو کشور» از سوی تهران» توصیف کرد.
یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، در شبکه ایکس نوشت: «امروز به دبیرکل وزارت امور خارجه دستور دادم کاردار ایران در لبنان را احضار کند تا تصمیم لغو اعتبارنامه سفیر معرفیشده ایران، محمدرضا شیبانی، به او ابلاغ شود، وی عنصر نامطلوب اعلام و از او خواسته شود حداکثر تا ۲۹ مارس ۲۰۲۶ [مطابق با یکشنبه نهم فروردین] خاک لبنان را ترک کند.»
چند ساعت پس از انتشار این خبر، جمهوری اسلامی برای نخستین بار از آغاز درگیریها به سوی لبنان موشک شلیک کرد. این موشک پیش از اصابت به هدف رهگیری شد.
حزبالله بلافاصله پس از انتشار خبر، این تصمیم را محکوم کرد و حزب امل به رهبری نبیه بری نیز همراه با وزرای حزبالله، در اعتراض به دستور اخراج شیبانی، جلسه کابینه را تحریم کرد.
ساختار قدرت در لبنان بر پایه یک نظام سهمیهبندی مذهبی بنا شده است که در آن مناصب اصلی سیاسی میان گروههای مذهبی تقسیم میشود تا تعادل حفظ شود؛ رییسجمهوری از میان مسیحیان انتخاب میشود، نهاد نخستوزیری به مسلمانان سنی تعلق دارد و رییس پارلمان نیز از میان مسلمانان شیعه انتخاب میشود. در این نظام سیاسی پارلمان و دولت نیز بر اساس نسبت جمعیتی گروههای مختلف از جمله مسیحیان، سنیها، شیعیان و دروزیها میان احزاب و گروهها تقسیم میشوند.
نبیه بری خرداد ۱۴۰۱ با کمترین رای نسبت به گذشته و با وجود مخالفت تعداد قابل توجهی از نمایندگان، برای هفتمین بار پیاپی بهعنوان رییس پارلمان لبنان انتخاب شد.
والاستریت ژورنال گزارش داد که حملات جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی آمریکا در عربستان به آسیب شدید به یک هواپیمای هشدار زودهنگام منجر شده است. رییسجمهوری اوکراین میگوید اطمینان دارد که اطلاعات مرتبط با این پایگاه چند روز پیش از حمله از سوی روسیه در اختیار حکومت ایران قرار گرفت.
روزنامه والاستریت ژورنال یکشنبه نهم فروردین در گزارشی به نقل از مقامهای عربی و آمریکایی و همچنین بر اساس بررسی ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی نوشت که در جریان حمله روز جمعه هفتم فروردین به پایگاه هوایی «پرنس سلطان» در جنوب ریاض یک فروند هواپیمای «ایی-تری سنتری» که بخشی از سامانه هشدار زودهنگام و کنترل هوابُرد آمریکاست، دچار آسیب جدی شد.
یک روز پیش از انتشار این گزارش، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در گفتوگو با شبکه خبری اِنبیسی گفت که «صددرصد» اطمینان دارد که روسیه مسئول ارائه اطلاعات مرتبط با این حمله به جمهوری اسلامی بوده و تنها چند روز پیش از حمله تصاویر ماهوارهای این پایگاه هوایی را در اختیار حکومت ایران قرار داده است.
زلنسکی در این گفتوگو خلاصهای از گزارش روزانه ریاستجمهوری را که از سوی نهادهای اطلاعاتی اوکراین دریافت میکند به اشتراک گذاشت. این گزارش نشان میداد ماهوارههای روسی در روزهای ۲۰ مارس، ۲۳ مارس و ۲۵ مارس (هفت تا دو روز پیش از حمله) از این پایگاه هوایی تصویربرداری کردهاند. به گفته او این تصویربرداری پیدرپی نشان میدهد حملهای در حال برنامهریزی بوده است.
بر اساس گزارشهایی که شنبه هشتم فروردین درباره این حمله در رسانهها منتشر شد، حمله هفتم فرودین به این پایگاه با دستکم یک موشک بالستیک و چندین پهپاد تهاجمی انجام شد و طی آن ۱۲ نیروی نظامی آمریکایی زخمی شدند و چند هواپیمای سوخترسان آمریکایی نیز خسارت دیدند. حال دو نفر از مجروحان وخیم گزارش شده است.
به گزارش جروزالمپست، دقت این حمله نشان میدهد که جمهوری اسلامی به اطلاعات «بهروز و باکیفیتی» درباره موقعیت هواپیماها و الگوهای عملیاتی در پایگاه هوایی پرنس سلطان دسترسی داشته است. علاوه بر هواپیماهای ایی-تری سنتری، این پایگاه میزبان جنگندههای اف-۱۶ فالکون، اف-۳۵ لایتنینگ و اف-۱۵ایی استرایک ایگِل است.
در نخستین روزهای جنگ، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، همکاری اطلاعاتی روسیه و جمهوری اسلامی را «فاقد اهمیت» خواند.
او از تایید گزارشهای خبرگزاری آسوشیتدپرس و دیگر رسانهها مبنی بر اینکه مقامهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند روسیه اطلاعات هدفگیری را در اختیار حکومت ایران قرار میدهد، خودداری کرد، اما گفت اگر مسکو چنین جزئیاتی را منتقل میکند، تهران بهره چندانی از آن نمیبرد.
تقویت همکاریهای نظامی اوکراین و کشورهای خلیج فارس در واکنش به تهدیدات جمهوری اسلامی
چرا جنگندههای ایی-تری سنتری مهماند؟
هواپیماهای بوئینگ E-3 Sentry با استفاده از رادارهای پیشرفته میتوانند هواپیماها و موشکها را از فاصله صدها کیلومتری ردیابی کنند و به فرماندهان نظامی امکان میدهند تصویری لحظهای از وضعیت میدان نبرد در اختیار داشته باشند.
به گزارش جروزالمپست، تصاویر ماهوارهای و عکسهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شدهاند، رد واضحی از تخریب در بخشهای وسیعی از پایگاه پرنس سلطان را نشان میدهند. دستکم در دو تصویر، بخش عقبی بدنه یک فروند ایی-تری سوخته دیده میشود و گنبد راداری آن نیز در کنار هواپیما روی باند از بین رفته است.
به گزارش والاستریت ژورنال، ناوگان هواپیماهای E-3 آمریکا طی دهههای اخیر کاهش یافته و اکنون تنها تعداد محدودی از این هواپیماها در وضعیت عملیاتی قرار دارند. این موضوع باعث میشود هرگونه آسیب به این نوع هواپیما، تأثیر قابلتوجهی بر توان نظارتی و فرماندهی هوایی ایالات متحده داشته باشد.
همچنین گزارش شده است که جایگزینی سریع این هواپیماها کار آسانی نیست. نزدیکترین گزینه جایگزین، هواپیمای E-7 Wedgetail است که توسعه و استقرار آن هزینهبر و زمانبر خواهد بود. پیشبینی میشود فراهم کردن این نوع هواپیما حدود ۷۰۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد.
تحلیل سیانان از احتمال تصرف جزایر جنوب ایران: جزایر قوس دفاعی حیاتیتر از خارکاند
هدر پنی، خلبان سابق اِف-۱۶ و مدیر مطالعات و پژوهش در موسسه مطالعات هوافضای میچل، به مجله «ایر اند اِسپِیس فورسِز» گفت: «از دست رفتن این E-3 برای نیروهای آمریکایی بسیار مشکلساز است. زیرا افسرانی که بهعنوان «مدیر نبرد» در این هواپیماها فعالیت میکنند کل صحنه نبرد را بهطور زنده میبینند و نقش هدایت و هماهنگی میان همه نیروهای حاضر در عملیات از جمله جنگندهها، بمبافکنها و سامانههای زمینی را بر عهده دارند.»
به گفته او عملکرد مدیر نبرد در این هواپیماها، از رفع تداخل در فضای هوایی و هواپیماها گرفته تا هدفگیری و ایجاد سایر اثرات مرگبار مورد نیاز کل نیروها در میدان نبرد، حیاتی است و با از دست رفتن این هواپیماها، هماهنگی عملیات هوایی تضعیف میشود، سرعت و دقت واکنش به تهدیدها کاهش مییابد و اجرای عملیاتهای پیچیده سختتر میشود.
پایگاه هوایی پرنس سلطان ۲۴ اسفند نیز هدف حمله نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفته بود. اعلام شد که در آن حمله پنج هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا که روی زمین قرار داشتند آسیب وارد شد، اما آنها را بهطور کامل نابود نکرد.
از زمان آغاز جنگ با ایران در ۲۸ فوریه، بیش از ۳۰۰ نیروی نظامی آمریکایی زخمی شدهاند و ۱۳ نفر نیز در جریان درگیریها کشته شدهاند.
ورود نیروهای حشد الشعبی به ایران موج گستردهای از انتقادها را برانگیخته و به نگرانیها درباره بهکارگیری مجدد شبهنظامیان عراقی برای سرکوب مردم ایران دامن زده است.
هشتم فروردین، ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد کاروانی از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق در حال حرکت به سوی ایران هستند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که این نیروها با پرچم حشد الشعبی در شماری از شهرهای ایران مشاهده شدهاند.
بر اساس برخی تصاویر منتشرشده، شبهنظامیان عراقی سوار بر خودروهای تویوتا هایلوکس، با پرچم عراق در خرمشهر تردد میکنند.
مخاطبان ایراناینترنشنال یکشنبه ۹ فروردین خبر دادند شبهنظامیان عراقی در منازل مسکونی نیروهای سپاه پاسداران در خیابان اتوبوسرانی بندرعباس مستقر شدهاند.
دادبان، مرکز مشاوره و آموزش حقوقی ویژه کنشگران، ۹ فروردین در گزارشی هشدار داد هدف از استقرار نیروهای حشد الشعبی در ایران «مشارکت در سرکوب» است.
بر پایه این گزارش، شبهنظامیان عراقی با عبور از مرز ایران، وارد آبادان و خرمشهر در استان خوزستان شدند و مورد استقبال مقامهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند.
در سوی دیگر، رسانههای جمهوری اسلامی نیروهای مسلح عراقی را «کاروان مردمی کمکرسانی» توصیف کردهاند، این در حالی است که طبق تصاویر موجود، این افراد با خودروهای زرهی و تجهیزات نظامی وارد کشور شدهاند.
نقض قانون اساسی ایران
دادبان در ادامه نوشت: «اصول قانون اساسی از جمله اصل ۱۴۶ بر ممنوعیت استقرار نیروهای نظامی خارجی در کشور تاکید دارد و هرگونه حضور سازمانیافته و مسلح بدون طی این روند، فاقد وجاهت قانونی است.»
۲۶ دی سال گذشته، سیانان گزارش داد هزاران شبهنظامی عراقی برای کمک به جمهوری اسلامی در سرکوب معترضان در جریان انقلابی ملی در ایران حضور داشتند. پیشتر ایراناینترنشنال نیز گزارشی در همین زمینه منتشر کرده بود.
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایراناینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشته شدند.
دادبان هشدار داد استفاده از نیروهای خارجی بهمنظور سرکوب اعتراضات داخلی «مصداق تشدید نقض حقوق بنیادین شهروندان، از جمله حق تجمع و امنیت شخصی» به شمار میرود.
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق در هفتههای اخیر در حمایت از تهران، حملاتی را علیه اهداف آمریکا و نیز اقلیم کردستان عراق انجام دادهاند؛ همزمان، حملات به مواضع حشد الشعبی در روزهای اخیر شدت گرفته است.
حزبالله لبنان و حوثیهای یمن نیز در حمایت از حکومت ایران وارد مناقشه خاورمیانه شدهاند.
انتقاد کاربران شبکههای اجتماعی از حضور حشد الشعبی در ایران
واکنش کاربران شبکههای اجتماعی به حضور نیروهای حشد الشعبی در ایران، بازتابی از خشم، نگرانی و انتقاد گسترده است. برخی این اقدام را نقض حاکمیت ملی و نشانهای از تشدید سرکوب داخلی دانستهاند.
کاربری با اشاره به ورود نیروهای حشد الشعبی به خرمشهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خرمشهر را خدا آزاد کرد و به کمک جمهوری ننگین اسلامی دوباره اشغال شد.»
کاربر دیگری بر لزوم موضعگیری در قبال چنین رویدادی تاکید کرد: «تروریستهای حشد الشعبی رسما وارد ایران شدهاند. این تجاوز نیروی زمینی خارجی به خاک ایران است. تمامقد باید در مقابلش ایستاد.»
کاربری با نام «خدانور» به سکوت حامیان حکومت در برابر ورود شبهنظامیان عراقی به ایران اشاره کرد: «افرادی که میگفتند مشکل داخلی را باید داخل خانواده حل کرد، چه شد؟ حشد شعبی هم برایشان خانواده شد؟ اینجا نیروی خارجی اشکالی ندارد؟ اما اگر ما کمک بخواهیم، وطنفروش هستیم؟»
کاربر دیگری هدف از اعزام نیروهای حشد الشعبی به ایران را مشارکت در سرکوب مردم ایران دانست: «حکومت میداند نبرد نهایی در کف خیابانهای شهرهای بزرگ، بهخصوص تهران، رقم خواهد خورد.»
او افزود: «حکومت اگر توانایی شلیک موشک خود را حتی روزی ۴ یا ۵ تا ادامه دهد، برایش کافی است، اما بقای او از کف خیابانهای ایران میگذرد. حشد الشعبی برای حفظ همین سنگر است.»
ورود حوثیها به مناقشه خاورمیانه به نگرانیها درباره احتمال اختلال دوباره در مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ دامن زده است. این در حالی است که تنگه هرمز، بهعنوان یکی از گذرگاههای حیاتی تجارت جهانی، همچنان در وضعیت بحرانی قرار دارد.
احمد ناجی، تحلیلگر ارشد مسائل یمن، یکشنبه ۹ فروردین در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت اگر حوثیها همچون گذشته حمله به کشتیهای تجاری را در دستور کار قرار دهند، این امر به افزایش هرچه بیشتر قیمت نفت و «بیثباتی کل امنیت دریانوردی» خواهد انجامید.
او پیشبینی کرد که پیامدهای این وضعیت «به بازار انرژی محدود نخواهد ماند».
حوثیهای یمن هشتم فروردین مسئولیت دو حمله موشکی به اسرائیل را پذیرفتند و تهدید کردند این حملات ادامه خواهد یافت.
در سوی دیگر، افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، از دفع حملات حوثیها خبر داد و گفت: «ما در حال آمادهسازی برای جنگ در چند جبهه هستیم.»
پیش از حوثیها نیز حزبالله لبنان و حشد شعبی عراق در حمایت از جمهوری اسلامی وارد درگیریها شده بودند.
ساندیتایمز: «جنگ ایران» هزینههای اقتصادی را به اروپا تحمیل میکند
بابالمندب؛ نقطه حساس در مسیر تجارت جهانی
خبرگزاری آسوشیتدپرس در ادامه گزارش داد در صورت هدف قرار گرفتن مجدد کشتیها در تنگه بابالمندب در دریای سرخ، حملونقل بینالمللی با آسیبهای جدیتری روبهرو خواهد شد، زیرا این گذرگاه راهبردی محل عبور حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی است.
تنگه بابالمندب در جنوبیترین نقطه شبهجزیره عربستان قرار دارد و برای کشتیهایی که از طریق دریای سرخ به سوی کانال سوئز حرکت میکنند، از اهمیت حیاتی برخوردار است.
بهدلیل بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ ایران، عربستان سعودی ناگزیر شده است روزانه میلیونها بشکه نفت خام را از این مسیر به بازارهای جهانی منتقل کند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۹ فروردین نوشت بسته شدن تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، بازارهای جهانی انرژی را دچار تلاطم کرده است و هرگونه اقدام حوثیها علیه کشتیرانی، به تشدید این بحران خواهد انجامید.
بر اساس این گزارش، حوثیها همچنین میتوانند تاسیسات نفتی در کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار دهند، همانگونه که در گذشته نیز سابقه چنین اقداماتی را داشتهاند.
در سپتامبر ۲۰۱۹، حملات کمسابقه پهپادی و موشکی به مجتمعهای بقیق و خریص عربستان سعودی، بیش از نیمی از تولید نفت خام این کشور را موقتا از مدار خارج کرد و به نوسان شدید در بازارهای جهانی انجامید.
حوثیها مسئولیت این حملات را بر عهده گرفتند، اما همزمان برخی کشورها انگشت اتهام را به سوی حکومت ایران نشانه رفتند.
پالایشگاه راس تنوره نیز در سال ۲۰۲۱ هدف حمله حوثیهای یمن قرار گرفت.
بلومبرگ: شوکهای «جنگ ایران» متحدان آمریکا را زیر فشار اقتصادی قرار داده است
سابقه حملات حوثیها به کشتیهای تجاری
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در مهر ۱۴۰۲، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه به خطر انداختند.
حوثیها با استفاده از موشک و پهپاد در مجموع به بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری حمله کردند که از این تعداد، دو شناور غرق شدند.
پس از برقراری آتشبس میان اسرائیل و حماس در مهر ۱۴۰۴، حوثیها به حملات خود در آبهای منطقه پایان دادند، اما همواره تهدید کردهاند در صورت لزوم آمادهاند اقدامات بیثباتکننده خود را از سر بگیرند.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ کنترل صنعا را در دست دارند. با این حال، سازمان ملل متحد، آمریکا و اتحادیه اروپا حکومت این گروه را به رسمیت نمیشناسند. ایالات متحده و اسرائیل حوثیها را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادهاند.
بلومبرگ در گزارشی تحلیلی هشدار داد که با گذشت یک ماه از جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران، پیامدهای اقتصادی آن بهسرعت در حال گسترش است و متحدان واشینگتن - از اروپا تا شرق آسیا - با افزایش هزینهها و بحران انرژی مواجه شدهاند.
بر اساس این گزارش بلومبرگ، «جنگ ایران» همان الگویی را تکرار کرده که پیشتر در جنگ تجاری دونالد ترامپ دیده شده بود: بیشترین فشار نه بر دشمنان، بلکه بر متحدان آمریکا وارد میشود- اما اینبار با ابعادی گستردهتر و پیامدهایی شدیدتر.
این گزارش میافزاید که اختلال در بازار جهانی کالاها، از جمله فلزات و کودهای شیمیایی، در حال افزایش است، اما مهمترین ضربه به بازار انرژی وارد شده؛ منطقه خلیج فارس سهم قابل توجهی از تامین نفت و گاز جهان را بر عهده دارد و هرگونه اختلال در آن به سرعت به افزایش قیمتها در سطح جهانی منجر میشود.
در آسیا، کشورهایی که وابستگی بیشتری به انرژی خلیج فارس دارند، بیش از دیگران آسیب دیدهاند. دولت کره جنوبی اقدامات اضطراری از جمله سقفگذاری بر قیمت سوخت را اجرا کرده و مقامهای این کشور درباره «بدترین سناریوها» هشدار دادهاند. در فیلیپین نیز وضعیت به حدی بحرانی توصیف شده که دولت اعلام وضعیت اضطراری انرژی کرده است.
ساندیتایمز: «جنگ ایران» هزینههای اقتصادی را به اروپا تحمیل میکند
در اروپا، این بحران بار دیگر سیاست کاهش وابستگی به روسیه را با چالش مواجه کرده است. کشورهای اروپایی که پس از جنگ اوکراین به گاز طبیعی آمریکا روی آورده بودند، اکنون با نگرانی از افزایش فشارهای سیاسی واشینگتن و احتمال تغییر شرایط تامین انرژی روبهرو هستند.
گزارش بلومبرگ همچنین به پیامدهای ژئوپولیتیکی این روند اشاره میکند و مینویسد افزایش هزینههای جنگ، برخی کشورها را به بازنگری در سیاست نزدیکی به آمریکا و دوری از چین و روسیه واداشته است. در همین راستا، فیلیپین در بحبوحه بحران انرژی به دنبال همکاری با چین برای توسعه منابع نفت و گاز در دریای چین جنوبی رفته است.
بر اساس این تحلیل، در حالی که افزایش قیمتها همه کشورها را تحت تاثیر قرار داده، شدت بحران در برخی مناطق بسیار بیشتر است؛ بهطوری که در آمریکا احتمال افزایش قیمت بلیت هواپیما مطرح شده، اما در کشورهایی مانند فیلیپین حتی خطر توقف کامل پروازها به دلیل کمبود سوخت وجود دارد.
نگرانی متحدان آسیایی آمریکا از طولانی شدن جنگ خاورمیانه و کاهش تمرکز بر چین
اقتصاددانان گلدمنساکس (Goldman Sachs) برآورد کردهاند که در سناریوهای بدبینانه، تورم در اروپا ممکن است بهطور قابل توجهی افزایش یابد، در حالی که سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پیشبینی کرده بریتانیا بیشترین آسیب اقتصادی را در میان کشورهای گروه هفت تجربه خواهد کرد.
این گزارش همچنین به نگرانیهای امنیتی متحدان آمریکا اشاره میکند. در کره جنوبی، بخشی از سامانههای دفاعی آمریکا به خاورمیانه منتقل شده و در اروپا نیز بیم آن میرود که منابع نظامی واشینگتن از حمایت از اوکراین منحرف شود.
در پایان، بلومبرگ هشدار میدهد که بزرگترین نگرانی، نه وضعیت فعلی بلکه احتمال تشدید بحران است. به نوشته این رسانه، شوکهای اقتصادی ناشی از جنگ ممکن است «غیرخطی» و فراتر از پیشبینیها گسترش یابد- و آنچه امروز دیده میشود، تنها آغاز یک بحران عمیقتر باشد.
منبع:ایران اینترنشنال