ابراز نارضایتی اسرائیل از رویکرد ویتکاف در قبال تهران و بیتوجهی آمریکا به برنامه موشکی ۲ ساعت پیش پخش نسخه شنیداری همزمان با اعلام زمان ب
ابراز نارضایتی اسرائیل از رویکرد ویتکاف در قبال تهران و بیتوجهی آمریکا به برنامه موشکی
نیویورکتایمز در گزارشی که یکشنبه سوم اسفند و همزمان با اعلام برگزاری سومین نشست میان هیاتهای مذاکرهکننده واشینگتن و تهران در روز هفتم اسفند، منتشر شد، به نقل از «افرادی که در جریان بحثهای داخلی دولت آمریکا قرار گرفتهاند» نوشت که رییسجمهوری آمریکا به مشاوران خود گفته است اگر مذاکرات جاری یا اقدام نظامی محدود نتواند تهران را به پذیرش خواستههای واشینگتن و توقف برنامه هستهای وادار کند، در ادامه سال جاری حملهای گستردهتر در دستور کار قرار خواهد گرفت؛ حملهای که به گفته او هدفش «بیرون راندن رهبران کنونی ایران از قدرت» خواهد بود.
در روزهای گذشته گزارشهایی مبنی بر تمایل فزاینده ترامپ به حمله و مخالفت «افرادی در میان نزدیکان او» با حمله منتشر شد.
اکنون مشاوران او به نیویورکتایمز گفتهاند در حالی که سومین جلسه از دور تازه گفتوگوها در ژنو به میانجیگری عمان برنامهریزی شده است، ترامپ هشدار میدهد که قدم بعدی در صورت کوتاه نیامدن جمهوری اسلامی حملهای است که هنوز هیچکس از شدت و گستره آن مطلع نیست.
نیویورکتایمز همچنین از بررسی یک پیشنهادی تازه و لحظه آخری از سوی هر دو طرف خبر داده که محور آن «یک برنامه بسیار محدود غنیسازی هستهای با اهداف پزشکی و درمانی» است. این رسانه تاکید کرده هنوز روشن نیست که هیچیک از طرفین چنین طرحی را خواهند پذیرفت یا نه.
اسرائیلهیوم از بروز تنش در مذاکرات ژنو و «توبیخ هیات ایرانی از سوی آمریکا» خبر داد
در دولت آمریکا چه میگذرد؟
به گزارش نیویورکتایمز، چهارشنبه ۲۹ بهمن، ترامپ همراه با معاون خود جیدی ونس، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش، جان رتکلیف، رییس سازمان سیا و رییس دفتر کارکنان کاخ سفید در جلسهای شرکت کرد که دستور کار آن بررسی طرحهای حمله به ایران بود.
به نقل از چند مقام مطلع از جلسه، ژنرال کین و رتکلیف که معمولا مدافع یک سیاست مشخص نیستند، در این جلسه از زوایای مختلف به موضوع پرداختند؛ کین درباره توان عملیاتی ارتش و گزینههای ممکن توضیح داد و رتکلیف وضعیت میدانی و پیامدهای احتمالی عملیاتهای پیشنهادی را تشریح کرد.
به نوشته نیویورکتایمز، کین که پیش از عملیات دستگیری نیکلاس مادورو، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، احتمال موفقیت را بسیار بالا ارزیابی کرده بود، درباره حمله به جمهوری اسلامی نتوانست چنین اطمینانی به ترامپ بدهد.
این رسانه همچنین نوشت ونس که در هفتههای گذشته از «خویشتنداری بیشتر در اقدامات نظامی» حمایت میکرد، در این جلسه مخالفتی با حمله نشان نداد، اما با طرح پرسشهایی چالشبرانگیز از کین و رتکلیف خواست درباره گزینههای نظامی بهصراحت نظر دهند و ریسکها و پیچیدگیهای اجرای عملیات علیه جمهوری اسلامی را با نگاهی دقیقتر توضیح دهند.
چندین مقام آمریکایی به نیویورکتایمز گفتهاند که فعلا پیادهسازی عملیات کماندویی، شامل اعزام تیمهای نیروهای ویژه به داخل خاک ایران برای انجام عملیات تخریبی در تاسیسات هستهای یا موشکی کنار گذاشته است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «رسانهها میتوانند هر قدر میخواهند درباره افکار رییسجمهور گمانهزنی کنند، اما تنها رییسجمهور ترامپ میداند ممکن است چه کاری انجام بدهد یا ندهد.»
آخرین نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا برای حمله احتمالی به ایران در منطقه مستقر میشوند
افزون بر این، رسانه اسرائیل هیوم در گزارشی که شامگاه یکشنبه سوم اسفند منتشر شد، به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی نوشت که روبیو و پیت هگست، وزیر جنگ، به همراه ونس، بر خلاف استیو ویتکاف و جرد کوشنر که هنوز شانس اندکی برای توافق قائلاند، تغییر رژیم در تهران را یک «هدف راهبردی اصلی» برای آمریکا ارزیابی میکنند.
به گفته این منبع، آنها احتمال دستیابی به یک توافق پایدار را بسیار پایین میدانند و معتقدند حتی در صورت حصول چنین توافقی، جمهوری اسلامی آن را نقض خواهد کرد.
این مقام همچنین گفته است که ترامپ تغییر رژیم در ایران را یک ابزار راهبردی منطقهای میداند و منتظر «زمان مناسب و شرایط بهینه» برای تحقق آن است.
ویتکاف پیش از ارائه بسته پیشنهادی تازه جمهوری اسلامی که قرار است پنجشنبه هفتم اسفند در ژنو بررسی شود، به شبکه فاکس گفت که ترامپ بهروشنی به او و کوشنر اعلام کرده که «تنها نتیجه قابل قبولْ غنیسازی صفر در ایران» است.
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پس از ارائه این طرح پیشنهادی در گفتوگو با شبکه سیبیاس تاکید کرد که تهران «حق» خود برای تولید سوخت هستهای را کنار نخواهد گذاشت، هرچند به گفته او جمهوری اسلامی همچنان به معاهده عدم اشاعه سلاح هستهای متعهد است.
چه پیشنهادهایی روی میز مذاکره است؟
به نوشته نیویورکتایمز یکی از طرحهای پیشنهادی را رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روی میز گذاشته است.
بر اساس این پیشنهاد، ایران اجازه خواهد داشت مقدار بسیار اندکی سوخت هستهای برای اهداف پزشکی تولید کند؛ طرحی که در صورت توافق طرفین به تهران امکان میدهد ادعا کند همچنان به غنیسازی ادامه میدهد و در عین حال، آمریکا هم میتواند اعلام کند که زیرساختهای لازم برای تولید سلاح هستهای بهدست جمهوری اسلامی تعطیل شده و ماجراجویی هستهای این حکومت پایان یافته است.
نیویورکتایمز تاکید کرد هنوز روشن نیست که آیا تهران حاضر به تقلیل دادن برنامه هستهای گسترده و صنعتی فعلی خود به سطحی محدود برای مصارف پزشکی خواهد شد یا نه و همچنین، اینکه ترامپ چنین سطحی از غنیسازی را مصداق «غنیسازی صفر» خواهد دانست یا خیر.
در بحبوحه تنشها، تهران از امکان فعالیت شرکتهای آمریکایی در نفت و گاز ایران خبر داد
ساعاتی پیش از انتشار گزارش نیویورکتایمز، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی نوشت پیشنهاد جدید ایران که محور مذاکرات پنجشنبه خواهد بود، ترکیبی از اقدامها را شامل میشود؛ از جمله ارسال نیمی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا به خارج از ایران، رقیقسازی نیمی دیگر، مشارکت در ایجاد یک کنسرسیوم منطقهای برای غنیسازی، در مقابلِ به رسمیتشناختهشدنِ حق «غنیسازی هستهای صلحآمیز» و «لغو کامل تحریمهای اقتصادی» از سوی آمریکا.
این مقام ایرانی تاکید کرد که تهران در صورت تحقق این دو شرط از سوی آمریکا حاضر است امتیازات هستهای بیشتری هم در خصوص برنامه هستهای خود ارائه کند. همچنین، این منبع بار دیگر پیشنهاد تهران برای مشارکت آمریکا در فرصتهای سرمایهگذاری، بهویژه در صنعت نفت و گاز ایران، را تکرار کر و از اختلاف نظر عمیق میان طرفین بر سر دامنه و سازوکار رفع تحریمها سخن گفت.
طبق برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد در اختیار داشته است؛ سطحی که فاصله کمی با غنای مورد نیاز برای سلاح هستهای دارد.
پیشنویس جدید ایران پس از تنش در دومین نشست مذاکرات در ژنو تهیه شده است. اسرائیل هیوم گزارش داده بود آن نشست با توبیخ هیات ایرانی از سوی آمریکا همراه شد و واشینگتن تهران را به نقض تعهد اولیه برای گفتوگو درباره برنامه موشکی و نیروهای نیابتی متهم کرد.
پس از آن، عراقچی اعلام کرد در نشست بعدی با پیشنهادی «انعطافپذیرتر و مفصلتر» حاضر خواهد شد.
واینت: اسرائیل به مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا بدبین است
مذاکره برای توافق یا مذاکره برای خریدن زمان؟
عراقچی یکشنبه در گفتوگو با سیبیاس تاکید کرد که هنوز «شانس خوبی» برای دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک درباره برنامه هستهای تهران وجود دارد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، نیز در شبکه اجتماعی ایکس، بار دیگر از «تعهد به صلح و ثبات در منطقه» سخن گفت و مذاکرات را دارای «نشانههای امیدوارکننده» توصیف کرد.
با این حال، اظهارات ویتکاف نشان میدهد یکی از پرسشهای اصلی در واشینگتن این است که چرا جمهوری اسلامی با وجود فشارهای گسترده اقتصادی و سیاسی همچنان عقبنشینی نکرده است.
او به فاکس نیوز گفت: «رییسجمهور کنجکاو است بداند چرا ایران هنوز تسلیم نشده و با محدود کردن برنامه هستهای خود موافقت نکرده است.»
بهنام بنطالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، به رویترز گفت هدف تهران از ادامه مذاکرات «خرید زمان» است. او افزود: «ایران از این زمان به دلایل مختلف استفاده خواهد کرد، از جمله برای جلوگیری از حمله و همچنین تقویت تاسیسات هستهای، موشکی و نظامی.»
ارزیابی مشابهی در اسرائیل مطرح است. کانال ۱۲ اسرائیل یکشنبه گزارش داد که مقامهای این کشور معتقدند تهران با ارائه پیشنویس پیشنهادهای تازه به ایالات متحده و سپس بحث درباره جزئیات، وقتکُشی میکند و شانس دستیابی به توافق «همچنان کم» ارزیابی میشود.
با این حال، این رسانه نوشت اسرائیل تلاش میکند بهعنوان کشوری که به دنبال حمله به ایران است دیده نشود، هرچند مقامهای این کشور معتقدند که اکنون فرصتی تاریخی برای تغییر رژیم در ایران و به دنبال آن، تغییر مختصات منطقه در سالهای آینده وجود دارد.
«نه» بزرگ جمهوری اسلامی به مذاکره بر سر قدرت موشکی
رویترز یکشنبه در گزارشی به نقل از یک منبع آگاه نوشت که عمان در دومین نشست این دور از مذاکرات پاکتی حاوی پیشنهادهای آمریکا درباره برنامه موشکی جمهوری اسلامی به هیات مذاکرهکنندگان ایرانی تحویل داد، اما عراقچی حتی آن را باز نکرد و مهر و مومشده بازگرداند.
با این حال، منابعی بدون ارائه جزئیات بیشتر به رویترز گفتهاند موضوع نیروهای نیابتی منطقهای برای تهران «خط قرمز مطلق» محسوب نمیشود.
این در حالی است که عراقچی در مصاحبه یکشنبه خود با سیبیاس بار دیگر تاکید کرد که جز موضوع هستهای، هیچ موضوع دیگری در مذاکرات محل بحث نخواهد بود.
این گزارش یادآور میشود که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، پنتاگون برای جلوگیری از جنگ، طرحهای درگیری گسترده با ایران را با مقامهای ارشد کاخ سفید در میان گذاشت تا «خطرات واقعی» آن روشن شود؛ اقدامی که دستکم دو بار ترامپ را از صدور دستور حمله منصرف کرد. اما این بار، همان طرحهای جنگی بهعنوان گزینههایی عملی روی میز قرار گرفتهاند.
به نوشته آتلانتیک، آمریکا اکنون یکی از بزرگترین آرایشهای نظامی دهههای اخیر خود را در خاورمیانه مستقر کرده است؛ بیش از ۱۰۰ هواگرد شامل جنگندههای اف-۱۸ و اف-۳۵، پهپادها و هواپیماهای شناسایی در منطقه حضور دارند و ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد» به همراه ناوشکنها و زیردریاییهای مجهز به موشکهای هدایتشونده در حال استقرار در برد عملیاتی ایران هستند.
رویترز: ممکن است آمریکا رهبران و مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد
ترامپ جمعه ۱ اسفند در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله محدود گفت: «فکر میکنم میتوانم بگویم در حال بررسی آن هستم.» با این حال، به نوشته آتلانتیک، دولت هنوز هدف روشنی برای این تمرکز قدرت نظامی ارائه نکرده است. یکی از فرماندهان پیشین به آتلانتیک گفته است: «هر گزینه نظامی فقط درباره کاری که میتوانیم انجام دهیم نیست، بلکه درباره حفاظت از خود و منافعمان در برابر واکنش اجتنابناپذیر ایران هم هست.»
این گزارش چهار سناریوی اصلی را بررسی میکند: هدف قرار دادن رهبران جمهوری اسلامی، حمله به زیرساختهای موشکی، حمله مجدد به برنامه هستهای و یا ترکیبی از این اهداف. ترامپ پیشتر درباره رهبر جمهوری اسلامی نوشته بود که «دقیقاً میدانستم کجا پناه گرفته است» و اشاره کرده بود که میتوانست هدف قرار گیرد. اما کارشناسان هشدار میدهند چنین اقدامی میتواند به شدیدترین واکنش حکومت ایران منجر شود و حتی سپاه پاسداران را به اتخاذ موضعی تهاجمیتر سوق دهد. درباره برنامه موشکی نیز برایان کلارک، پژوهشگر موسسه هادسون، به آتلانتیک گفته است: «به نظر میرسد آمریکا در حال بررسی هدف قرار دادن اهداف نرمتر مانند پایگاههای سپاه و مراکز تولید است، آن هم در یک دوره طولانیتر.»
همزمان با تهدید ترامپ به حمله، تهران از پیشنهادهای تازه برای مذاکره میگوید
در مورد تاسیسات هستهای، ترامپ پیشتر در شبکه اجتماعی خود نوشته بود: «هیچ سلاح هستهای» و هشدار داده بود «حمله بعدی بسیار شدیدتر خواهد بود.» با این حال، میک مولروی، معاون پیشین وزارت دفاع آمریکا، به آتلانتیک گفته است: «باید از این تصور فاصله بگیریم که میتوانیم برنامه هستهای را برای همیشه نابود کنیم. میتوان چیزی را تخریب یا تضعیف کرد، اما این به معنای ناتوانی آنها در بازسازی نیست.» گزارش همچنین هشدار میدهد که طولانی شدن هر عملیات خطر تلفات غیرنظامی را افزایش میدهد و حکومت ایران همچنان میتواند از طریق موشکها، پهپادها یا تهدید تنگه هرمز واکنش نشان دهد.
آتلانتیک در جمعبندی تاکید میکند که این آرایش نظامی میتواند اهرم فشار برای دستیابی به توافق باشد، اما همزمان با هر هواپیما و ناوی که به منطقه میرسد، فشار سیاسی برای استفاده از این توان نظامی افزایش مییابد؛ تصمیمی که پیامدهای آن میتواند فراتر از ایران، کل منطقه و منافع آمریکا را در بر بگیرد.
به گزارش شبکه فرانس۲۴، مسعود پزشکیان روز شنبه در سخنانی که بهطور زنده از تلویزیون حکومتی ایران پخش شد، گفت: «قدرتهای جهانی صف کشیدهاند تا ما را وادار کنند سر خم کنیم… اما با وجود همه مشکلاتی که برای ما ایجاد میکنند، ما سر خم نخواهیم کرد.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن ادامه دارد و آمریکا نیروهای نظامی خود را در منطقه تقویت کرده است.
همزمان رسانههای داخلی و رسانههای فارسیزبان خارج از کشور گزارش دادند که دانشجویان در چند دانشگاه تهران، از جمله دانشگاه صنعتی شریف، در مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات اخیر، شعارهای ضدحکومتی سر دادهاند. ویدیوهایی که خبرگزاری فرانسه مکانیابی کرده، درگیریهایی را در میان جمعیت نشان میدهد و صدای شعار «بیشرف» به گوش میرسد. شبکه ایراناینترنشنال نیز تصاویری از تجمع گسترده در دانشگاه شریف منتشر کرده که در آن شعارهای اعتراضی علیه حکومت شنیده میشود.
ترامپ کشته شدن ۳۲ هزار شهروند ایرانی بهدست جمهوری اسلامی را تایید کرد
به نوشته فرانس۲۴، ایرانیان این هفته به مناسبت چهلم کشتهشدگان روزهای اوج اعتراضات در ۱۸ و ۱۹ دی ماه، مطابق سنت سوگواری شیعیان، بار دیگر تجمع کردند. خبرگزاری حکومتی فارس گزارش داد مراسمی که قرار بود «نشستی آرام و بیصدا» باشد، با شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» - اشاره به رهبر جمهوری اسلامی - مختل شد. ویدیوی منتشرشده از سوی فارس دو گروه را نشان میدهد که هر دو تصاویر یادبود در دست دارند؛ گروهی با پرچم جمهوری اسلامی ایران شعار میدهد و گروهی دیگر با چهرههای پوشیده توسط افرادی با لباس رسمی کنترل میشود.
این اعتراضات در حالی ادامه دارد که ناآرامیها نخست در دی ماه و در پی فشارهای اقتصادی آغاز شد و سپس به اعتراضات گسترده ضدحکومتی تبدیل شد؛ اعتراضاتی که با سرکوب شدید نیروهای امنیتی مواجه شد. مقامهای جمهوری اسلامی مرگ بیش از ۳ هزار نفر را تایید کرده و مدعیاند خشونتها ناشی از «اقدامات تروریستی» با تحریک دشمنان ایران بوده است. در مقابل، نهادهای حقوق بشری شمار کشتهشدگان را دهها هزار نفر اعلام کردهاند.
ایراناینترنشنال: دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ ایرانی در بزرگترین قتلعام خیابانی تاریخ کشته شدند
فرانس۲۴ در پایان گزارش خود یادآور شده است که این تحولات در حالی رخ میدهد که دولت آمریکا همزمان با پیشبرد مذاکرات هستهای، گزینه اقدام نظامی را نیز مطرح کرده و دونالد ترامپ پیشتر در واکنش به سرکوب اعتراضات، تهران را به حمله نظامی تهدید کرده بود.
به گفته مقامهای دو طرف و دیپلماتهایی در خلیج فارس و اروپا، همسایگان عرب ایران و همچنین اسرائیل اکنون احتمال درگیری را بیش از دستیابی به توافق میدانند؛ در حالی که واشینگتن یکی از بزرگترین آرایشهای نظامی خود در منطقه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ را در حال شکلدهی است.
یک منبع آگاه از برنامهریزیهای در حال انجام، گفت دولت اسرائیل با توجه به بنبست میان تهران و واشینگتن، برای اقدام احتمالی مشترک با آمریکا آماده میشود، هرچند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. این حمله در صورت وقوع، پس از حملات ماه ژوئن گذشته به تاسیسات نظامی و هستهای ایران، دومین حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در کمتر از یک سال خواهد بود. کشورهای تولیدکننده نفت خلیج فارس نیز، به گفته منابع منطقهای، در حال آمادهسازی برای سناریویی هستند که بیم دارند از کنترل خارج شده و بیثباتی گستردهای در خاورمیانه ایجاد کند.
رویترز مینویسد دو دور گفتوگوهای حکومت ایران و آمریکا بر سر موضوعاتی چون غنیسازی اورانیوم، برنامه موشکی و رفع تحریمها به بنبست رسیده است. یک منبع آگاه گفت زمانی که میانجیهای عمانی بستهای از پیشنهادهای مرتبط با موشک را از سوی آمریکا به تهران رساندند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، حتی از باز کردن آن خودداری کرده و آن را بازگردانده است.
-
رویترز: ممکن است آمریکا رهبران و مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد
پس از مذاکرات سهشنبه در ژنو، عراقچی از توافق بر «اصول راهنما» سخن گفت، اما کاخ سفید اعلام کرد هنوز فاصله قابلتوجهی میان دو طرف وجود دارد.
انتظار میرود حکومت ایران در روزهای آینده پیشنهاد مکتوبی ارائه دهد. در همین حال دونالد ترامپ با اعزام ناوهای هواپیمابر، کشتیهای جنگی و جنگندهها به منطقه هشدار داده حکومت ایران باید درباره برنامه هستهای به توافق برسد وگرنه «اتفاقات واقعاً بدی» رخ خواهد داد؛ او ضربالاجلی ۱۰ تا ۱۵ روزه تعیین کرده است. تهران نیز تهدید کرده در صورت حمله، پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد؛ تنشی که به افزایش قیمت نفت انجامیده است.
معاون پیشین سنتکام میگوید آمریکا میتواند حکومت ایران را ظرف چند ساعت از کار بیندازد
به گزارش رویترز، مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره استفاده از نیروی نظامی نگرفته، اما اذعان کرده در حال بررسی حملهای محدود برای واداشتن ایران به توافق است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا قرار است ۲۸ فوریه با بنیامین نتانیاهو دیدار کند و یک مقام ارشد آمریکایی گفته تا اواسط مارس همه نیروهای آمریکا در منطقه مستقر خواهند شد. مطالبه اصلی واشینگتن همچنان توقف کامل غنیسازی در خاک ایران است، در حالی که تهران بر حفظ توان هستهای خود تأکید دارد و از گفتوگو درباره موشکهای بالستیک خودداری میکند.
برخی تحلیلگران گفتهاند در صورت شکست مذاکرات، حمله احتمالی میتواند با کور کردن پدافند هوایی ایران و هدفگیری نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس آغاز شود. با این حال، مقامهای اروپایی و عربی درباره «هدف نهایی» ترامپ تردید دارند و هشدار میدهند آغاز جنگ آسانتر از مهار آن است. در حالی که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران از آمادگی جمهوری اسلامی برای نظارت گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داده، منابع منطقهای تاکید کردهاند هرگونه امتیاز اساسی در نهایت به تصمیم علی خامنهای بستگی دارد؛ تصمیمی که میتواند سرنوشت تقابل یا توافق را رقم بزند.
این گزینههای نظامی تازهترین نشانه از آمادگی آمریکا برای یک درگیری جدی با جمهوری اسلامی در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک است. رویترز هفته گذشته برای نخستین بار گزارش داد که ارتش آمریکا در حال آمادهسازی خود برای انجام یک عملیات پایدار و چند هفتهای علیه جمهوری اسلامی است. بهنوشته رویترز این عملیات میتواند شامل حمله به تاسیسات امنیتی حکومت ایران و همچنین زیرساختهای هستهای باشد.
اطلاعات جدید نشان میدهد برنامهریزیها دقیقتر و جاهطلبانهتر شدهاند؛ در حالی که ترامپ در روزهای اخیر بهطور علنی احتمال تغییر رژیم در جمهوری اسلامی را مطرح کرده است.
این دو مقام آمریکایی که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، در گفتوگو با رویترز جزییاتی درباره اینکه چه افرادی ممکن است هدف قرار گیرند یا اینکه ارتش آمریکا چگونه میتواند بدون استقرار گسترده نیروی زمینی برای تغییر رژیم اقدام کند، ارائه نکردند.
-
معاون پیشین سنتکام میگوید آمریکا میتواند حکومت ایران را ظرف چند ساعت از کار بیندازد
تمرکز بر عملیات هوایی و دریایی
ترامپ حجم عظیمی از توان نظامی آمریکا را در خاورمیانه مستقر کرده، اما بیشتر این قابلیتهای رزمی بر روی ناوهای جنگی و جنگندهها متمرکز هستند. هر کارزار بمباران گسترده احتمالا از پشتیبانی بمبافکنهای مستقر در خاک آمریکا نیز بهره خواهد برد.
در دوره نخست ریاستجمهوری خود، ترامپ نشان داد که آماده انجام عملیاتهای هدفمند است؛ از جمله تایید حمله سال ۲۰۲۰ که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، انجامید.
دولت ترامپ در سال ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داد.
یکی از مقامهای آمریکایی به موفقیت اسرائیل در هدف قرار دادن فرماندهان نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه سال گذشته اشاره کرد.
در نخستین روزهای جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از ارشدترین فرماندهان سپاه پاسداران از جمله رییس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده کل سپاه کشته شدند.
این مقام گفت: «جنگ ۱۲ روزه و حملات اسرائیل به اهداف مشخص، کارآمدی این رویکرد را نشان داد.»
او افزود تمرکز بر افرادی است که در فرماندهی و کنترل نیروهای سپاه نقش دارند.
با این حال، او هشدار داد هدف قرار دادن افراد نیازمند منابع اطلاعاتی گسترده است؛ چرا که برای حذف یک فرمانده نظامی باید مکان دقیق او مشخص باشد و پیامدهای احتمالی جانبی نیز در نظر گرفته شود.
در آستانه تصمیم ترامپ درباره حمله به ایران، نیروی ضربتی آمریکا در خاورمیانه مستقر شده است
تغییر رژیم بهعنوان یک هدف احتمالی
ترامپ آشکارا احتمال تغییر حکومت در ایران را مطرح کرده و هفته گذشته گفته بود «به نظر میرسد این بهترین اتفاق ممکن باشد.»
او درباره اینکه چه کسی باید قدرت را در ایران در دست بگیرد توضیح نداد، اما گفت: «افرادی هستند.»
در حالی که عملیات برای تغییر رژیم معمولا مستلزم اعزام گسترده نیروهای زمینی بوده، ترامپ برای کنار زدن نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، به نیروهای عملیات ویژه متوسل شد و ماه گذشته در یک عملیات جسورانه او را در اقامتگاهش در کاراکاس بازداشت کرد.
با این حال، رییسجمهوری آمریکا همچنان از دیپلماسی سخن میگوید. او پنجشنبه ۳۰ بهمن هشدار داد در صورت عدم دستیابی به توافق، «اتفاقات بسیار بدی» رخ خواهد داد. او ظاهرا مهلتی ۱۰ تا ۱۵ روزه پیش از اقدام احتمالی تعیین کرده است.
سپاه پاسداران، پدافند هوایی و تاسیسات موشکی، اهداف احتمالی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران
خطر واکنش متقابل و گسترش درگیری
در مقابل، سپاه پاسداران هشدار داده در صورت حمله آمریکا به خاک ایران، پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
ایالات متحده در کشورهای مختلف خاورمیانه از جمله اردن، کویت، عربستان سعودی، قطر، بحرین، امارات متحده عربی و ترکیه پایگاه نظامی دارد.
تهران در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، اعلام کرده آغازگر جنگ نخواهد بود، اما «در صورت تعرض نظامی، ایران در چارچوب حق دفاع مشروع خود، پاسخی قاطع و متناسب خواهد داد.»
مقامهای آمریکایی به رویترز گفتهاند کاملا انتظار دارند جمهوری اسلامی در صورت حمله واکنش نشان دهد.
جمهوری اسلامی، برای اولین بار بعد از جنگ عراق، از بستن موقت بخشی از تنگه هرمز خبر داد
تهدید به بستن تنگه هرمز
تهران پیشتر تهدید کرده در صورت حمله، تنگه هرمز را خواهد بست؛ اقدامی که میتواند حدود یکپنجم جریان نفت جهان را مختل کند.
مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا سهشنبه در ژنو دیدار کردند و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت بر سر «اصول راهنما» توافق شده است. با این حال، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، چهارشنبه اعلام کرد دو طرف در برخی موضوعات همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند.
جمهوری اسلامی از ارائه امتیازهای عمده درباره برنامه هستهای خود خودداری کرده، هرچند تاکید دارد این برنامه اهداف صلحآمیز دارد. آمریکا و اسرائیل پیشتر تهران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای متهم کردهاند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت ایران قرار است پیشنهاد مکتوبی برای پاسخ به نگرانیهای آمریکا ارائه کند.
ترامپ چهارشنبه از تهران خواست به «مسیر صلح» بپیوندد و گفت:«آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند، موضوع بسیار ساده است. اگر آنها سلاح هستهای داشته باشند، نمیتوان در خاورمیانه صلح داشت.»
به گزارش واینت، در گفتوگوهای محرمانه میان مقامهای ارشد ارتش اسرائیل و همتایان آمریکایی، برآورد شده است که حکومت ایران تا پایان سال ۲۰۲۷ ممکن است دستکم ۵ هزار موشک بالستیک در اختیار داشته باشد. منابع دفاعی اسرائیل میگویند اگر مجموعه عملیاتهای رهگیری و اخلال در جریان «عملیات طلوع شیران» در ژوئن ۲۰۲۵ انجام نمیشد، این رقم میتوانست تا پایان دهه به حدود ۸ هزار فروند برسد.
به نوشته واینت، این ارزیابی یک سناریوی نظری نیست، بلکه مبنای برنامهریزی روزانه در واحدهای اطلاعات نظامی، نیروی هوایی و سامانههای پدافند هوایی اسرائیل است.
تولید ماهانه ۱۰۰ موشک و تکیه بر «حجم آتش»
بر اساس دادههای اسرائیلی که واینت به آن اشاره میکند، حکومت ایران در حال حاضر ماهانه حدود ۱۰۰ موشک بالستیک تولید میکند و انتظار میرود این نرخ افزایش یابد. مقامهای اسرائیلی معتقدند تهران بر اصل «کمیت» تکیه کرده و محاسبه میکند حتی سامانههای پیشرفته چندلایه اسرائیل - از جمله «آرو»، «فلاخن داوود» و «گنبد آهنین» - در برابر شلیکهای گسترده و مداوم ظرفیت محدودی دارند.
-
معاون پیشین سنتکام میگوید آمریکا میتواند حکومت ایران را ظرف چند ساعت از کار بیندازد
در جریان عملیات «طلوع شیران»، ایران طی چند روز بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و حدود هزار پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد حدود ۸۶ درصد موشکها رهگیری و نزدیک به ۹۹ درصد پهپادها ساقط شدند. با این حال، شماری از موشکهایی که از پدافند عبور کردند، خسارات قابل توجهی در تلآویو، رمتگان، باتیام، حیفا و همچنین مرکز پزشکی سوروکا در بئرشبع وارد کردند.
تغییر راهبرد از دفاع به «شکار موشک»
واینت مینویسد همین حجم حملات باعث شد اسرائیل از رویکرد صرفاً دفاعی به کارزار تهاجمی گستردهتری تغییر مسیر دهد که هدف آن نابودی پرتابگرها و زیرساختهای موشکی در داخل ایران بود؛ عملیاتی که مقامهای دفاعی آن را «شکار موشک» توصیف کردهاند.
بر اساس این گزارش، پس از دستیابی به برتری هوایی طی ۴۸ ساعت نخست، نیروی هوایی اسرائیل حملات مداومی در فاصله حدود ۱۵۰۰ کیلومتری انجام داد. مقامهای اسرائیلی میگویند در این عملیات حدود ۱۲۰ پرتابگر متحرک و ۳۵ سایت تولید و انبار مهمات منهدم شد. به گفته آنها، این تحول نشاندهنده تغییر راهبردی از رهگیری صرف به ترکیب رهگیری با هدف قرار دادن توان شلیک پیش از پرتاب است.
-
در آستانه تصمیم ترامپ درباره حمله به ایران، نیروی ضربتی آمریکا در خاورمیانه مستقر شده است
به ارزیابی اسرائیل، حکومت ایران با بیش از ۲ هزار موشک وارد درگیری ژوئن شد و با حدود نیمی از آن خارج شد. با این حال، مقامها اذعان میکنند در برابر سناریوی هزاران موشک بالستیک «هیچ راهحل کاملاً نفوذناپذیری» وجود ندارد؛ سامانههای دفاعی میتوانند خسارت را کاهش دهند، اما تهدید را به صفر نمیرسانند.
فناوری پایینتر، تولید بیشتر
واینت همچنین گزارش میدهد بسیاری از موشکهای جدید ایران از سوخت مایع استفاده میکنند، نه سوخت جامد. به گفته ارزیابیهای دفاعی اسرائیل، این امر ناشی از دشواری تهران در دستیابی به قطعات پیشرفته، از جمله پردازندههای تخصصی، به دلیل تحریمهاست. نتیجه، به گفته مقامها، سطح فناوری پایینتر در هر موشک اما نرخ تولید بالاتر است.
هماهنگی با آمریکا و تردید درباره دیپلماسی
مقامهای اسرائیلی تاکید کردهاند قصد ندارند چنین به نظر برسد که آمریکا را به سمت درگیری نظامی سوق میدهند، اما هشدار میدهند تهدید موشکی «فوری و قابل توجه» است. هماهنگی با پنتاگون و فرماندهان ارشد نظامی آمریکا ادامه دارد و به گفته منابع اسرائیلی، در واشینگتن نیز درک فزایندهای نسبت به خطر منطقهای زرادخانه موشکی حکومت ایران شکل گرفته است.
یک مقام اسرائیلی به واینت گفت تهدید تنها متوجه اسرائیل نیست و موشکهای بالستیک ایران میتوانند پایگاههای آمریکا و متحدان منطقهای را نیز هدف قرار دهند و آزادی عمل عملیاتی واشینگتن در خاورمیانه را محدود کنند.
در نهادهای دفاعی اسرائیل خوشبینی اندکی نسبت به دستیابی به توافق جامع میان واشینگتن و تهران وجود دارد؛ بهویژه اگر برنامه موشکی حکومت ایران خارج از نظارت موثر باقی بماند. به باور مقامهای اسرائیلی، حتی در صورت عدم تغییر رژیم در تهران، راهبرد تلآویو «تجمعی» خواهد بود: ترکیبی از فشار دیپلماتیک، تحریمها، اخلال در زنجیرههای تولید و ایجاد تاخیرهای فناورانه برای فرسایش تدریجی توان موشکی ایران، نه اتکا به یک اقدام قاطع و یکباره.
منبع:ایران اینترنشنال