جعفر پناهی، کارگردان سرشناس، روز پنج‌شنبه ۳۰ بهمن گفت که از جشنواره فیلم برلین خواسته به احترام کشته‌شدگان در اعتراضات دی‌ماه ایران، مراسم اهدای حضوری جایزه خرس طلایی که در سال ۲۰۱۵ به‌صورت غیابی به او تعلق گرفته بود را برگزار نکند.

او روز پنج‌شنبه در نشستی در جشنواره برلین گفت: «الان در ایران هیچ‌کس از دیگری نمی‌پرسد حالت خوب است؟ چون هیچ‌کس حالش خوب نیست.»

به گفته او، اعتراضات ضدحکومتی که از اوایل دی‌ماه آغاز شد، با خونین‌ترین سرکوب از زمان انقلاب ۱۳۵۷ مواجه شد.

آقای پناهی که فیلم آخرش، «یک تصادف ساده» نامزد دو جایزه اسکار شده، سرکوب‌های اخیر در ایران را «کشتار جمعی» توصیف کرد. او گفت مردم حتی اجازه عزاداری برای کشته‌شدگان خود را ندارند و در واکنش، با پخش موسیقی و رقص بر مزار عزیزان‌شان مقاومت می‌کنند.

جعفر پناهی اردیبهشت امسال پس از ۱۵ سال برای نخستین‌بار توانست ایران را ترک کند و در جشنواره کن شرکت کند. او جایزه نخل طلایی این جشنواره را برای «یک تصادف ساده» به دست آورد.

این کارگردان که اخیرا در ایران به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به حبس محکوم شده، بار دیگر گفت پس از شرکت در مراسم اسکار به ایران بازخواهد گشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده روز پنج‌شنبه ۳۰ بهمن گفت که آمریکا باید به یک توافق معنادار با ایران دست یابد و اعلام کرد طی ۱۰ روز آینده مشخص می‌شود که چه تصمیمی درباره ایران اتخاذ خواهد شد.

آقای ترامپ در نخستین نشست «هیئت صلح غزه» گفت: «در طول سال‌ها ثابت شده که رسیدن به یک توافق معنادار با ایران کار آسانی نیست. ما باید به یک توافق معنادار برسیم، در غیر این صورت اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»

او هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق، واشینگتن «ممکن است مجبور شود یک گام فراتر برود» و افزود: «احتمالاً طی ۱۰ روز آینده متوجه خواهید شد.»

رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به فرایند صلح در غزه و خاورمیانه گفت وقت آن رسیده که ایران به این مسیر بپیوندد و افزود: «اگر به ما بپیوندند، عالی خواهد بود. اگر هم نپیوندند، باز هم عالی است، اما آن مسیر کاملاً متفاوت است.»

او تأکید کرد که جمهوری اسلامی نمی‌تواند به «تهدید ثبات کل منطقه» ادامه دهد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین بار دیگر خواسته خود درباره ایران را یادآوری کرد: «خیلی ساده است؛ آنها نباید سلاح هسته‌ای داشته باشند. اگر آنها سلاح هسته‌ای داشته باشند،‌ نمی‌توان در خاورمیانه به صلح رسید.»

این در حالی است که ایالات متحده طی روزهای اخیر در حال استقرار تجهیزات نظامی بیشتری در منطقه خاورمیانه است. تهران و واشینگتن سه‌شنبه این هفته دور دوم مذاکرات خود را به میزبانی عمان در شهر ژنو سوئیس برگزار کردند.

سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ، روز پنحشنبه ۳۰ بهمن خبر داد که دست‌کم ۲۶ تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه امسال در دادگاه‌های بدوی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده‌اند.

محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان حقوق بشر ایران، هشدار داد که خطر اعدام‌ معترضان بازداشت‌شده «واقعی و قریب‌الوقوع» است و اعلام کرد که این احکام اعدام براساس اعترافات تحت شکنجه و بدون رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه صادر شده‌اند.

سازمان حقوق بشر ایران هفت تن از بازداشت‌شدگان محکوم به اعدام را «محمدامین بیگلری، علی فهیم، ابوالفضل صالحی سیاوشانی، امیرحسین حاتمی، شاهین واحدپرست کلور، شهاب زهدی و یاسر رجایی‌فر» معرفی کرده و گفته که آنها روز ۱۸ بهمن محاکمه شدند و یک روز بعد ابوالقاسم صلواتی حکم اعدام آنها را صادر کرد.

این سازمان می‌گوید که به علت «کمبود اطلاعات و ملاحظات امنیتی» نام ۱۹ معترض دیگر را منتشر نمی‌کند.

ساعتی پیش‌تر یکی از وکلای محمد امین بیگلری اعلام کرد که قاضی صلواتی برای موکلش به اتهام «محاربه» حکم اعدام صادر کرده و در روزهای گذشته سازمان حقوق بشر ایران خبر صدور اعدام برای صالح محمدی را جداگانه منتشر کرده بود.

بر اساس این گزارش، دست‌کم یکی از افراد محکوم‌شده به اعدام زیر ۱۸ سال سن دارد. رسانه‌های حکومتی روز ۲۸ دی اعترافات اجباری پنج تن از آنها را پخش کرده بودند.

اعتراضات گسترده دی‌ماه امسال با سرکوب خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی ایران مواجه شد و نهادهای حقوق بشری می‌گویند علاوه بر کشته شدن هزاران نفر، تعداد بیشتری نیز مجروح و بازداشت شده‌اند.

یکی از وکلای محمد امین بیگلری، نوجوان ۱۹ ساله، اعلام کرد که قاضی صلواتی برای موکلش به اتهام «محاربه» حکم اعدام صادر کرده است.

حسن آقاخانی روز پنجشنبه در گفت‌وگو با سایت امتداد گفت که شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی برای شش نفر دیگر نیز حکم اعدام صادر کرده است.

او افزوده که همراه همکارش، خانم صدری‌نیا، در مرحله دیوان (فرجام‌خواهی) اعلام وکالت کردیم تا به عنوان وکیل تعیینی وارد پرونده شویم، اما «متاسفانه رئیس شعبه، نه اجازه مطالعه پرونده و نه اجازه دفاع در آن را به ما نداده است».

بر اساس اعلام این وکیل، محمد امین بیگلری ۱۸ دی‌ماه در جریان اعتراضات بازداشت شد و هم اکنون در زندان قزلحصار به سر می‌برد. پرونده او روز ۱۸ بهمن مورد رسیدگی قرار گرفته و ۱۹ بهمن نیز برایش حکم اعدام صادر شده است.

در جریان اعتراضات دی‌ماه که در روزهای ۱۸ و ۱۹ به اوج خود رسید، هزاران معترض بازداشت شدند که به گفته مقام‌های جمهوری اسلامی «بدون رأفت اسلامی» قرار است به اشد مجازات برسند.

حسن آقاخانی به امتداد گفته که پدر موکلش شرایط جسمی مناسبی برای پیگیری وضعیت فرزندش ندارد و عمویش پیگیر وضعیت برادرزاده‌اش است. مادر محمدامین هم در سه سالگی او را رها کرده و موکلش از آن زمان با مادربزرگ خود زندگی کرده است.

به گفته او، «متاسفانه وکیل تسخیری به خانواده گفته‌اند که موکلم اقرار کرده و حال این‌که چه اقراری انجام داده، مشخص نیست».

وکیل تعیینی محمدامین بیگلری افزود: «این‌که اقرار یک پسربچه ۱۹ ساله که در بی‌پناهی بزرگ شده، چگونه می‌تواند مورد استناد قرار بگیرد، محل سوال است. به نظر می‌رسد که اقرار مندرج در پرونده، منتسب به موکل نبوده و حتی در همین اقرار نیز مشکلات اقتصادی ‌و تنگنای معیشتی وجود داشته است».

انجمن خانواده‌های جان‌باختگان پرواز پی‌اس ۷۵۲ اوکراین با صدور بیانیه‌ای در چهلمین روز کشته شدگان اعتراض‌های دی ماه، مسئولیت مستقیم کشتار را برعهده حکومت جمهوری اسلامی دانست و نوشت تجربهٔ خانواده‌های دادخواه نشان داده که مسیر عدالت، مسیری طولانی و دشوار است اما یاد و نام جان‌باختگان هرگز خاموش نخواهد شد.

در بیانیه انجمن آمده که افراد کشته‌شده تنها به‌دلیل مطالبهٔ کرامت انسانی، آزادی و عدالت، با خشونتی سازمان‌یافته و غیرانسانی جان خود را از دست دادند.

این انجمن با محکوم کردن سرکوب‌های اخیر از جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری خواسته است تا در کنار مردم ایران بایستند و برای تحقق عدالت و پاسخگویی، سکوت نکنند.

وقتی تصاویر چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب بهمن ۵۷ در سراسر جهان منتشر شد، دل حسین امانت فرو ریخت. پس‌زمینهٔ باشکوه موشک‌ها و پهپادهایی که در مراسم تهران به نمایش گذاشته شدند، برج آزادی بود؛ بنایی که این معمار ایرانی‌تبار بیش از نیم قرن پیش آن را طراحی کرده بود.

امانت دربارهٔ مصادره شدن محبوب‌ترین اثرش توسط حکومتی که زمانی نام او را در فهرست اعدام گذاشته بود، به رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی می‌گوید: «خیلی متأسفم. آن‌ها آن‌قدر خائن‌ هستند که از هر چیزی استفاده می‌کنند تا برای خودشان مشروعیت بتراشند.»

بیشتر در این باره:

برج آزادی؛ نماد محبوبی در مصادره رژیم ایران که معمارش آن را از تبعید نظاره می‌کند

نخست‌وزیر لهستان روز پنج‌شنبه ۳۰ بهمن گفت شهروندان لهستانی ساکن ایران باید فوراً خاک این کشور را ترک کنند.

دونالد توسک هشدار داد به‌دلیل احتمال درگیری نظامی، ممکن است ظرف چند ساعت دیگر امکان تخلیهٔ افراد وجود نداشته باشد.

او گفت: «لطفاً فوراً خاک ایران را ترک کنید... و تحت هیچ شرایطی به این کشور سفر نکنید.»

نخست‌وزیر لهستان توضیح نداد که صدور این هشدار در واکنش به چه اقدام احتمالی است، اما اشارهٔ او می‌تواند به احتمال حمله آمریکا و اسرائیل به ایران باشد که در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌هایی در مورد آن صورت گرفته است.

رسانه‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که ارتش ایالات متحده آمادهٔ اقدام در مورد ایران است ولی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هنوز تصمیم نهایی را در این زمینه نگرفته است.

کرملین روز پنج‌شنبه اعلام کرد که رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه مدت‌ها پیش از تنش‌های کنونی در منطقه برنامه‌ریزی شده بود.

بنا به اعلام مقامات ارتش جمهوری اسلامی ایران، این رزمایش امروز پنجشنبه ۳۰ بهمن در دریای عمان در حال برگزاری است.

انجام این رزمایش همزمان است با این‌که ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر خود را نیز به منطقه اعزام کرده و به‌گفتهٔ برخی مقامات آمریکایی، در صورت شکست مذاکرات ایران و آمریکا، خود را برای احتمال یک کارزار نظامی گسترده و «احتمالاً طولانی» آماده می‌کند.

با انتقال تجهیزات نظامی ایالات متحده به خاورمیانه، مسکو از تهران و «سایر طرف‌ها» خواسته است که احتیاط و خویشتنداری پیشه کنند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران می‌گوید اقدام نظامی «راه‌حل جادویی» برای حل مشکلات ایران نیست.

مای ساتو در مصاحبه با روزنامه ال‌پائیس چاپ اسپانیا که روز ۲۹ بهمن منتشر شد، گفت که من مخالف هرگونه اقدام نظامی بدون تأیید شورای امنیت سازمان ملل هستم. در حالی که اقدام نظامی در جاهای دیگر منجر به راه‌حل‌های روشنی نشده است، من آن را راه‌حل جادویی برای حل مشکلات ایران نمی‌بینم.

دولت دونالد ترامپ در ایالات متحده در جریان اعتراضات دی‌ماه بارها مقام‌های جمهوری اسلامی را تهدید کرد که اگر دست به کشتار معترضان بزنند، واشینگتن دست به اقدام خواهد زد. رئیس‌جمهور آمریکا گفته که در نتیجه تهدیدهای او، مقام‌های جمهوری اسلامی اعدام بیش از ۸۰۰ معترض را متوقف کردند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران در این زمینه گفت که ابراز نگرانی ترامپ از وضعیت حقوق بشر در ایران به صحبت صِرف درباره توافق هسته‌ای تغییر کرده‌ است.

مای ساتو افزود: «تغییر زمانی رخ داد که رئیس‌جمهور [آمریکا] اعلام کرد آن صدها ایرانی اعدام نخواهند شد».

او با اشاره به مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا گفت: «نمی‌دانم آیا توافقی بین ایران و ایالات متحده صورت خواهد گرفت یا نه، اما این نباید به معنای این باشد که مسائل پیرامون اعتراض‌ها پایان یافته است».

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران این ادعای خانواده‌های قربانیان اعتراضات را تأیید کرد که مقام‌های جمهوری اسلامی برای تحویل پیکر عزیزان‌شان، درخواست پول کرده‌اند.

خانم ساتو گفت: «من گزارش‌هایی در این زمینه از سراسر کشور دریافت کرده‌ام. خانواده‌ها مجبورند سندی امضا کنند که فرد وابسته‌شان از نیروهای امنیتی یا شبه‌نظامی بوده یا باید رقمی بین سه تا هفت هزار دلار پرداخت کنند. فکر می‌کنم این دستور از بالا صادر شده است».

وزیر خارجه بریتانیا حکم ۱۰ سال زندان برای دو شهروند بریتانیایی بازداشت‌شده در ایران را «کاملاً غیرقابل توجیه» توصیف کرد و گفت دولت بریتانیا به تلاش برای آزادی آن‌ها ادامه خواهد داد.

ایوت کوپر پنج‌شنبه ۳۰ بهمن‌ماه گفت دولت بریتانیا این پرونده را با جدیت با مقام‌های جمهوری اسلامی پیگیری خواهد کرد تا کریگ و لیندزی فورمن سالم به بریتانیا بازگردند و به خانوادهٔ خود بپیوندند.

کریگ و لیندزی فورمن دی‌ماه ۱۴۰۳ هنگام عبور از کرمان در جریان یک سفر دور دنیا با موتورسیکلت بازداشت و به جاسوسی متهم شدند؛ اتهامی که خانواده‌های آن‌ها رد کرده‌اند.

جو بنت، پسر لیندزی فورمن، در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد این زوج پنجم آبان امسال در محاکمه‌ای سه‌ساعته حاضر شدند اما اجازه ارائه دفاع از خود به آن‌ها داده نشد. او همچنین گفت خانواده هیچ مدرکی برای اثبات اتهام جاسوسی ندیده است و افزود که بستگان این زوج به‌شدت نگران وضعیت آن‌ها و فقدان شفافیت در روند قضایی هستند.

لیندزی فورمن هفته گذشته در دو تماس تلفنی کوتاه با شبکه تلویزیونی آی‌تی‌وی در خارج از کشور از «شکنجه روانی» گفت که در زندان تجربه کرده است.

در این تماس‌های تلفنی،‌ خانم فورمن همچنین از افرادی حرف زده بود که در پی اعتراضات دی‌ماه بازداشت و در اوین زندانی شده‌اند.