قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس

قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس

بنا به این گزارش، این دیدار برای مقامات امنیتی عراق «غافلگیرکننده» بود.

دو مقام بلندپایه عراقی گفته‌اند که قاسم سلیمانی در این دیدار به مقامات امنیتی عراق گفته است: «ما در ایران می‌دانیم که چگونه باید با اعتراضات برخورد کنیم. این رویداد در ایران نیز رخ داد و ما آن را کنترل کردیم.»

اعتراضات اخیر در بغداد و چندین شهر عراق، ۹ مهر / یکم اکتبر در میان خشم عمومی علیه بیکاری، قطع برق و کمبود آب آغاز شد. معترضان، سیاستمداران و مقامات حکومتی را عامل فساد ساختاری در کشور، و فساد حاکم را مانع بهبود شرایط عراق پس از سال‌ها خشونت فرقه‌ای و جنگ ویرانگر می‌دانند.

دور جدید اعتراضات نیز شامگاه پنج‌شنبه ۲ آبان / ۲۴ اکتبر آغاز شد. در جریان اعتراضات خیابانی تا کنون بیش از ۲۰۰ نفر کشته و هزاران نفر زخمی شده‌اند. تنها در ناآرامی‌های سه‌شنبه ۷ آبان / ۲۹ اکتبر در کربلا دست‌کم ۱۸ نفر کشته و نزدیک به ۹۰۰ نفر زخمی شدند. گزارش‌های تأیید نشده‌ای هم از دخالت برخی نیروهای ایرانی در سرکوب اعتراضات در نجف و کربلا و بغداد منتشر شده است.

آسوشیتدپرس، سفر غیرمنتظره قاسم سلیمانی به عراق را نشانه نگرانی‌های حکومت ایران از اعتراضات ضددولتی در این کشور دانسته و افزوده است که روز پس از سفر سلیمانی به بغداد، سرکوب‌ها در عراق شدت گرفت و تک‌تیراندازهای ناشناس به‌روی معترضان آتش گشودند و در کمتر از یک هفته، ۱۵۰ نفر کشته شدند.

به‌نوشته این خبرگزاری در دور جدید اعتراضات در عراق نیز نیروهایی با لباس‌های سیاه و چهره‌های پوشیده در صف نخست با معترضان مقابله می‌کردند و به سوی آن‌ها گاز اشک‌‌‌آور شلیک می‌کردند. برخی از مردم محلی این افراد را ناشناس و یا ایرانی دانسته‌اند.

روز گذشته، چهارشنبه ۸ آبان، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در واکنش به اعتراضات گسترده در عراق و لبنان، تلویحاً سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و غرب را با تکیه بر پول عربستان سعودی و متحدانش به دست داشتن در اعتراضات برای ایجاد ناامنی در عراق و لبنان متهم کرد. او بدون آن‌که مشخصاً به اعتراضات سراسری در دی‌ماه ۹۶ در ایران اشاره کند، اعتراضات لبنان و عراق را به اعتراضات سراسری در ایران ربط داد و گفت: «برای کشور عزیز ما هم از این فکرها کرده بودند که خوشبختانه مردم به موقع در میدان حضور پیدا کردند و خنثی شد.»

پیش از این، دو مقام امنیتی عراقی نیز به رویترز گفته‌ بودند که شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در جریان اعتراضات ضددولتی عراق تک‌تیراندازها را در پشت بام‌های بغداد مستقر کرده بودند. یک دیپلمات هم از مشاوره فرماندهان سپاه پاسداران و مقامات دولت عراق و شبه‌نظامیان برای سرکوب اعتراضات خبر داده بود.

یکی از این منابع گفته بود: «ما شواهدی را تأیید کرده‌ایم که نشان می‌دهند تک‌تیراندازها عناصر شبه‌نظامیان بودند که به جای فرمانده اصلی نیروهای مسلح مستقیماً به فرمانده خود گزارش می‌دادند. آن‌ها متعلق به گروهی هستند که به ایرانی‌ها بسیار نزدیک‌اند.»

شبه‌نظامیان حشد الشعبی که مورد حمایت ایران هستند دست داشتن خود در سرکوب اعتراضات را انکار کرده‌اند.

نقش ایران در اعتراضات عراق نشان‌دهنده حضور جمهوری اسلامی در عراق است، کشوری که در آن شمار قابل توجهی از فرماندهان سابق شبه‌نظامیان اکنون عضو پارلمان هستند و از دستور کار ایران حمایت می‌کنند. ثبات دولت عراق به سود ایران است. ایران از سال ۲۰۰۳ زمانی که حمله آمریکا منجر به سقوط حکومت صدام حسین شد، تأثیر مداوم در عراق داشته و اکنون بزرگترین شریک تجاری عراق است.