به پیروی از بازداشت و محاکمه ژنرال آگوستو پینوشه: دادگاهی در ایتالیا ۲۴ عامل عملیات کندور را به حبس محکوم کرد


گاردین – دوشنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۸
ترجمه: زهرا شمس

دادگاهی در ایتالیا، 24 نفر را به دلیل مشارکتشان در «عملیات کندور» (که در آن دیکتاتوری‌های شش کشور آمریکای جنوبی برای ربودن و قتل مخالفین سیاسی خود در کشورهای یکدیگر توطئه می‌کردند) به حبس ابد محکوم کرد. این محاکمه که اولین از نوع خود در اروپاست، در سال ۲۰۱۵ آغاز شد و بر مسئولیت مامورین ارشد ِ دیکتاتوری‌های نظامی شیلی، پاراگوئه، اروگوئه، برزیل، بولیوی و آرژانتین برای کشتار و ناپدیدکردن ۴۳ نفر از جمله ۲۳ شهروند ایتالیا تمرکز داشت.

برخی از کسانی که روز دوشنبه در این دادگاه محکوم شدند عبارتند از: «فرانسیسکو مورالس برمودز»که از ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۰ رئیس‌جمهور پرو بود، «خوآن کارلوس بلانکو» وزیر خارجه سابق اروگوئه، «پدرو اسپینوزا براوو» معاون سازمان اطلاعات در شیلی، و «خورخه نستور فرناندز تروکولی» افسر اطلاعاتی نیروی دریایی اروگوئه.

اینکه دقیقا چند نفر در نتیجه اجرای این توطئه بین‌المللی به قتل رسیده‌اند معلوم نیست، اما دادستان‌های کشورهای آمریکای جنوبی و ایتالیا شواهدی ارائه کردند و نشان دادند که حداقل ۱۰۰ فعال سیاسی چپ در آرژانتین به قتل رسیده‌اند،‌از جمله ۴۵ شهروند اروگوئه، ۲۲ شهروند شیلی، ۱۵ شهروند پاراگوئه و ۱۳ شهروند بولیوی.

فرانچسکا لسا، دستیار پژوهشی در مرکز آمریکای لاتین در دانشگاه آکسفورد، در این خصوص می‌گوید: «در عملیات کندور به هیچکس رحم نمی‌کردند. آوارگان و کسانی که به دنبال پناهندگی بودند به‌طور خاص هدف قرار می‌گرفتند، و بچه‌های آنها - که به‌صورت غیرقانونی همراه با والدین‌شان زندانی می‌شدند - هویت بیولوژیک خود را از دست می‌دادند و به‌عنوان فرزند‌خوانده به خانواده‌های غریبه سپرده می‌شدند».

طبق اطلاعات مرکز داده‌ای که برای ثبت جنایات عملیات کندور ساخته شده است، حداقل ۴۹۶ نفر از ۱۱ ملیت مختلف در این عملیات ربوده شدند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که به برخی از این قربانیان دارو خورانده می‌شده، شکم برخی دریده می‌شده و برخی از هواپیما به داخل اقیانوس اطلس پرتاب می‌شده‌اند. جسد برخی قربانیان دیگر هم همراه با سیمان داخل بشکه انداخته می‌شده و بعد بشکه‌ها را در رودخانه‌ها می‌انداخته‌اند.

حکم روز دوشنبه نتیجه‌ی سال‌ها فشار از سوی خانواده ناپدیدشدگان بود. فرانچسکا لسا می‌گوید: «برای دهه‌ها، بستگان این قربانیان به دنبال عدالت بوده‌اند. در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰، مصونیت از محاکمه و مجازات بر کل آمریکای جنوبی حاکم بود و سیاستمداران و افسران نظامی سابق که در عملیات کندور دست داشتند کماکان از این مصونیت برخوردار بودند. آوردن آنها نزد یک قاضی و وادارکردنشان به پذیرش مسئولیت جنایاتشان، اصلاً کار ساده‌ای نبود».

این جنایات در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ رخ دادند. خورخه ایتوربورو، وکیلی از سازمان مردم‌نهاد 24-Marzo مستقر در شهر رم، می‌گوید: «بسیاری از مرتکبین این جنایات داشتند پیر می‌شدند و ممکن بود هرگز عدالت در حقشان اجرا نشود. از سوی دیگر، هرچه زمان بیشتری می‌گذشت شاهدان بیشتری از آن جنایات هولناک، سالخورده می‌شدند یا فوت می‌کردند».

از جمله آنها «آرورا ملونی» ۶۸ ساله است که شوهرش «دانیل بانفی» در سال ۱۹۷۴ ربوده شده و در بوینس‌آیرس به قتل رسیده بود. او به گاردین می‌گوید: «ما هرگز دست از این تلاش نکشیدیم و امروز همه ما برنده‌ایم. حکم امروز فقط برای شوهر من نیست... حکم امروز پیشکشی است به همه کسانی که در عملیات کندور کشته و ربوده شدند».

دادستان‌ها در این پرونده به رویه‌ای استناد کردند که در سال ۲۰۰۰ با دستگیری دیکتاتور سابق شیلی، ژنرال آگوستو پینوشه در لندن، تحت عنوان «صلاحیت جهانی»، اجرایی شده بود.

در سال ۲۰۱۶ هم آخرین دیکتاتور نظامی آرژانتین، «رینالدو بیگنون» و ۱۶ افسر نظامی دیگر به سال‌ها حبس محکوم شدند و این اولین بار بود که یک دادگاه، وجود عملیات کندور را اثبات کرده بود.

در آوریل سال قبل، یک سند جدیدالانتشار سازمان سیا نشان داد که آژانس‌های اطلاعاتی اروپا در پی مشاوره گرفتن از دیکتاتوری‌های دهه ۱۹۷۰ آمریکای جنوبی بوده‌اند تا از تجربیات آنها در مقابله با «خرابکاری‌های» جناح چپ استفاده کنند. طبق این سند، نمایندگان سرویس‌های اطلاعاتی آلمان غربی، فرانسه و بریتانیا در سپتامبر ۱۹۷۷ از دبیرخانه سازمان عملیات کندور در بوینس‌آیرس دیدار کرده بودند تا درباره شیوه‌های تاسیس یک سازمان ضدخرابکاری مشابه با کندور با آنها صحبت کنند».

به گفته دفتر دادستانی حقوق بشر در بوینس‌آیرس، ۹۷۷ افسر نظامی سابق و همدستان آنها به‌دلیل جنایات مربوط به دوران دیکتاتوری آرژانتین، هم‌اکنون در زندان هستند.

منبع:پژواک ایران