معنی نام شهرهای تهران و تبریز
جواد مفرد کهلان


نام تهران از ریشۀ اوستایی تهرایی (پناه دادن) به معنی جای دارای پناهگاهها[ی زیر زمینی] است:

بدون مراجعه به ریشه اوستایی آن که زبان مغان و مسمغان رغه (ری) بوده با توجه به غارهای محافظتی ساکنین قریه تهران با وجه اشتقاق عامیانه ای بدین مفهوم رسیده اند: "برخی تهران را (تَهِ ران) می دانند چون در گذشته به هنگام حمله دزدان و دشمنان، مردم به انتهای خانه های همچو غارشان (زیر زمینها) پناه می بردند." (جواهر کلام، عبدالعزیز. تاریخ تهران. صفحه ۲۴)

نام تهران برای نخستین بار در یکی از نوشته‌های تئودوسیوس یونانی در حدود اواخر سده دوم پیش از میلاد به عنوان یکی از توابع ری ذکر شده‌ است. در کتاب  عجایب البلدان  آمده است: "تهران قریه ای است معظم و ولایات ری دارای باغات زیاد با اشجار و ثمرات خوب و فراوان و سکنه در خانه های سرداب مانند به سر میبرند، همین که دشمن حمله آورد، به خانه های تحتانی پناه می برند که هر قدر محصور بود نشان امتداد  یابد به سبب کثرت آذوقه که از فرط احتیاط ذخیره کرده اند آسوده اند . . .  و دائماً به سلطان عصر یاغی و با عساکر او در کارزارو زد و خوردند، مالیات خود را به مسکوک نمی پردازند، بلکه در عوض نقود رایج خروس و مرغ می پردازند."


چگونه نامهای کهن تارمَکیس و تاورژ تبدیل به تربیز و تبریز شده اند

 

مطابق کتیبه گزارش لشکرکشی سارگون دوم آشوری از ماد به سوی اورارتو، در محل شهر تبریز دو دژ (دژ مضاعف) به نامهای تارویی (دژ کوچک) و تارمَکیس (دژ بزرگ و پرتوان) وجود داشتند. تارمَکیس همان نامی است که امروزه تبریز شده است. تغییر و تبدیلها از این قرار بوده است. تارمَکیس (تار-مَگ-ایس= دژ-بزرگ-توانا) تبدیل به تَر-مه-ایز و آن هم تبدیل ترویژ و تربیز شده است که این شکل تربیز نام محلی و اصلی تبریز است. تبدیل "م" به "ب" در زبانهای ایرانی اتفاق می افتد. مثل: غژم = غژب و "و" گاه بدل به «ب» شود و یا بدل از آن آید: پاوند = پابند. مثال تبدیل "و" به "م" پسوند وند= مند.

در این باب نام شهرهای تفلیس و تفرش را به معنی چشمه آبگرم آورده اند. ولی به ظاهر شکل تربیز (تار-مس) به معنی دژ بزرگ همان تارمکیس عهدباستان است و شهر سردسیری است بدون چشمه آبگرم و ربطی به آبگرم ندارد. در ریشه شناسی ناقص نام تبریز در ویکیپدیا اصلا ارتباط نام تبریز را با تارمکیس تاریخ ماد که ایرانشناسان در یکی بودن آن با تبریز تردید نکرده اند، نادیده گرفته اند و هیئت تَوری نام شهر تبریز را که به اوستایی به صورت تَو-وَری به معنی منسوب به دژ نیرومند است، به معنی گرما گرفته اند. خود هیئت تبریز (تاورز/تاورژ ارامنه) می تواند از هیئت اوستایی تَو-رز (یعنی دارای پناهگاههای مخفی زیر زمینی نیرومند) عاید شده باشد. بنابراین تارمکیس هم در واقع به معنی تار (پناهگاه)-مغ (زیرزمین)-ایس (نیرومند) بوده است. یعنی در مجموع همان دارای پناهگاههای زیرزمینی نیرومند. می دانیم شهر تبریز از عهد باستان به داشتن پناهگاههای زیر زمینی باستانی خود معروف است:

 

راهها و تونل‌های زیرزمینی تبریز (از مجید رضازاد عموزین الدینی)

 

تبریز، شهری که از قدیم‌الایام فرهنگ و زبان ترکی ارانی (آذری، خزری) در آن جاری بوده (۱) تاریخ بس درخشان و شگفت‌انگیزی دارد. از جمله موضوعات جالب و قابل تأملی که همیشه در مورد شهر تبریز مطرح بوده، این نکته است که گویا در زیر «ارک» تبریز، راه‌ها و تونل‌های قدیمی‌وجود داشته که این تونل‌ها به مناطق دیگر شهر از جمله شنب غازان و ربع رشیدی منتهی می‌شدند.


بر اساس برخی از شواهد و یافته‌ها، به نظر می‌رسد که چنین تونل‌هایی در گذشته‌های دور وجود داشته، ولی در مورد قدمت آنها و اینکه در چه دوره‌ای این تونل‌ها ایجاد شده و در چه مواردی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، متأسفانه اطلاعات مفید و جامعی در دست نیست.

اما چون در اکثر گفته‌ها، از محوطه ارک به عنوان مرکز این تونل‌ها یاد می‌شود (۲) و همچنین مرحوم «کارنگ» نیز در بازدیدی که از قلعه «ربع رشیدی» داشته از «نقبی» در این قلعه صحبت به میان آورده، که تا مرکز شهر ادامه داشته است. (۳) و چون هر دو بنا از آثار دوره ی ایلخانی است، به نظر می‌رسد که دوران ایجاد قسمتهایی از این تونل‌های زیرزمینی به دوره ی مذکور، (ایلخانی) برسد؛ و اگر این نکته را نیز در نظر بگیریم که در محوطه‌ی «ربع رشیدی» در دوران صفویه، بخصوص در دوران شاه عباس صفوی، قلعه‌ای برای مقابله با عثمانی‌ها ایجاد گردیده بود، (۴) در آنصورت احتمالاً تاریخ تکمیل این تونل‌های زیرزمینی تبریز و همچنین موارد استفاده از آنها نیز تا حدودی روشن می‌گردد.

به عبارت دیگر چون در دوره‌ی صفویه، شهر تبریز چندین بار به دست سپاه صفوی و عثمانی افتاده و دست به دست شده بود، لذا حفر و تکمیل چنین تونل‌های زیرزمینی برای استفاده در زمان مورد نیاز، جهت ضربه زدن به مهاجمان امری ضروری به نظر می‌رسید.

از طرفی، تبریز به علت اهمیت سیاسی – اقتصادی خود، در طول تاریخ چندین بار مورد هجوم روس‌ها قرار گرفته و این شهر توسط این مهاجمان چندین بار تصرف و غارت گردیده است که این مسئله نیز می‌تواند یکی از علل بوجود آمدن و یا گسترش بخش‌هایی از راه‌های زیرزمینی تبریز در طول تاریخ باشد*
به گفته برخی از مطلعین از این نقب‌ها بعضا به عنوان راه‌هایی که زنان و کودکان را از دست مهاجمان به شهر دور نگه می‌داشتند نیز استفاده می‌شده است. به این معنی که وقتی قسمتی از شهر به محاصره در می‌آمد و یا منطقه ای از شهر تبریز تحت تصرف مهاجمان قرار می‌گرفت، از این راه‌ها ، کودکان و زنان و دیگر نیازمندان را به مناطق امن‌تر منتقل می‌کردند، زیرا مهاجمان از وجود این راه‌ها و مناطقی که این راه‌ها به آنجا ختم می‌شدند، هیچگونه اطلاعاتی نداشتند.

ازجمله منابعی که در مورد حفر رشته‌ای از این نقب‌ها و راه‌های زیرزمینی در تبریز (دوره‌ی صفویه) سخن به میان آورده، می‌توان به «خلاصه التواریخ» اشاره نمود.

«قاضی احمد قمی» در این کتاب ارزشمند خود و در صحبت از ایام پادشاهی سلطان محمد خدابنده، به چگونگی تصرف تبریز توسط سپاهیان عثمانی به فرماندهی «عثمان پاشا» پرداخته (۵) و می‌نویسد که این سردار سپاه عثمانی برای نگهداری و حفظ تبریز دستور به ساختن قلعه‌ای مستحکم در نقطه‌ای از شهر تبریز داده بود و سپس به طرح ایجاد نقب و راه‌های زیرزمینی توسط سپاهیان قزلباش در شهر تبریز پرداخته و می‌نویسد که قزلباشان نیز می‌خواستند از طریق این راههای زیرزمینی به قلعه عثمانی‌ها نفوذ کرده و آنها را شکست داده و از شهر خارج سازند که البته گویا عثمانی‌ها از این نقشه قزلباشان باخبر می‌شوند … در اینجا به علت اهمیت موضوع عین گفتار قاضی احمد قمی‌آورده می‌شود: «چون عثمان پاشا در ایامی‌که داخل دارالسلطنه تبریز شد، ترتیب قلعه بهتر و مناسبتر از دولتخانه مبارکه که به صاحب آباد اشتهار دارد، ندید (۶) چه از جهت وسعت و سایر خصوصیت از ابتدای غره شهر شوال، لغایت که مدت سی روزه بوده باشد، هر صباح تا شب از چرنداب با لشکر به صاحب آباد آمده سرکاری کارکنانی نموده شب به اردوی خود مراجعت می‌نمود. آنقدر مصالح از سنگ مزارات سرخاب و غیرذلک و عمله و کارکنان ایشان به جهت ترتیب حصار جمع آوردند که عقل از آن حیران بماند.
بعد از اتمام قلعه مذکور، عثمان پاشا یکی از سرداران معروف خود به نام «جعفر پاشا» را با هفت هزار نفر از نیروهای زبده عثمانی مأمور دفاع از قلعه نموده و خود تصمیم به بازگشت به کشورش گرفت که البته اجل مهلت نداده و رحلت نمود …

از طرفی، چون شاهزاده ی گیتی ستان [حمزه میرزا] و امرای عالیشان [صفوی] از تعاقب مخالفان باز گردید، در دزج آنا خاتون که متصل به کوچه باغات تبریز است، نزول فرمودند؛ نواب اعلی و اردوی همایون که در نهند بودن از آنجا کوچ فرموده به اردوی جهانبانی ملحق گشتند و در روز پنجشنبه چهاردهم شهر ذی‌قعده به تبریز داخل شدند …. «بعد از چند روز که امرا و لشکریان در بلده جا گرفتند، نواب شاهزادگی با امرای عظام [صفوی] سوار شده به جانب قلعه رفتند که جای سیبه (۷) تعیین فرمایند و اطراف و جوانب قلعه را بر امرا و اویماقات قسمت نموده، امرا شروع در سیبه و حواله نمودند و نقب بران (چالاک به نقب زدن) مأمور فرموده از دو جا نقب**  بریدند؛ یکی از میان مدرسه‌ی حسن پاشا که سیبه‌ی علیقلی خان بود و نقبی دیگر که از سیبه‌ی قورچی باشی که در سرپل و یجویه بود و احکام مطاعه به احضار پیاده و تفنگچی محال آذربایجان فرستاده، در عرض یک ماه بیست هزار پیاده و تفنگچی در تبریز جمع گشته، در سیبه‌ها و نقب‌ها کار می‌کردند و جوالها بر دور قلعه ترتیب داده، تفنگچیان را بر بالای آن قرار دادند چنانچه تردد رومیه در میان قلعه از بیم تفنگ مشکل بود …. و مکرراً [قزلباشان] نقب را به شیر حاجی رسانیدند و فایده نکرد و رومیه‌ی واقف گشته تمکین ندادند. نواب شاهزادگی و علیقلی خانی زر و (اوقات) بیشتری صرف این قضیه نمودند ….» (۸).

البته مطالب مذکور، تنها روشن کننده‌ی تاریخچه‌ی ایجاد قسمتی از راه‌های زیرزمینی مورد نظر است و اطلاعات جامعی در مورد راه‌های زیر زمینی تبریز و تاریخچه‌ی اولیه و کامل آن فعلاً در دسترس نیست.

در مجله «آفتاب آذربایجان» در مورد این تونل‌های زیرزمینی تبریز، آمده است: برخی از محققان می‌گویند، تبریز از طریق سه تونل زیرزمینی به هم وصل بوده که یکی از خیابان عباسی به ارک می‌رسید و دیگری از ربع رشیدی به ارک و از باغ گلستان فعلی هم به شنب غازان وصل بوده که محل عبور و مرور سپاهیان بوده است. (۹)

مرحوم «کارنگ» نیز که همراه با دکتر حسن فلسفی از محوطه ربع رشیدی بازدیدی داشته، به این «نقب» اشاره کرده و می‌نویسد: «از درون قلعه نقبی تا وسط شهر تعبیه شده بود که نشانه‌ی آن در پای برجها باقی است و کودکان و جوانان محل می‌گویند بارها در توی نقب قریب یک ساعت راه رفته‌اند و به جائی نرسیده‌اند.» (۱۰) و سپس به بازدید خود به همراه آقای دکتر حسن فلسفی از نقب مذکور اشاره می‌کند. (۱۱)

به گفته ی آقای خاماچی، این موضوع که در زیرزمین تبریز، تونل و نقب و گذرگاهی وجود دارد، باید گفت آری؛ از سه نقطه حاشیه و حومه‌ی شهر راه‌های زیرزمینی احداث شده که از زیر ساختمان ارک عبور کرده و به سوی آجی چای ادامه می‌یابد. به نظر وی، رشته‌ی اول از باغشمال شروع می‌شود که از جنوب شرقی به سوی مرکز شهر یا ارک ادامه دارد. راه دوم از محله‌ی باغمیشه فعلی، از زیر عمارت ربع رشیدی از جنوب شرقی به سوی ارک آمده، این دو راه زیرزمینی به هم پیوسته و از زیر عمارت ارک به سوی شمال غربی یا محله‌ی شام غازان ادامه می‌یافته، سپس به سوی آجی چای در محدوده‌ی تبریز ادامه پیدا می‌کند؛ و چند رشته‌ی فرعی نیز از زیر ارک در امتداد خیابان فردوسی فعلی عبور کرده از زیر بازار گذشته به سوی مهرانرود {میدان چایی}منتهی می‌شود.

در این مسیر، تونل‌ها و گذرگاه‌های زیرزمینی است که اکثر فاضلاب حمام‌ها و مساجد و خانه‌ها به این راه‌های زیرزمینی می‌ریزد و چندین صد سال است که این راه‌ها مورد استفاده‌ی مردم شهر است. بدون آنکه بدانند سرانجام و ابتدا و انتهای این تونل‌ها و گذرگاه‌ها از کجا است.

به نوشته‌ی آقای خاماچی، «قدیمی‌ها گفته اند این چاه‌ها که به نام «گچک قویی: چاه‌های عبوری» معروف هستند، شاید محل عبور و مرور پنهانی سپاهیانی بوده است و شواهدی نشان می‌دهد که این [گفته‌ها] تقریباً درست [است]. شخص صاحب اعتباری از بازاریان می‌گفت: در سال ۱۳۳۰ شمسی، حیاط و باغچه‌ی بزرگ ما در اثر بارندگی شدید و جمع شدن آب یکدفعه فرو نشست و زمین دهان باز کرد و چاهی و تونلی پدیدار شد. برای کشف موضوع چاه، چند نفر مقنی آوردیم. این استادکاران مقنی پس از بستن چند صد متر طناب، با فانوسی به داخل چاه وارد شدند و ساعتی بعد برگشته گفتند که برعکس چاه که در زمینی به طور عمودی کنده می‌شود، این چاه‌های فرو رفته به صورت افقی مثل بازار، تونل و نقب مانند است و در داخل تونل سکوهایی بودند که روی آنها آثار خاکستر چپق وجود داشت. و در دیوار نیز آثار سیاهی چراغ دودی به چشم می‌خورد و چنین به نظر می‌رسید که صدها سال پیش، افرادی از این محل عبور کرده‌اند.

یک نفر از سالخوردگان آگاه در محله شام غازان می‌گفت: وقتی «عزوخان» (ماکویی) با اردوی ماکو غرب شهر تبریز را تصرف کرد، عده ای از آزادی‌خواهانی که با همکاری اهالی محل از وجود تونل‌های زیرزمینی آگاه بودن، از داخل نقب‌ها گذشته در انتهای محله‌ی هکماوار ]حکم آباد[ و گامیشاوان از چاه‌ها بیرون آمده به سپاهیان ماکو ضرباتی وارد کرده و آنها را عقب راندند.

استاد بیت الله جمالی، مدیر کل سابق اداره‌ی فرهنگ آذربایجان نیز نقل می‌کرد که قسمتی از حیاط مسجد «استاد  شاگرد» در خیابان فردوسی، کوچه‌ی اردبیلی‌ها به احداث دبیرستان ایراندخت (مدرسه‌ی دخترانه بنت‌الهدی امروزی) اختصاص یافت که در ابتدا، دانشسرای دختران نام گرفته بود. به هنگام عملیات ساختمانی، قسمتی از حیاط و محوطه‌ی این مسجد یا مدرسه‌ی جدید فرو می‌نشیند و گودال و نقب بزرگی پدیدار می‌شود به طوری که از نزدیک مشاهده کردیم به شکل بازار مانند و به قدری بزرگ و وسیع بود که با کالسکه و اسب می‌شد از آن عبور کرد که متأسفانه قسمتی از مسیر این تونل زیرزمینی و بسیار قدیمی‌‌را با آشغال و زباله انباشته کرده و روی آن را بستند.(۱۲)

 

منابع:

۱-در مورد حضور ترکان در آذربایجان پیش از اسلام ، بنگرید:« طبری، ۱۳۵۲، ج۱، تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، تهران، ص۲۹۳» و «اصفهانی، حمزه بن حسن ، ۱۳۴۶، تاریخ پیامبران و شاهان، ترجمه جعفر شعار، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، تهران، ص ۱۳۱» و « بلعمی، ۱۳۷۴، ج۱، تاریخنامه طبری، تصحیح محمد روشن، انتشارات سروش، تهران، صص۲۶۲-۲۶۳» مولف کتاب ” میراث باستانی ایران” نیز در مورد بومیان منطقه، در پیش از ورود آریائی‌ها می‌نویسد: « در آذربایجان و مغرب ایران مادها و دیگر ایرانیان تازه رسیده با اکثریت بومیانی که به زبان غیر هند اروپایی سخن می‌گفته اند، مانند اورارتوها و ماناها و هوریها و دیگران برخورد کردند» بنگرید: فرای( ریچارد ن.) ، ۱۳۷۷، ترجمه مسعود رجب نیا، شرکت انتشارات علمی‌و فرهنگی، تهران، ص۴۴٫
۲-دکتر شفیع جوادی در صحبت از مسجد علیشاه (ارک) در این زمینه می‌نویسد: «بطوریکه مشهور است، در زیر این بنا (ارک) سه نقب یا دالان زیرزمینی وجود دارد که یک رشته‌ی آن از ارک به شنب غازان و رشته‌ی دیگر به باغمیشه فعلی یعنی محل سابق ربع رشیدی و رشته ی دیگر نیز از وسط بازار گذشته، پس از عبور از زیر رودخانه‌ی آجی چای به حوالی فرودگاه می‌رسد». بنگرید « تبریز و پیرامون، ۱۳۵۰، صفحه ۱۳۰ و ۱۳۱»

۳-«بنگرید: آثار باستانی آذربایجان، ۱۳۷۴، ج۱، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران،ص۱۶۹»

۴ – در مورد این «قلعه» بنگرید: «تاریخ عالم آرای عباسی، ۱۳۸۲ ، (نیمه دوم، جلد دوم)، انتشارات امیر کبیر، تهران،ص۸۲۶ » و «آثار باستانی آذربایجان، ج۱، همان، صص۱۶۹- ۱۶۴»

۵-فتح تبریز در سال ۹۹۳ هـ ق اتفاق افتاده بود.

۶- عثمان پاشا در زمان سلطان مراد اطراف و جوانب تبریز را احتیاط کرده و دولتخانه قدیم را مناسب یافته آنجا را قلعه کرده بود. بنگرید:«عالم آرای عباسی، ج۲، همان،ص۸۲۶ ».

۷- سیبه: دیواری از چوب و علف دور قلعه و شهر، چپر، سور. «فرهنگ معین ۱۳۷۶، ج۲، ص۱۹۷۴ .

۸- خلاصه التواریخ، ۱۳۸۳، ج۲، تصحیح دکتر احسان اشراقی ، انتشارات دانشگاه تهران، صص ۷۹۹- ۷۹۶٫

۹- «آفتاب آذربایجان، سال ششم، شماره ۶۴- ۶۳، خرداد و تیر ۱۳۹۱، ص۱۶٫

۱۰- «آثار باستانی آذربایجان، ۱۳۷۴، ج۱، صص۱۷۰- ۱۶۹٫»

۱۱- بنگرید: «آثار باستانی آذربایجان، همان، پاورقی ص۱۷۰»

۱۲ -«خاماچی، ۱۳۸۶،شهر من تبریز، انتشارات ندای شمس، تبریز، صص ۷۷-۷۶ »- «جوادی، ۱۳۵۰،تبریز و پیرامون، ، صص۱۳۱-۱۳۰».


* برای نمونه در دوره فتحعلی شاه قاجار و در دوره دوم جنگ‌های ایران و روس تبریز نیز به تصرف روسها در آمده بود، و یا در دوران مشروطیت، ورود قشون روسیه به تبریز و فجایعی که آنها در این شهر به بار آوردند، هرگز از یادها نخواهد رفت.

** نقب: سوراخ کردن ، گود کردن، سوراخ و راه باریک در زیر زمین.« عمید، ۱۳۸۴، فرهنگ عمید، انتشارات امیر کبیر، ص۱۱۶۷٫»

 

 

 

منبع:پژواک ایران


جواد مفرد کهلان

فهرست مطالب جواد مفرد کهلان در سایت پژواک ایران 

*این همانی جمشید ناحیۀ فارس با ابالگاماش پادشاه مرهشی (مرودشت)  [2019 Oct] 
*بنیادهای اسطورۀ همای چهر زاد (شهرزاد) و داراب  [2019 Sep] 
*مطابقت آدونیس/دوموزی با جنبۀ خدایگانی عیسی مسیح  [2019 Aug] 
*منطقۀ کرمان نه مکان مهرپرستان بلکه جایگاه پرستندگان ایزد جنگ و رعد بهرام بوده است [2019 Jul] 
*جشن تیرگان  [2019 Jul] 
*معنی نام شهرهای تهران و تبریز [2019 Jun] 
*نظری بر معانی برخی نامهای جغرافیایی و تاریخی استانهای اصفهان و فارس  [2019 May] 
*فتوحات حمزۀ حمزه نامه متعلق حمزة بن آذرک خارجی و جانشینانش برادران یعقوب و عمرو است [2019 May] 
*مطابقت کاوه با ارشک (بنیانگذار اشکانیان) و هارپاگ [2019 Mar] 
*مطابقت نام و نشان بهرام ورجاوند با ابوطاهر پسر ابوسعید بهرام جنابی ‏ [2019 Feb] 
*مطابقت خنه ثئیتی پری با سوسن جادوگر  [2019 Jan] 
*اسطورۀ سلامان و ابسال بر گرفته از اسطورۀ هندی سوریه و سارانیو (سانجنا) است [2019 Jan] 
*منظور از دیوان (دیوان مازندران و دیوان دژبهمن) همان آشوریان بوده اند  [2019 Jan] 
*نام سه شاه-مغ شرقی روایات مسیحی برگرفته از نام پیشدادیان (نخستین قانونگذاران) هستند [2018 Dec] 
*اسطورۀ اصحاب فیل، نبرد وهرز دیلمی و مسروق ابرهانی به حالت نیمه استعاره است  [2018 Dec] 
*معنی و مأخذ هندوایرانی نامهای آدم و حوا و اولاد آنها  [2018 Dec] 
*مطابقت لقمان حکیم قرآن با ازوپ یونانی-آفریقایی [2018 Nov] 
*مطابقت قرقیزها با گوران قراختایی (ایل لنگۀ کناری) که شاخه ای از تاتار (مردم کناری) بوده اند [2018 Nov] 
*تحقیقی در بارۀ نام و نشان ک‍هن نقش رستم  [2018 Nov] 
*مطابقت دیلمون با بحرین و پایتخت آن منامه [2018 Nov] 
*زبان آذری نه زبان پهلوی آذربایجان بلکه همان زبان ارانی بوده است [2018 Oct] 
*مطابقت نینوس و سمیرامیس با سه فاتح نینوا و سه ملکۀ در رابطه با آنها [2018 Oct] 
*مطابقت دیلمون با بحرین و پایتخت آن منامه [2018 Sep] 
*معنی نامهای ایرانی شنبه و آدینه [2018 Aug] 
*مطابقت برادران فریدون، کتایون و برمایون با کوروش، ویشتاسپ (تیگران) و سپنتداته (گائوماته، سپیتاک)  [2018 Aug] 
*معنی نام اَوِستا در زبان لاتین  [2018 Aug] 
*معنی هندوایرانی نام ابراهیم  [2018 Jun] 
*جشن آتش شب چهارشنبه سوری  [2018 Mar] 
*نوروز جشن کهن بومیان نیمۀ شمالی فلات ایران  [2018 Mar] 
*مطابقت آمازونها با گرجی ها [2017 Nov] 
*مطابقت سپیتمه لهراسپ و مگابرن ویشتاسپ با یرواند و تیگران [2017 Jul] 
*نام مازندران را میشود به معنی محل گرامی دارندگان الهۀ درنده دانست [2017 Jun] 
*منشأ تاریخی شخصیتهای نیمه اساطیری مهم تورات و انجیل  [2017 Apr] 
*آیا منظور از اصحاب الرّس قرآن همان مردم خونیرس (سرزمین راه درخشان، ایران باستان) است؟‏ [2017 Mar] 
*جدول مطابقتی شجره نامۀ پادشاهان کیانی و نوذری با مادها و هخامنشیان [2017 Feb] 
*نام امشاسپندان زرتشتی که بر گرفته از نام و نشان خدایان بابلی به نظر می رسند  [2016 Sep] 
*آیا نامهای ایران و پارس و شیراز به معنی سرزمین شیر بوده اند؟ [2016 Sep] 
*معنی نام کُرد در رابطه با توتم مار ایشان [2016 Jan] 
*ور جمکرد باستانی آریائیان در شمال دریای مازندران [2015 Dec] 
*ارتباط ایران و ایرانیان با اساس مذهب شیعه [2015 Dec] 
*یهودا فرزند زیپورایی همان عیسی مسیح تاریخی است [2015 Sep] 
*شهرهای ایران باستان در نقشه های بطلمیوسی [2015 May] 
*مطابقت کاوۀ آهنگر اساطیری با اوگبارو تاریخی [2015 Apr] 
*این همانی زمان و مکان و نام و نشان پادشاهان ماد با کیانیان [2015 Mar] 
*نام و نشان کوروش در روایات ملی ایران [2015 Mar] 
*مطابقت لولوبیها با آریائیان هندی تبار ماقبل تاریخ فلات ایران [2015 Mar] 
*بررسی جام مارلیک که نشان از تقدیس بزکوهی در نزد کادوسیان دارد [2015 Jan] 
*معنی نام هومبابا [2014 Dec] 
*معنی محتمل کاسپی و کادوسی [2014 Dec] 
*معنی نامهای گیلان و مازندران [2014 Nov] 
*نام و نشان ایل قشقایی [2014 Oct] 
*معنی ایرانی نامهای بصره (به سره) و اَبُله (آپولوگوس) [2014 Oct] 
*معنی نام روس و روسیه [2014 Oct] 
*خاستگاه آریائیان هندوایرانی و خدایان بزرگ باستانی ایشان [2014 Sep] 
*ریشۀ کلمۀ آلِشت/آلِش در گروه زبانهای ایرانی [2014 Aug] 
*مطابقت خالد بن سنان با ایزد مهر پارتیان [2014 Aug] 
*معنی نامهای کُتیسفون و تیسفون  [2014 Aug] 
*معنی نام ایل شول و نواحی شول نام در غرب ایران [2014 Aug] 
*معنی نام دیوان مازنی و مازندران در رابطه با جام مارلیک [2014 Jul] 
*بررسی نام و نشان خدایان کاسیان (اسلاف لُران) [2014 Jun] 
*معنی رُکن آباد [2014 Apr] 
*معنی لفظی نامهای سمرقند و بُخارا [2014 Mar] 
*معانی نامهای آمیتیدا (آمیتیس)، سمیرامیس و زرتشت [2014 Mar] 
*جستاری در باب نام و نشان باستانی همدان و کاشان [2014 Feb] 
*ویشتاسپ کیانی به غیر از ویشتاسپ نوذری است [2014 Feb] 
*بررسی نام و نشان کنونی و باستانی سه گروه بزرگ کُردان [2014 Jan] 
*معنی عیلامی و ایرانی نام کوروش (کورلوش) [2014 Jan] 
*مطابقت دقوقی اساطیری با ایزد مهر و مؤبد مهرپرستی [2014 Jan] 
*سهو دکتر جیوانجی جمشیدجی مودی در باب تعیین محل روستای زادگاهی زرتشت [2013 Dec] 
*آیا از دیوان مازندران در اساس ببران درندۀ جنگلهای آن مراد نبوده اند؟ [2013 Nov] 
*جُستاری در نام و نشان ساسان و ساسانیان [2013 Oct] 
*معنی مشترک نامهای خونیرث٬ اَئیرینه وَئِجه٬ [مها]بهاراته و آریاوَرته [2013 Oct] 
*ریشۀ محتمل اصطلاح کتاب مکنون قرآن در آیه 78 سورۀ واقعه [2013 Oct] 
*بررسی ریشه و معنی نام قزاق  [2013 Oct] 
*آیا شهربانو دختر هرمزان نبوده است؟ [2013 Sep] 
*داستان اصحاب فیل نبرد وهریز ایرانی و مسروق ابرهه ای به حالت به استعاره است [2012 Aug] 
*معنی لفظی نامهای کهن شهر اردبیل [2012 Aug] 
*چرا گائوماتۀ مغ همان زرتشت سپیتمان است؟ [2012 Aug] 
*جشن یهودی پوریم مطابق با جشنهای چهارشنبه سوری و سیزده بدر ایرانی یادآور جشن مگافونی (مغ کشی) عهد داریوش است [2012 Jul] 
*آیا دخمۀ گور دختر، متعلق به آریارمن هخامنشی یا ملکه آمیتیس است؟ [2012 Jul] 
* خطاب من محقق تاریخ اساطیری ایران به استاد بهرام مشیریِ شاهنامه دوست [2012 Jul] 
*نقد و اصلاح نظریۀ یکسان بودن یا یکسان نبودن ویشتاسپ هخامنشی و ویشتاسپ کیانی [2012 Jul] 
*جزنق -برزه شهر گرهی تاریخ اساطیری ایران [2012 Jun] 
*ریشۀ تاریخی داستان منیژۀ و بیژن شاهنامه و متن آن [2012 Jun] 
*جوانمرد قصاب هیئت اسلامی عامیانۀ ایزد مهر عهد ساسانی است [2012 May] 
*جغرافیای تاریخی کهن نواحی اراک و آستانه  [2012 May] 
*ساکنان باستانی آغاز تاریخ در ایران کهن [2012 May] 
*معنی نام غیاث آبادهای ایران [2012 May] 
*معنی نامهای ایرانی تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی [2012 Apr] 
*معنی نامهای کپادوکیه، کیلیکیه ( کیزواتنا) [2012 Apr] 
*ریشۀ نامهای تاجیک و دری [2012 Mar] 
*شرح و بسط نظریۀ هرتسفلد مبنی بر یکی بودن زرتشت سپیتمان با سپیتاک سپیتمان [2012 Mar] 
*انتقاد من شاهزاده از خود، از پدر خود و پدر بزرگ خود [2012 Mar] 
*شنبه، واژه ای ایرانی است [2012 Mar] 
*ریشه فارسی کلمات خدمتکار، چاکر و نوکر [2012 Mar] 
*شجره نامه کمبوجیه سوم و داریوش اول مطابق خبر هرودوت [2012 Feb] 
*آتش آتشکده آذرگشنسب در چه زمانی و از کجا به شیز (برکه) منتقل شد؟ [2012 Feb] 
*حماسه آترادات پیشوای مردان در آذربرزین نامه [2012 Feb] 
*شهر زیر زمینی کشف شده در کپادوکیه دارای نام ایرانی نِسا (نشا) بوده است  [2012 Feb] 
*معنی و ریشه نامهای اروپا، روسیه و اوکراین بر اساس فرهنگ سکایی [2012 Jan] 
*تحقیقی در باب نامهای اساطیری اسپروز و سگسار مازندران [2012 Jan] 
*نامهای سپیتاک و مگابرن در تاریخ ماد دیاکونوف و ایران باستان پیرنیا [2012 Jan] 
*عبدالله بن سلام همان سلمان فارسی است [2012 Jan] 
*پشوتن اساطیری همان پیسوتن ساتراپ لیدیه در عهد اردشیر اول و داریوش دوم بوده است [2011 Dec] 
*تاریخچهً زمان حکومت پادشاهان ماد (کیانی) و دو تَن از قلم افتاده های ایشان [2011 Dec] 
*اهورامزدا در اصل خدای شراب و شادی بوده است [2011 Dec] 
*تیگران اول ارمنستان همان ویشتاسپ کیانی بوده است [2011 Dec] 
*ریشه های اسطورهً رستم و اسفندیار [2011 Dec] 
*بررسی معنی نامهای مُغ و ماگان [2011 Nov] 
*از جمشیدی که در سمت چین مقتول گردیده منظور همان داریوش سوم است [2011 Nov] 
*اویس قرنی همان زرتشت ایرانیان نزد یمنی ها بوده است [2011 Nov] 
*توروکوهای کردستان قبیله ای از مردمان قفقازی و آریایی هوری و میتانی بوده اند [2011 Nov] 
*تحقیقی در باب منشأ جشن بابلی- ایرانی کهن گاوگیل [2011 Nov] 
*معنی نامهای کهن مراغه و بناب [2011 Nov] 
*معنی خرابات در ادبیات ایرانی [2011 Oct] 
*معنی نام تبریز [2011 Oct] 
*معنی لفظی نام اورمیه [2011 Oct] 
*معنی باخرز و تایباد [2011 Oct] 
*معنی نام کاسپی [2011 Oct] 
*نام نواحی جنوب خوزستان در خبر حمدالله مستوفی [2011 Oct] 
*اصلاحیه ای بر تبدیل حروف در سبک شناسی [2011 Sep] 
*ریشهً ایرانی کلمات قنات و قائن و قائنات [2011 Sep] 
*بررسی نام نیاکان منسوب به زرتشت در کتاب هفتم دینکرد [2011 Sep] 
*معنی نامهای خوی، خوئین، خمین و خامنه [2011 Sep] 
*نگاهی اجمالی به جغرافیای تاریخی ناحیه اصفهان [2011 Sep] 
*شهرستان مراغه در جغرافیای تاریخی کهن خود [2011 Aug] 
*معانی نام شاهنامه ای ریونیز [2011 Aug] 
*زعفران و کرکم در اصل کلما تی فارسی هستند [2011 Aug] 
*نظری به نام و نشان خدایان کاسی (اسلاف لران) [2011 Aug] 
*اصل و نسب اشو زرتشت سپیتمان پیامبرعدالت اجتماعی جهانشمول [2011 Jul] 
*معنی نامهای مازندران و کاسپی [2011 Jul] 
*آتلانتیس همان فواصل بین شبه جزیره اسکاندیناوی و شبه جزیره ژوتلند دانمارک بوده است [2011 Jun] 
*اصلاحیه ای ریشه ای در معرفی زرتشت در ویکیپدیا [2011 Jun] 
*منظور از اصحاب مدین و قوم شعیب قرآن قوم مادیای اسکیتی بوده است [2011 May] 
*غزان مغلوب کننده سلطان سنجر همان نیاکان عثمانیان بوده اند [2011 May] 
*نقد و بررسی فرار خانواده عیسی مسیح به مصر [2011 Jan] 
*مرکزیت بلخ و بامیان در نقشهً تبتی کهن [2010 Nov] 
*یک بررسی جدید در باب محل دخمه های کورش دوم و کورش سوم  [2010 Sep] 
*نام و نشان قصبات و شهرهایی کهن در ناحیهً جزیرهً ابن عمر [2010 Sep] 
*معنی لفظی نامهای کهن ماکو محل واقع در شکاف کوهستان است [2010 Sep] 
*موضوع سخنرانیهای زینب بنت علی بن ابی طالب صرفاً از معنی نام وی بر خاسته است [2010 Aug] 
*ریشهً سومری و ایرانی نام ایران [2010 Aug] 
*عنقا شکل نمادین اساطیری نسبتاً در هم آمیخته شتر مرغ و عقاب و همای سعادت [2010 Aug] 
*قوم نوح اساطیری تورات همان لویان هیتی (لاویان، لودیان) بوده اند [2010 Aug] 
*درختان اساطیری زقوم و درخت طوبی قرآن همان زیتون و انار هستند [2010 Aug] 
*رستم دستان نواده کدام ضحاک به شمار است؟ [2010 Aug] 
*معنی لفظی نامهای اهر، کلیبر، پیشکین و اشتبین [2010 Aug] 
*آیا اهورامزداپرستی با داریوش از مصر به ایران نیامده است؟ [2010 Aug] 
*اسامی جغرافیایی و تاریخی و اساطیری مهمی که در فرهنگنامه هیتی می توان ردیابی نمود [2010 Aug] 
*شعیب بن صالح، یاور امام موعود در اساس همان شعیب بن خازم رهبر خازمیان از شعبه های خوارج است [2010 Aug] 
*معانی لفظی کنعان و اسطورهً طالوت و جالوت مربوط بدان [2010 Jun] 
*در اساس نامهای آریا و عرب (آرابو)؛ آرامی (آرامو) توتم قبیله ای شیر نهفته است [2010 Jun] 
*اسطورهً تاریخی کتایون و گشتاسپ مأخذ اساطیر مهمی در ایران و اران است [2010 Jun] 
*ریشهً مصری اسطورهً کیومرث و گاو اوکدات [2010 Jun] 
*ریشه و مفهوم نام های اینگوش و چچن [2010 Jun] 
*ایواز به لغت اوستایی به صورت ای- واذ (ئی وائیذی) به معنی خادم دانای ساقی‌گری است [2010 Jun] 
*معنی نام و نشان ایل بزرگ کُرد موسوم به بلباس [2010 May] 
*نظری بر نام و نشان پنج شهر و بندر کهن استان بوشهر [2010 May] 
*تحقیقی در باب ترکان آغاجری  [2010 May] 
*بررسی نام و نشان و مقام و نقش نیلوفر در فرهنگ قدیم ایران [2010 May] 
*حماسه آلپمیش نقش اساطیری چنگیزخان در کشورهای آسیای میانه است [2010 May] 
*بررسی اسامی قبایل باستانی بزرگ ترک که غالباً بر پایه توتم پرستی ایشان است [2010 May] 
*بررسی اسامی جغرافیایی مناطق و رودهایی در سواحل جنوبی ایران که در لشکرکشی اسکندر و دریاسالارش نئارک از آنها نام برده شده است [2010 May] 
*در جستجوی معنی لفظی اصلی نام قوم تاتار به توتم همای سعادت ایشان می رسیم  [2010 May] 
*معنی لفظی ایرانی و سکایی نام شهر آلما آتا پایتخت قزاقستان [2010 May] 
*شرح و تفسیر تازه ای بر شعر فولکلوریک معروف آذری «اوشودوم، اوشودوم» [2010 May] 
*نقدی بر مقاله "بررسي خاستگاه زرتشت و زرتشت‌گري فرزاد قنبری" [2010 May] 
*نام شهر زاهدان کهنه اصیل بوده و در اصل به معنی شهر آب زهکشی شده است [2010 May] 
*نام و نشان کهن شهر زاهدان در تاریخ و اسطوره ها [2010 May] 
*بررسی ریشه های اساطیری کهن داستان بلوچی گِسُدُک [2010 Apr] 
*نظری بر برخی از نامهای جغرافیایی کهن و مرموز سمت مازندران و شهرستان آمل [2010 Apr] 
*بررسی اسامی جغرافیای کهن فناکه، سیرینکس و زادراکرت مربوط به شهر ساری  [2010 Apr] 
*نام و نشان کهن شهر تویسرکان و معبد کهن آن [2010 Apr] 
*زیارتگاه شاه عبدالعظیم حسنی ری در اصل متعلق به شیخ جمال الدین ابوالفتوح رازی است [2010 Apr] 
*زیارتگاه حضرت معصومه قم در جایگه معبد اینانا (ایشتار/اناهیتا) [2010 Apr] 
*بررسی چهار نام از فرهنگ اعلام تاریخی دبا (دایرة المعارف بزرگ اسلامی) [2010 Apr] 
*معانی لفظی نوبخت، نوبهار و برمک در رابطه با بودا-زرتشت و بلخ [2010 Apr] 
*هر دوی نامهای کاسپین و خزر نام مناسبی برای دریای مازندران هستند [2010 Apr] 
*معانی نامهای یثرب و یندد شهر مدینه [2010 Mar] 
*نظری بر نام و نشان عیلامی دو بنای باستانی استان فارس [2010 Mar] 
*فرهنگ و زبان و لهجهً آذری جمهوری آذربایجان در خطر اضمحلال و جایگزینی با ترکی عثمانی [2010 Mar] 
*معضل نه چندان دشوار درک تاریخ و اساطیر مربوط به زرتشت سپیتمان [2010 Mar] 
*معنی نام فارسی پنج میوه درختی و گیاهی که نامهای مرتبط و مشابه دارند [2010 Mar] 
*دیو آشموغ (مغزخوار)همان خدای ملی بابلیها یعنی مردوک (ضّحاک مغزخوار) است [2010 Mar] 
*جواب معمای کیستیِ بت بزرگ کعبه یعنی هُبل، همان اسماعیل است [2010 Mar] 
*تحقیقی در باب نُه اقلیم و هفت اقلیم و پنج اقلیم هندوان باستان [2010 Mar] 
*توضیحی در باب ساکنین باستانی آریایی پازیریک در جنوب سیبری [2010 Mar] 
*نام خلیج فارس در اصل به معنی دریای پایین و زیرین بوده است [2010 Feb] 
*معنی لفظی کلاردشت [2010 Feb] 
*بررسی ریشه های ایرانی و ارمنی جشن زنانهً ناهیدی، مردگیران [2010 Feb] 
*دژ تخت ابونصر شیرازهمان مکان آتشکده آذر خوروچ (آذر خرداد) است [2010 Feb] 
*تحقیقی در خاستگاه صوفیگری ایرانی و منشأ ابزارهای نمادین ایشان [2010 Feb] 
*اصلاحیه ای در مقالهً گاهشماري در استان کردستان [2010 Jan] 
*آیین علوی نه در نواحی انگور بلکه در خود عربستان و جنوب عراق شکل گرفته است [2010 Jan] 
*نام و نشان نسبتاً دقیق زرتشت و محل نگهداری اوستای عهد ساسانی  [2010 Jan] 
*داستان معراج آسمانی پیامبر اسلام  [2010 Jan] 
*جشن چلّه بزرگ زمستانی (سده) در سنت نیز به غیر از شب آرامش یلدا بوده است [2010 Jan] 
*ترجمهً جدیدی از متن سنگنوشتهً هخامنشی جزیره خارک  [2010 Jan] 
*بحثی در منظور ایهامی اصلی داستان کوتاه سه قطره خون [2010 Jan] 
*اعیاد سده، حنوکا و قربان ریشه در یک سنت دینی معروف عیلامیان و بابلیان داشته اند [2009 Dec] 
*بررسی نام و نشان خدایان مهم عیلام در رابطه با جغرافیای تاریخی منطقه و تاریخ اساطیری ادیان [2009 Dec] 
*بررسی اساس تاریخی و فرهنگی اسطورهً هفتخوان رستم [2009 Nov] 
*بالقاسون و بلاساغون شهرهای قبلی و بعدی دختران اساطیری آمازون (هونها،قرقیزها) بوده اند [2009 Nov] 
*قرقیزها بازماندگان اصیل هونهای حکومتی هستند [2009 Nov] 
*برصیصای اساطیر اسلامی هیئت اسطوره ای دیگر مانی، پیامبر صوفی است [2009 Nov] 
*منظور از مردم هفتواد شاهنامه همان قوم هپتالان بوده اند [2009 Nov] 
*بررسی نام و نشانهای قبایل دهگانه بزرگ حکومتی دولت گوک ترکان [2009 Nov] 
*مشکل بزرگ ما آذری ها در ایران و حتی خارج کشور [2009 Nov] 
*چه کسی کفر میگوید؟ [2009 Oct] 
*کمیل بن زیاد که در مقام صحابی مقتول علی بن ابوطالب قرار گرفته، خود همان مانی است [2009 Oct] 
*بنیانگذاران مکتب شیعی گری شريح بن حارث كندى و عبدالله بن سبا و نسبت آنها با همدیگر  [2009 Oct] 
*عمار یاسر همان زرتشت سپیتمان ملبس اسلامی وارداتی مسلمین از اعراب زرتشتی قدیم است [2009 Oct] 
*تحقیقی در نام و نشان ایلات قره قویونلو و آق قویونلو [2009 Oct] 
*تحقیقی در نام و نشان نوروز و مهرگان و هفت سین نوروزی [2009 Oct] 
*دیدگاه دو رگه لیبرالی و استبدادی الهه بقراط [2009 Oct] 
*اساس تاریخی روایت نصایح پیامبر به ابوذر با پندهای لقمان حکیم به پسرش و نصایح بزرگمهر به انوشیروان یکی است [2009 Oct] 
*نام روستای زیبای آقمشهد شهرستان ساری در رابطه با جنگل سفید اساطیری است [2009 Sep] 
*بررسی نام و نشان قبایل بزرگ دیرین و حالیه کًرد در ارتباط تباری مستقیم آنها با یکدیگر [2009 Sep] 
*تحقیقی دربارۀ اساطیر پیدایی شطرنج و معنی لفظی آن  [2009 Sep] 
*عزاداری بزرگ و سالیانه ماه محرم نزد ایرانیان در اصل برای همان بزرگترین شکست تاریخی ایرانیان در تاریخ یعنی جنگ قادسیه در مقابل اعراب بوده است [2009 Sep] 
*رابطه اصول اخلاقی علمی دنیا و منطق و معیار اخلاقی اصیل بومی هند و ایرانی ما [2009 Sep] 
*اسطوره سمک عیار در اساس خاطره حماسه پیروزی سورنا سردار پارتی اُرد بر کراسوس است [2009 Sep] 
*نام اساطیری حسین کرد شبستری از امتزاج نام و نشان امیر معزالدین شنسبانی و ملک معزالدین حسین کرت از دو سلسله فرمانروایان غور پدید آمده است [2009 Sep] 
*معنی لفظی نامهای لَک و لُر  [2009 Sep] 
*ملانصرالدین الاغ سوار در اصل همان خواجه نصیرالدین، وزیر و مراد هلاکوخان مغول است [2009 Aug] 
*نشانه های واضحی از اساطیر خدایگانی مصری در تورات و اساطیر یونانی  [2009 Aug] 
*دلایلی که چارتاقی نیاسر را معبدی میترایی نشان میدهند [2009 Aug] 
*معمای سادهً نام مادر امام چهارم شیعیان [2009 Aug] 
*یحیی بن عمر،علوی انقلابی عهد حسن عسکری، اساس تاریخی مهدی موعود است  [2009 Aug] 
*معانی اسامی تور ، ترک ، سکا، اسکیت [2009 Aug] 
*معمای تاریخی بزرگ بردیه اصلی و بردیه فرعی [2009 Aug] 
*اوپیته فرمانروای سیاس ناشناس ماندهً سلسله ماد [2009 Aug] 
*مأخذ هیتی کهن اسطورهً لیلی و مجنون [2009 Jul] 
*سوبی نام کهن باسمنج-سعید آباد ناحیه چمنزاران معروف دامنه شمالی کوه سهند است [2009 Jul] 
*وجه اشتراک ابراهیم روایات اسلامی با گئوماته زرتشت [2009 Jul] 
*کهن ترین همنوازی جهان در ایران یا کارگاه جام سازان عیلامی [2009 Jul] 
*معنی لفظی نام زنوز و جلفا [2009 Jul] 
*از رابعه و بکتاش اساطیری همان آمیتیدا/پان ته آ و همسرش آبرادات/سپیتمه منظور هستند [2009 Jun] 
*بابک خرمدین در آذربایجان بیشتر تحت نام حماسی خود کور اوغلو زنده مانده است [2009 Jun] 
*بررسی اساس تاریخی داستان پان تئه آ در کورشنامه گزنفون [2009 Jun] 
*ورجمکرد اوستا همان منطقهً قره باغ است [2009 Jun] 
*معنی لفظی نام علمدار گرگر [2009 Jun] 
*فریبکاران تاریخ [2009 Jun] 
*تحقیقی در باب نام ونشان رود معروف نیل ، سرزمین مصر و قاره آفریقا  [2009 Jun] 
*سبلان و دو قله معروف آن همان کوه مقدس اوستایی هوکر و قلل اوشیدم و اوشیدرن هستند [2009 Jun] 
*کنگ دژ روایات ملی نام مشترک تخت جمشید، همدان، گنجه، بابل و نینوا است [2009 Jun] 
*ریشه پهلوی واژه فندق  [2009 Jun] 
*نام و نشان کهن برخی از جزایر ایرانی خلیج فارس [2009 Jun] 
*نبرد مجیدو (سده 15 ق.م) که در اساطیر دینی تحت نام نبرد هارمجدون، گذشته در آینده شده است  [2009 May] 
*نام آریائیان میتانی، ماننایی، مادی و کاسی جملگی به معنی مردم شراب و شادی بوده است [2009 May] 
*آتشکده ماربین اصفهان و ایزد شیر-اژدهاوش آن [2009 May] 
*آتشکده ماربین اصفهان و ایزد شیر-اژدهاوش آن [2009 May] 
*معنی لفظی نامهای قدیمی بندرعباس و میناب [2009 May] 
*پادشاه کشورگشای ماد کواکسار همان کیخسرو شاهنامه است [2009 May] 
*جزیره کیش همان سرزمین اساطیری دیلمون سومریان است [2009 May] 
*جریانهای فکری دوران محمد بن زکریای رازی [2009 May] 
*تحقیقی در باب نام و نشان مریم و یوسف انجیل ها [2009 May] 
*گاهشماری پارسیان هخامنشی و نام ماههای آن از بابلیان اخذ شده است [2009 Apr]