بودجه عراق با توافق سیاستمداران سنی و شیعه این کشور در پارلمان در حالی تصویب شد که نمایندگان اقلیم کردستان رأی‌گیری را تحریم کردند. کردهای عراق تصویب لایحه بودجه را «کودتایی» علیه حکومت اقلیم کردستان خوانده اند.

بودجه عراق در حالی تصویب شد که نمایندگان کرد جلسه را تحریم کرده بودند – تصویر آرشیوی

به گزارش شبکه خبری «روداو»، نزدیک به حکومت محلی کردستان عراق لایحه بودجه ۲۰۱۸ پس از سه ماه بحث و جدل بر سر آن بالاخره شنبه سوم مارس / ۱۲ اسفند به تصویب رسید. این لایحه که سنی‌ها و شیعیان بر سرش توافق دارند، با مخالفت شدید کردهای عراق روبرو شده است.

نمایندگان کرد از چندی پیش جلسات رسیدگی به این بودجه را تحریم کرده بودند. آنها امروز نیز بایکوت را ادامه دادند اما نتوانستند جلوی تصویب این لایحه را بگیرند.

نمایندگان کرد جمعه و شنبه با حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق دیدار کردند تا او را به تغییر سهم اقلیم کردستان از بودجه کل راضی کنند. اما این مذاکرات با شکست مواجه شد.

کردها سهم ۱۲,۶۷ درصدی از کل بودجه را غیرمنصفانه و ناکافی برای اداره حکومت محلی می‌دانند. آنها خواستار ۱۷ درصد سهم از بودجه کل شده بودند.

عبادی به آنها گفته است که سهم جمعیتی کردستان نسبت به سرتاسر عراق آن قدر نیست که ۱۷ درصد بودجه به آنها اختصاص یابد. از ۱۹۸۷ تا کنون در عراق سرشماری سرتاسری جمعیت اجرا نشده است و مرجع ادعای عبادی مشخص نیست.

به گفته مقام‌های اقلیم کردستان، بودجه واقعی اختصاص‌یافته برای اداره امور در این ناحیه خودمختار پس از کاهش مخارج مربوط به حکومت مرکزی از جمله بودجه دفاعی، شورای وزرای عراق، پارلمان عراق، رئیس‌جمهوری عراق و نگهبانان مرزی به چیزی حدود شش‌ـ‌هفت‌درصد از بودجه کل خواهد رسید.

بازپرداخت درآمد نفت کرکوک

یکی دیگر از بندهای بودجه تصویب‌شده نیز حکومت محلی کردستان را ملزم به بازپرداخت درآمد ناشی از فروش نفت کرکوک به خزانه دولت مرکزی می‌کند.

تنش‌ها بین بغداد و اربیل با برگزاری رفراندوم استقلال در اقلیم کردستان اوج گرفت.

دوشنبه ۱۶ اکتبر ارتش عراق و حشد شعبی در واکنش به برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان کنترل منطقه نفت‌خیز کرکوک و نیز کنترل شرکت نفت شمال در این استان را به دست گرفتند.

پس از آن ایران و عراق توافقی برای انتقال معاوضه‌ای نفت کرکوک امضا کردند. این توافق به بغداد اجازه می‌دهد تا به فروش نفت خام کرکوک ادامه دهد. فروش نفت پس از خارج کردن کنترل چاه‌های نفت از دست نیروهای اقلیم کردستان عراق در اکتبر امسال متوقف شده بود.

واکنش کردها

عادل نوری، عضو اتحادیه اسلامی کردستان به روداو در باره لایحه بودجه گفت که «آنها علیه توافق‌هایی که با ما در ۲۰۰۳ انجام دادند، دست به کودتا زدند.»

مسعود حیدر، نماینده عضو جنبش گوران (تغییر) کردستان نیز در بیانیه‌ای مدعی شد که تمایلی سیاسی برای به نتیجه‌نرسیدن مذاکرات بر سر اختلاف‌ کردها و دولت مرکزی وجود دارد.

هرچند برخی نمایندگان ناراضی کرد تصویب این لایحه را فرصتی برای پاسخ «محکم» به حکومت مرکزی خوانده است.

مسعود حیدر خواستار اتحاد تمام نمایندگان کرد برای رد این بودجه شد. عادل نوری نیز خواهان «بررسی همه راه‌حل‌ها» برای پاسخ‌دادن به تصویب بودجه شد و از مقام‌های کرد خواست تا شرایط تصمیم‌گیری جمعی برای خارج‌شدن از حکومت عراق را فراهم آوردند.

کردستان عراق در ماه‌های اخیر دستخوش تظاهرات مردمی به فساد و بی‌کفایتی حکومت محلی بوده است. معترضان احزاب حاضر در دولت را مسئول وضعیت دشوار اقتصادی و سیاسی کردستان می‌دانند.

عراق در مه امسال شاهد برگزاری انتخابات سراسری خواهد بود. این انتخابات در شرایطی رخ می‌دهد که ناظران از چندپارگی اجتماعی و سیاسی عراق، از جمله در اقلیم کردستان ابراز نگرانی کرده‌اند.