نگاهی به پیچ و خم های همه پرسی یونان و ماهیت خرده پارادایم دولت های متکی بر جنبش های اجتماعی
تقی روزبه

یونان در کش و قوس جدالی بزرگ با سران اتحادیه است. 5 ماه  پس از مذاکره و چانه زنی،  فی الواقع از دست رفتن فرصت های گرانبها در گرماگرم یک برآمدبزرگ توده ای، دولت سپیراس ناگزیرشد که رو به همه پرسی بیاورد. رویکرداصلی در آن ماه های سپری شده فاصله گرفتن از وعده های انتخاباتی دال بر به رسمیت نشناختن نهادهای سه گانه و مذاکره با آن ها و نفی سیاست ریاضت اقتصادی که عملا جایش را به سیاست تعدیل ریاضت اقتصادی داد تا نفی آن و بالأخره عدم پرداخت و یا بخشودگی بخش اعظمی از وام ها بود. با این همه سران اتحادیه و نهادهای سه گانه، حاضر به هیچ گونه همکاری و کوتاه آمدن از دیکته کردن تک تک سیاست های ریاضتی نشدند که چیزی جز تداوم سرکیسه کردن و فلاکت بیشترمردم یونان و این بار توسط یک حزب و دولت چپ گرای جدید نبود. مشخصا شروطی چون افزایش سن بازنشستگی، کاهش حقوق بازنشستگان و افزایش مالیات کالای مصرفی (مالیات ارزش افزوده) و امتناع از پرداخت وام قبلا وعده داده شده 1.6 میلیاردیوروئی برای بازپرداخت وام ها و بهره ای که زمان سررسیدشان فرامی رسید و عامدانه برای آن که چرخ های نظام بانکی و بودجه دولتی از حرکت باز بماند. هدف اصرار بر تحمیل این نوع سیاست های تبه کارانه و آزمندانه، جز شلیک به خود توسط توسط سیریزا نبود. در بن بست چنین روندی بود که  سیریزا به رفراندوم روی آورد. در این رویکرد رفراندوم از سوئی به معنای وسیله فشار برای چانه زنی از موقعیتی بهتر است و از سوی دیگر به معنی فرافکنی سیاست به بن رسیده چانه زنی، و فقدان بدیل و چشم اندازروشن به دوش مردم. هم اکنون هم برای جلب مشارکت و گرفتن رأی "نه"، دولت سپیراس به مردم وعده می دهد که فردای پس از پیروزی همه پرسی به دیدارسران اتحادیه شتافته و از طریق مذاکره با آن ها به توافق خواهد رسید!. و این در حالی است که سران اروپا پیشاپیش خاطرنشان کرده اند که حول هیچ سیاستی به جز ریاضت اقتصادی مذاکره ای نخواهند داشت. هم او در نامه ای که پیش از همه پرسی برای دست اندرکاران اتحادیه نوشت اعلام داشت که بخش مهمی از اصلاحات پیشنهادی آن ها را می پذیرد که موجب شد از تب و تاب بازارها که نگران خروج یونان و نکول وام ها و سایرپی آمدهای آن بودند، کاسته شود. سران اروپا خشمگین از برگزاری رفراندوم توسط دولت یونان بلافاصله هرگونه کمک و پرداخت نقدینگی را کنسل کرده، یونان را به میسری که اعلام ورشکستگی بکند راندند. هدف آشکارآن ها از یکسو خوارکردن چپی است که بزعم آن ها بقدرلازم به مناسک مورداحترام بورژوازی وفادارنیست، و از سوی دیگر، و حتی مهم تر، تنبیه مردم کشوری است که گناه کبیره ای چون هوس پیمودن راهی متفاوت از دستورالعمل های سران اتحادیه به کله اشان خطور کرده است! پاسخ سپیراس به این نوع پرخاشگری ها و یاوه ها چنین است: در کشورمهددموکراسی نیازی به کسب مجوز برای برای برگزاری و یا عدم برگزاری رفراندوم نیست. آن ها امیدوارند که با توسل به انواع تهدید و ترساندن مردم یونان با استفاده از ابزارهای اقتصادی و سیاسی و تبلیغاتی و ترساندن از آینده تاریک و دهشتناک، بخصوص فشار تنگناهای نقدینگی و ارزی، مردم را وادار کنند که در همه پرسی به ریاضت اقتصادی رأی مثبت بدهند. اشاعه ترس از سقوط آزاد به دره فقر و آینده ای تاریک تر، درونمایه اصلی تهاجم آن ها را تشکیل می دهد. چنین ترسی بخصوص با کنترل و بسته شدن موقت گیشه های بانکی و خودپردازها برای جلوگیری از فرارسرمایه دامنه بیشتری پیداکرده است. بی تردید اگرچنین بشود و سی ریزا نتواند ترفندها و اهداف آنان را افشاء کند، چه بسا خطر این که آن ها به هدف خود برسند و رفراندوم هم چون بومرنگی به سر و صورت خودشان اصابت کند وجود دارد. سران اتحادیه و ترویکا هم چنین با ادعای حق بجانب بودن و مظلومیت نمائی، تلاش کرده اند که تا در افکارعمومی یونان شقاوت خود را به پوشانند و یونان قربانی شده را متهم به ترک مذاکره ای کنند که گویا در آستانه موفقیت قرارداشت و می توانست مانع وقوع این تراژدی بشود. حتی از ژان کلود یونگر با رفتاری مشمئزکننده، سپیراس را متهم به خیانت بخود و سوء استفاده از اعتماد او متهم کرده که گویا گول وعده هایش را خورده است! مرکل هم ایضا نزیک بود برای مظلومیت اتحادیه و خطرنابودی پیمان یورو اشک از چشمانش سرازیر شود!. بدین سان شست امان خبردارشد که مظلومان واقعی سران اتحادیه و ترویکا بوده اند و نه یونانیان له شده در زیرچرخ دنده ریاضت اقتصادی که هابرماس، فیلسوف آلمانی، در انتقادبه مرکل از آن به عنوان سیاست بربرمنشانه و رسوائی آوری که به گونه اثبات پذیری شکست خورده است نام می برد. رهبران فرانسه نیزعینا همین هشدارها را به مردم یونان برای عواقب رأی منفی به ریاضت اقتصادی به عمل آورده اند. باری! همه چیز فعلا فریز شده و همه منتظرنتیجه همه پرسی اند. بهرصورت اگر تحت شانتاژسران اتحادیه و فشارهای آن ها، برگزاری ضربتی رفراندوم نقش بومرنگی را پیداکند که بسوی شخص پرتاب کننده برگردد، شرایط مناسبی برای تعرض بورژوازی هار فراهم خواهدشد. علاوه بر ریسک فوق، از هم اکنون تفسیر و تأویل معنای "نه" به چالش کانونی تبدیل شده است. سران اتحادیه می گویند- البته بیشتر برای مصرف تبلیغاتی- به معنی خروج از منطقه یورو و بازگشت به دوران دراخماست. و رئیس یوروگروپ بر آن است که همه پرسی روزیکشنبه مشخص می کند که مردم این کشور تا چه میزان آماده پذیرش سیاست های ریاضتی خواهند بود. و حال آن که سران سیریزا می گویند "نه" محتمل مردم به معنی تقویت موقعیت چانه زنی در درون اتحادیه است و نه خروج از آن.

سؤال اصلی آن است که اگر همانطور که تجربه نشان داده است، سیاست چانه زنی با ترویکا یک سیاست سترون بوده و راه پیشروی از این سو بسته است، و سیریزا ناچاراست گام به گام از خواست های پایه ای خود که بدان دلیل مورداعتمادمردم قرارگرفت عقب نشینی کند؛ آیا درست تر و اصولی تر نیست که سیریزا همین واقعیت را با صداقت و صراحت کامل، ضمن تأکید بر مطالبات و برنامه وعده داده شده خود، با مردم درمیان می گذاشت و کارزاربحث و گفتگوی عمومی حول آن بر پا می ساخت؟. نه این که باردیگر با حفظ درونمایه همان سیاست ها، از همه پرسی هم چون اهرمی برای چانه زنی سودجوسته و وعده توافق و پیروزی فوری بدهد؟. شیوه ای که نتیجه آن جز هرزرفتن امید و پتانسیل یک برآمدتوده ای نیست. البته در منطق رئال پلیتک و سیاست معطوف به قدرت، چنین انتظاری را شاید نوعی حماقت و سفاهت بنامند، چرا که در آن، خود قدرت فی نفسه هدف بوده و داشتن آن حلال همه مشکلات بشمار می رود. علاوه بر این سیریزا از پیوندجدانشدنی خود با اروپا  و در وفاداری به آن سخن می گوید. اما نکته کلیدی دراین میان آن است که کدام اروپا؟. اروپای مرکل ها و اولاند ها و یونکرها ، یعنی اروپای کلان سرمایه دارن هار و نئولیبرال یا اروپای اجتماعی؟ اهرم پیشروی اروپای مرکل ها چیزی جز نیروی فشارقدرت اقتصادی و سیاسی و اجتماعی کلان سرمایه داران متمرکزشده در نهادهای اروپائی و همراهی و هماهنگی همه اعضاء اتحادیه با این سیاست ها نیست. اما در رویکرددیگرسمت گیری اصلی، یک اروپای اجتماعی است که عمیقا دموکراتیک است و باید مؤلفه ها و راهبردهای معطوف به آن به صراحت عنوان شده و هم چون برنامه و پرچم یک جریان چپ از شفافیت و درخشش کامل برخوردار باشد. بی تردید دموکراسی مستقیم و مبتنی برخودمدیریتی و مجامع خودگردان و تکیه برجنبش های اجتماعی و مبارزه برای برابری های اقتصادی و اجتماعی از مهم ترین سرفصل ها و اهرم های پیشروی چنین منشوری خواهد بود. اگر فی الواقع در مقیاس یونان حزب سی ریزا با تکیه بر اهرم جنبش های اجتماعی توانست به قدرت برسد، اما پس از کسب قدرت دیگر فقط با بورژوازی یونان طرف نیست بلکه بطوررودر رو و مستقیم با طبقه بورژوازی فربه و پروارشده اروپا و نهادهای آن طرف است. لاجرم بدون تکیه بر حمایت فعال جنبش های اجتماعی در مقیاس قاره قادر به ایحادشکاف در بالا و پیشروی برطبق برنامه خود و نه هم آواشدن با سازی که آن ها می نوازند نخواهد بود. نمونه تظاهرات اخیرفرانسه و  قبل تر از آن تظاهرات بلژیک و تک جوش هائی از انواع حمایت های مردمی در کشورهای مختلف نشان می دهد که در این عرصه زمینه های مناسبی برای بسیج توده ای و سیاست های مردم محور وجود دارد. در اصل نارضایتی و مخالفت با ریاضت های اقتصادی شکست خورده در بسیاری از کشورهای اتحادیه  ریشه و زمینه بروز دارد، اما واقعیت آن است که مشغله اصلی سی ریزا به جای سیاست در معنای مردمی و خیابانی و جنبشی و در بیرون از نهادها و سازوکارهای اقتدارسرمایه داری، بیشتر به سیاست در معنای متعارف و سنتی معطوف  به قدرت و چانه زنی درون سیستمی است. لاجرم چنین رویکردی نتوانسته است در اندازه ای که باید، به اهمیت بسیج توده ای و جنبش های اعتراضی اجتماعی گسترده و ارائه یک بک برنامه شفاف و متمایز از دیگر احزاب رنگارنگ بورژوازی، در قامت و برازنده یک چپ اجتماعی- ضدسرمایه داری ظاهرشده و به صیقل دادن آن در متن پراتیک اجتماعی به پردازد. چنان که هابرماس در همان مقاله انتقاد از آلمان و سیاست های مرکل و تأکید بر تصمیم گیری شهروندان اروپا به جای بانک ها، دولت سی ریزا را به دلیل سردرگمی و فقدان یک استراتژی سنجیده و عدم ارائه یک خط مشی روشن مورد انتقاد قرار می دهد.

  

آیا یونان به مثابه کشورمهداسطوره ها، خود محکوم به سرنوشت یکی از اساطیربنام خود سیزیف شده است که به جرم افشاء اسرارخدایان محکوم به تحمل رنج پایان ناپذیرحمل صخره ای سترگ تا قله کوه و تکراربی پایان آن، و برای نسل ها شده است؟. آیا براستی مردم یونان به خشم خدایان، خدای سرمایه، خدای واقعی، نیرومند و بیرحم، گرفتار آمده است؟!. و این که آیا در عروج سیریزا کورسوئی برای خروج از این مهنت بی پایان دیده می شود و یا خود به نوع دیگری افتادن به دام خشم همان خدایان است؟! آیا دخیل بستن به ایجادرفرم در سیستم و در ستادفرماندهی سرمایه، به سودطبقات زحمتکش چیزی کمتر از رنج حمل مداوم صخره به سوی قله است؟. حتی اگر سرکیسه وام های تازه بانک جهانی و بانک مرکزی اروپا هم گشوده شود، نهایتا این سرمایه ها از جائی جز اندوخته  سرمایه داران و تنگدست کردن بیشترمردم سر در نخواهند آورد. 

 

 ماهیت سوسیال دموکراتیک!

عروج سی ریزا محصول شکست سوسیال دموکراسی و بی اعتبارشدن آن در نزدکارگران و زحمتکشان و همه شهروندان جوامع اروپائی بوده است  دو علت عمده این شکست یکی فروپاشی بلوک شرق بود که سرمایه داری بلوک غرب زمانی بدان دلیل حاضر به "باج دادن" به این نوع احزاب و جنبش های کارگری و مردمی بود. و دیگری جهانی شدن شتابان سرمایه داری که موجب افول قواعد و سازکارهای محدوده دولت- ملت ها و تحرک و جولان سرمایه داری در وسعت فراملی و نیز تغییر و تحرک نیروی کار در مقیاس فراکشوری گردید و لاجرم موجب تضعیف موقعیت و قدرت چانه زنی سابق آنها. مشخصه اصی سوسیال دموکراسی مشارکت در قدرت و تلاش برای رفرم و بهینه سازی سیستم بوده است. با توجه به زایل شدن دو عامل قوام دهنده سوسیال دموکراسی، بتدریج سوسال دموکراسی هم پژمرده شده و اهرم اصلی خود بر ای فشاربه سیستم را از دست داده و تبدیل به زائده کامل بورژوازی گشت. بلر و اولاند نمونه های تیپیک این دگردیسی بشمارمی روند.

تحت چنین شرایطی که سوسیال دمکراسی هرچه بیشتر ضعیف تر و بی اثر ترمی شود، بخش های از حامیان اجتماعی آن با حفظ مشخصات اصلی رویکردفوق به درون صفوف اعتراضی جنبش های اجتماعی رانده می شوند. با تشدید بحران های سرمایه داری، و مشخصا در یونان که حلقه ضعیف این بحران در اروپا بشمار می رود، این گرایش ها با تکیه براهرم فشارهای توده ای توانستند با حفظ یا زنده کردن رنگ و بوی برخی شعارهائی که سوسیال دموکراسی کلاسیک به آن ها پشت کرده بودند، در پیوند با جنبش های اجتماعی به سکوی قدرت پرش کنند. باین ترتیب پیوندبا این جنبش ها نافی حفظ دو خصیصه عمده سوسیال دموکراتیک یعنی مشارکت در قدرت و رفرم در سیستم نبوده است. دراصل سیریزا و احزاب مشابه آن بازتاب همین گرایش سوسیال دموکراسی در فضای جدید یعنی برپائی دولت هائی مبتنی برفشارجنبش های اجتماعی در فازجهانی شدن سرمایه است. ناگفته نماند کاربرد تکیه بر فشاراجتماعی به نوعی و بدرجه ای متضمن استفاده ابزاری و سیاهی لشگرگونه  از جنبشی های اجتماعی  است که با حفظ  دوگانه دولت و جنبش ها و جدائی دولت از کالبدجامعه و بر فراز آن، با اصل خودمدیریتی و خودرهائی کارگران و زحمتکشان قرابتی ندارد. با این همه بدلیل همان رنگ و بوی متمایز و تکیه برخواست هائی چون مخالفت با ریاضت اقتصادی تا زمان معینی که در همسازی با جنبش ها باشند و تحت شرایطی می توانند زمینه رشد و پیشروی جنبش را فراهم کنند. در مورد پاسخ به این سوال که در اروپا و در یونان تا چه حدی این مدل و الگو می توانند کارساز باشند و دوام بیاورند، باید منتظرنتیجه آن در پراتیک و آزمون اجتماعی بود.

مهم آن است که بدانیم تحت شرایطی که از یکسو نمایندگان رسمی و شناخته شده بوررژوازی از جمله نوع سوسیال دمکراسی بی اعتبارمی شوند و از سوی دیگر هنوز شاهد ضعف جنبش  های اجتماعی برای برپائی جوامع خودگردان و خودحکومتی هستیم، فرصت ها و زمینه هائی برای ظهور این نوع جریان ها در دوره های انتقالی فراهم می شود، که اهرم اصلی عروجشان همانا جنبش های اجتماعی و توده ای است. اما همانطور که اشاره کردم این اهرم از نظر آن ها بیشتر خصلت ابزاری و نقش فشاربه سیستم برای اصلاح را دارد تا هدفی فی نفسه و رهائی بخش و با مطالباتی فرارونده. بروزچنین دولت هائی در آمریکای لاتین و در یونان و چه بسا در اسپانیا نشان از بروز و ظهور چنین خرده پارادایم ها با همان خصوصیات برشمرده شده در بالا دارد و آن ها را نمی توان یک پارادایم کامل دانست. چرا که سرنوشت نهائی آن ها این است است که یا به یکی از دو قطب سرمایه و یا جنبش های ضدسرمایه داری خودرهان و مبتنی برخودگردانی و خودحکومتی مردم به پیوندند. یا در سیستم سرمایه داری مسلط حل شوند و یا راه را برای رشدجنبش های خودرهان و خودمدیریتی فراهم کنند.

در خاتمه باید افزود یونان در اتحادیه اروپا و بلوکی از سرمایه داری قراردارد که ماشین دولتی در آنجا درقیاس با آمریکای لاتین خیلی منسجم تر و نیرومندتر و ریشه دارتراست و بهمن دلیل اهمیت تأکید بر جنبش های اجتماعی از پائین برای شکاف در بالا ضرورت حیاتی دارد. لازمه چنین رویکردی اتخاذ راهبردی است که محوراصلی آن بجای تکیه بر بالا و چانه زنی با آن، تکیه بر پائین یعنی برجنبش های اجتماعی هم چون هدفی در خود است و در مقیاس قاره ای و تنظیم تاکتیک ها و آهنگ حرکت با این رویکرداستراتژیک که درست معکوس رویکردکنونی است.

ظاهرا شعارحزب کمونیست سنتی یونان ضمن شرکت در همه پرسی "نه" به سیریزا و "نه" به ترویکاست. اما اگرمصالح کلی نبرد درمدنظر باشد و اگر توازن قوا و شاخصه پیشروی و رادیکالیزه شدن جنبش اولویت اصلی مان باشد، آیا بهتر آن نیست که حول  مطالبه مشترک "نه" و البته ضمن حفظ اختلافات و جهت گیری خود و تبلیغ و ترویج آن ها و حتی افشاء تزلزل های سیریزا پیرامون ریاضت اقتصادی، جنبش ضدریاضت را علیه قطب نیرومندتر ترویکا که در صورت شکست تهاجم سخت تری را آغازخواهد کرد آماج خود و جنبش عمومی قراردهیم. اتخاذ چنین سیاستی می تواند در انطباق با سیاست حمایت مشروط از سی ریزا در برابرقطب هارسرمایه داری و تأکید بر پیشروی جنبش مستقل و خودپو از پائین باشد.  

2015-07-04  13-04-1394

منبع:پژواک ایران


تقی روزبه

فهرست مطالب تقی روزبه در سایت پژواک ایران 

* گزارش گزارشگرویژه: یک گام مهم و به جلو در مطرح شدن جهانی کشتارتابستان ۶۷ [2017 Sep] 
*جهان به کدام سو می رود-2* [2017 Sep] 
*انقلاب اسلامی و محلل هایش! [2017 Aug] 
*جهان به کدام سومی رود؟ نگاهی به چالش ها و صورت بندی آن ها [2017 Aug] 
*وعده های انتخاباتی روحانی، تبی که خیلی زود به لرزنشست! [2017 Aug] 
*بی بی سی و آینده جناح اقتدارگرا [2017 Jul] 
*فرصتی تازه برای زنده کردن و زنده نگهداشتن حافظه تاریخی [2017 Jul] 
*اهمیت چالش در گرفته پیرامون نظریه ولایت الهی و منشأمشروعیت حاکمان [2017 Jul] 
* سعید حجاریان و تقلب در «انتخابات»، سه نکته و یک نتیجه!‏  [2017 Jun] 
*به بهانه انتشاراسنادکودتای ۲۸ مرداد و سه نکته ناقابل! [2017 Jun] 
*نگاهی به دورویکرد «دانشجوئی» و «روشنفکردینی»  [2017 Jun] 
* عملیات تروریستی داعش در تهران، نظم ترامپی و فضای تیره حاکم بر منطقه!‏  [2017 Jun] 
*انتخابات و چندنکته تلگرافی!:‏ آیا در رژیم اسلامی ما با نوعی آپارتاید انتخاباتی مواجهیم [2017 May] 
*اقتصادی سیاسی بحران و منازعات درونی و نگاهی به ‏آخرین تحولات صحنه «انتخابات» [2017 May] 
*اندرمعنای کنشی به نام رأی دادن! [2017 May] 
*جنبش کارگری وعروج پارادایم جدیدنئولیبرالیسم هارو مهاجم! [2017 May] 
*انتخابات اروپا و نیاز چپ به رویکرد و فیگوری متفاوت!‏  [2017 Apr] 
*ورود غافلگیرانه احمدی نژاد به صحنه «انتخابات» و ترک برداشتن صلابت اقتداررهبر!  [2017 Apr] 
* نقش زنان در قافله تمدن و رهائی [2017 Mar] 
*چهاردلیل برای تهدیدمداوم ایران توسط ترامپ!‏ ‏  [2017 Feb] 
* ایران، نخستین آماج تهدیدهای ترامپ!‏  [2017 Feb] 
*آمریکا و نقل مکان سیاست به خیابان!‏  [2017 Jan] 
*درنگی به چند ویژگی گزارش امسال آکسفام  [2017 Jan] 
*خدمات رفسنجانی«متأخر» به نظام! اعتراضات در مراسم تشییع، و یک جمع بندی [2017 Jan] 
* هیولای ولایت مطلقه، و نقش هاشمی رفسنجانی در برساختن آن!‏ [2017 Jan] 
*گورخوابی و پسوندمتجاهر!‏  [2017 Jan] 
*ادعای پیروزی رژیم در جنگ حلب و سیاست معطوف به باتلاق!‏  [2016 Dec] 
*نگاهی به دو رویداد:‏ روزدانشجو و چالش های جنبش دانشجوئی!‏  [2016 Dec] 
* بحران های جهانی و رویکردجدیدهاوکینگ!‏ [2016 Dec] 
*فیدل کاسترو، و تجربه قرن بیستم!‏ و نگاهی به برخوردبی بی سی با آن [2016 Nov] 
* نگاهی به بحران انتخاباتی آمریکا از منظری دیگر و سه مطالبه اصلی بدیل!‏ [2016 Nov] 
*بازتابی از انتخابات آمریکا در میان صفوف چپ  [2016 Nov] 
*نگاهی فشرده به مختصات صحنه انتخاباتی آمریکا در روزهای پایانی  [2016 Nov] 
*انتخابات آمریکا و استریپتیزسیاسی!‏ [2016 Oct] 
* آیا دولت-ملت پدیده و مفهومی است ایستا یا در حال تحول و دگردیسی؟ [2016 Oct] 
*موسیقی به دار!‏  [2016 Oct] 
*نگاهی دو انتقاد به مقاله «همکاری گسترده رژوا و دولت آمریکا، و چالشی که این جنبش را تهدید می کند» [2016 Oct] 
*ابداع واژه جدیدی بنام«ورزشکارنما»!‏  [2016 Sep] 
*پرونده جنایت کهریزک، با این نوع ترفندها پاک شدنی نیست!‏  [2016 Sep] 
*بررسی اهمیت سند شنیداری مربوط به فاجعه 67 برای جنبش دادخواهی، از ‏خلال نقد سه رویکرد به آن ‏  [2016 Aug] 
*نگاهی به ابعادبحران ترکیه و پی آمدها! [2016 Jul] 
*چه کسی می گوید مسعودرجوی زنده نیست؟! [2016 Jul] 
*آزاد شدن جعفرعظیم زاده، و درسهای یک آزمون موفق! [2016 Jul] 
* نگاهی به همه پرسی بریتانیا و چالش های مترتب برآن! [2016 Jun] 
*نگاهی به دو رویداد: گفتمان شلاق! [2016 Jun] 
*فائزه و زندانی بهايی؛ صدای شکستن یک تابو! [2016 May] 
*بحران ونزوئلا و فرجام خرده پارادایم سوسیالیسم دولتی سوار بر جنبش های اجتماعی!  [2016 May] 
*بحثی پیرامون بسط مبارزه طبقاتی به حوزه قدرت! [2016 May] 
* چهارگزاره در بسط مفهوم مبارزه طبقاتی  [2016 May] 
*حفره های بزرگ یک تحلیل از انتخابات 7 اسفند-بخش اول [2016 Apr] 
*جنبش دادخواهی و نقاط آسیب پذیر! [2016 Apr] 
*بحران سرمایه داری و ضرورت خوانش جدید از رهائی! [2016 Apr] 
* احساس خطرخامنه ای از کجا سرچشمه می گیرد؟! [2016 Mar] 
*در زیرپوست تهران چه می گذرد: 7 اسفند و آن چه که در تهران بزرگ اتفاق افتاد! بخش1 [2016 Mar] 
*اندرمعنای کنشی بنام رأی دادن!  [2016 Feb] 
*انتخابات و اسب تروائی که قراراست حماسه بیافریند! [2016 Feb] 
*ادعای انفعالی بودن تاکتیک تحریم و چندگزاره غلط! [2016 Feb] 
*تناقضی به نام رأی اعتراضی و گفتگوئی دوجانبه پیرامون آن! [2016 Feb] 
*تراب حق شناس و درس بزرگ زندگی! [2016 Jan] 
*تاکتیک تحریم، پرسش ها و انتقادها! [2016 Jan] 
* واقعا به چه کسی باید تبریک گفت؟! [2016 Jan] 
* کم لطفی به اهمیت حربه مؤثری به نام تحریم! [2016 Jan] 
*نقدانباشت قدرت و پاسخ به چندپرسش و انتقاد! [2015 Dec] 
*بازگشت به گذشته، به مارکس، به 150 سال پیش، به چه معناست؟! [2015 Dec] 
* نشست پاریس، و مانیفست «کنش برای توقف جنایات اقلیمی» [2015 Dec] 
*جهان در لبه پرتگاه بحران زیست محیطی، و نگاهی به ریشه ها! [2015 Dec] 
*گزارش آژانس، و حسرت حماسه هسته ای! [2015 Dec] 
*داعش و فریاد آی دزد آی دزد رژیم! [2015 Nov] 
*فاجعه پاریس، بحران سوریه، داعش، ریشه ها و بدیل؟ [2015 Nov] 
*اعتراف عجیب رفسنجانی، و دلایل این اعتراف؟ [2015 Oct] 
*بازهم در موردپارادوکسی بنام «دولت سوسیالیستی» و در پاسخ به یک مدافع آن! [2015 Oct] 
*رژیم فعالان کارگری و مدنی را هدف گرفته است، با پیوستن به یکدیگر صدای اعتراض خود را بلندترکنیم! [2015 Sep] 
*آیا قدرت ماهیت طبقاتی ندارد؟ [2015 Sep] 
*«دولت جهانی سوسیالیستی» یک تناقض تمام عیار!  [2015 Sep] 
*تراژدی بحران پناهندگی و ریشه ها! [2015 Aug] 
*تضادبنیادی ولایت فقیه با حکومت قانون! [2015 Aug] 
*پنج دلیل برای تبرئه رسوای سعیدمرتضوی! [2015 Aug] 
*چهارمؤلفه جنگ قدرتی که در ورای دستگیری یک آقازاده جریان دارد! [2015 Aug] 
*توده های مردم تاریخ سازند یا موجوداتی پراکنده و محکوم به لولیدن در گنداب ها؟! [2015 Aug] 
*به نام چپ و به کام راست، نمایشنامه یک عروج و سقوط! [2015 Jul] 
*آغازشمارش معکوس مذاکرات هسته ای در وقت اضافی! [2015 Jul] 
*تصویب نسخه جدیدریاضت اقتصادی و این بار با طعم خودی! [2015 Jul] 
*نه مردم یونان، جان تازه ای به رؤیای اروپای اجتماعی می دمد! [2015 Jul] 
*نگاهی به پیچ و خم های همه پرسی یونان و ماهیت خرده پارادایم دولت های متکی بر جنبش های اجتماعی [2015 Jul] 
*آیا از اتاق مذاکرات هسته ای دودسفید برخواهد خاست یا دودسیاه؟ [2015 Jun] 
*اخراج دسته جمعی خبرنگاران بخش کارگری ایلنا و نقش مافیائی "خانه کارگر"! [2015 Jun] 
*مرعوب شدگی مدافعان سرنگونی یا تلاش برای سترون سازی اپوزیسیون انقلابی، کدامیک؟! [2015 Jun] 
*آقای شهردار از «اوین جدید» چه خبر؟! [2015 May] 
*اوج گیری جنبش مطالباتی و اهمیت هم بستگی بخش های مختلف نیروی کار!- بخش دوم [2015 May] 
*درام واقعی که هرروز در برابرمان به نمایش در می آید! [2015 Apr] 
*رویدادتاریخی یا ضدتاریخی؟! [2015 Apr] 
*پیام این شعله های سرخ فام آتش؟! [2015 Mar] 
*جنبش زنان وضرورت عبور از چندین گسست مهم! [2015 Mar] 
*معضلات بزرگی که رهبرنظام اسلامی ناگزیراست در واپسین سال های عمرخود با وجودبیماری و کهولت سن با آن ها دست و پنجه نرم کند! بخش یک [2015 Mar] 
*خودکامگی در اوجی تازه! [2015 Feb] 
*جدائی دین از دولت یا دین از سیاست؟ کدامیک؟! [2015 Feb] 
*پرش حزب چپ یونان -سی ریزا- به سکوی قدرت، و دام آخر! [2015 Jan] 
*اسلاوی ژیژک فیلسوفی آزادیخواه یا اقتدارگرا؟- بخش پایانی [2015 Jan] 
*شعارمحاکمه در«دادگاه قانونی» بازی در زمین جناح حاکم است! [2015 Jan] 
*اسلاوی ژیژک فیلسوفی آزادیخواه یا اقتدارگرا؟ [2015 Jan] 
*روایت دیگری از ادعای مرگ جنبش دانشجوئی: دانشگاه مرد؛ زنده باد «دانش»گاه!  [2014 Dec] 
*جنبش دانشجوئی در ِاغماء؟! [2014 Dec] 
*نگاهی به جنبش دانشجوئی در سه پرده! [2014 Dec] 
*ما جزأ دموکراسی بی دولت را در روژاوا ایجادکرده ایم! [2014 Dec] 
*جنبش ضدنژادپرستی در آمریکا، ژرفش شکاف ها و دو پیام مهم نهفته در آن!  [2014 Nov] 
*درنگی بر معنای سوگ و تجمع های گسترده مردم به مناسبت مرگ مرتضی پاشائی! [2014 Nov] 
*انتخابات میان دوره ای آمریکا و چرخش به راست! [2014 Nov] 
*سیاست اشاعه ترس و شوک درمانی رژیم را درهم بشکنیم! [2014 Oct] 
*یک دقیقه سکوت برای سگی که آزاد زیست و آزادمرد!*  [2014 Oct] 
*احتمال وقوع فاجعه سقوط شهرکوبانی! [2014 Oct] 
*در کشاکش بین وظایف دامادی و فرمان فیلترینگ، و پرده برداری از سه خطرعمدها [2014 Oct] 
*آیا هشدار به احتمال وقوع جنگ جهانی سوم را باید جدی گرفت؟!  [2014 Sep] 
*کشف تؤطئه، و بحران جانشینی! [2014 Sep] 
*دولت اسرائیل و «قدرت مشرف بر زندگی» [2014 Sep] 
*برشی از شورش سیاهان آمریکا با شعار «دست ها بالا، شلیک نکن»!  [2014 Aug] 
*استیضاح وزیرعلوم: زورآزمائی دوجناح برای کنترل دانشگاه ها! [2014 Aug] 
*رابطه سازمان یابی افقی ودموکراسی مستقیم ومشارکتی [2014 Aug] 
*خاورمیانه و بحران زایمان! [2014 Jul] 
*انتخابات پارلمان اروپا، زمین لرزه و پی آمدها! [2014 Jun] 
*سخنان دور از انتظار فیروزآبادی و چالش های جدید! [2014 May] 
*سخنان دور از انتظارفیروزآبادی و چالش های جدید!  [2014 May] 
*جنبش لغواعدام و گام های تازه! [2014 May] 
*از تحرک «دلواپسان» تا فعال شدن دولت پنهان! [2014 May] 
*آیا بسوی شکل گیری یک طبقه کارگر جهانی پیش می رویم؟!* [2014 Apr] 
*تعرض ارتجاع حاکم به حقوق شهروندان را درهم بشکنیم! [2014 Apr] 
*شکست حزب سوسیالیست فرانسه شوکی تازه به یک رویکرد کهنه! [2014 Apr] 
*سال نو، پیام و ضدپیام ومحورهای پیشروی [2014 Mar] 
*وجه بین المللی بحران اوکراین و پی آمدها [2014 Mar] 
*تبعیض بر زنان و رابطه آن با سایرتبعیض های اجتماعی [2014 Mar] 
*آیا دلایل ارائه شده برای تغییرنام سازمان کارگران انقلابی به سازمان راه کارگر پذیرفتنی هستند؟! [2014 Feb] 
*انقلاب بهمن و سه سؤال کلیدی (بخش اول) [2014 Feb] 
*رژیم ایران نگران شکسته شدن فضای امنیتی حاکم برجامعه! [2014 Feb] 
*پرده برداری از یک هیولای واقعی! [2014 Feb] 
*حضورچالش برانگیز هنرمندان در سخنرانی روحانی! [2014 Jan] 
* آش چنان شورشد که فریادروحانی هم درآمد!  [2014 Jan] 
*قطعه ای از شیدائی و جنون جمعی برآمده از دخمه تاریخ! [2014 Jan] 
*ایران در آئینه سال جدیدمیلادی! [2014 Jan] 
*دعوای سرمایه داران آمریکا و «پاپ مارکسیست»! [2013 Dec] 
*نگاهی به شرایط حاکم برجنبش کارگری  [2013 Dec] 
* 16 آذر و رویش جوانه های جنبش دانشجوئی! [2013 Dec] 
*آن چه که در صد روزاول روشن شد! [2013 Nov] 
*چالش های نفس گیرمذاکرات هسته ای و چشم اندازآن! [2013 Nov] 
*کردستان را اعدام نکنید! بلوچستان را اعدام نکنید! ایران را اعدام نکنید! [2013 Nov] 
*مکثی پیرامون دوموضوع: جعلیات سیزده آبان، و مدیریت لبخند دیپلماتیک برای خارج و خشونت در داخل! [2013 Nov] 
*دامنه رسوائی و خشم ناشی از شنود فراگیرجهانیان هم چنان بالامی گیرد! [2013 Oct] 
*نگاهی فشرده به دومسأله: بحران مهاجرت و یک شبه فتوای فاشیستی  [2013 Oct] 
*دور دوم مذاکرات هسته ای و چالش ها! [2013 Oct] 
*جنگ قدرت، وزیرامورخارجه را روانه بیمارستان کرد! [2013 Oct] 
*پس لرزه های تماس تلفنی اوباما و روحانی! [2013 Sep] 
*تحولات اخیر و تأثیر«نرمش قهرمانه» برچالش هسته ای! [2013 Sep] 
*دردفاع از فراخوان به کارگران برای چاره یابی و اهمیت این نوع فراخوان ها! [2013 Sep] 
*از «جیمی کراسی» تا «روحانی کراسی»! [2013 Sep] 
*یک پیروزی دیگر! [2013 Sep] 
*به صدا درآمدن طبل جنگ و ضرورت فعال شدن جنبش ضد جنگ و ابرقدرت افکارعمومی! [2013 Sep] 
*پایدار باد خاطره جان باختگان تابستان سیاه 67! [2013 Sep] 
*شمارش معکوس برای حمله به سوریه؟ [2013 Aug] 
*از گفتمان«اصلاح طلبی» تا گفتمان«اعتدال» فاصله زیادی نیست!  [2013 Aug] 
*وضعیت مصر در حالت دراماتیک! [2013 Aug] 
*سعیدحجاریان کاتولیک تر از پاپ و در نقش یک پنبه زن! [2013 Aug] 
*بحران بازتولید و کابینه نجات! [2013 Aug] 
*از مهندسی انتخابات تا مهندسی کابینه [2013 Aug] 
*هنرِبرقدرت یا هم آغوش ِبا قدرت؟! [2013 Jul] 
*«شگون» پیوند گفتمان اعتدال با روحانیت  [2013 Jul] 
*توپ در زمین کیست؟ رفسنجانی و اصلاح طلبان یا خامنه ای؟ [2013 Jul] 
*انقلاب مصردر فازجدید و سه ویژگی آن! [2013 Jul] 
*نقش شبح تحریم در"انتخابات" [2013 Jun] 
* نگاهی به صف آرائی ها و چالش های صحنه "انتخابات" در آستانه دقیقه 90 [2013 Jun] 
*پروازشبحی برفراز "انتخابات"! [2013 Jun] 
*گفتگو با نشریه نگاه بخش نخست [2013 Jun] 
*نقدی به یک گفتار تلویزیونی(2) [2013 May] 
*پیرامون نظرخواهی بی بی سی درباره"مسأله اصلی انتخابات چیست"؟ [2013 May] 
*"انتخابات" و سه حلقه تاکتیکی مرتبط با آن [2013 May] 
*"انتخابات" و به صحنه آمدن محتوای گندیده نظام! [2013 May] 
*اتحاد جمهوری خواهان پس از ده سال [2013 May] 
*نام نویسی رفسنجانی و شوک حاصل از آن درمیان صفوف حاکمیت! [2013 May] 
*تحریم گسترده انتخابات یک گزینه واقعی و مؤثر! [2013 May] 
*آیا بسوی تعین یافتن یک طبقه کارگر جهانی پیش می رویم؟! [2013 May] 
*نگاهی به یک حرکت و تاکتیک موفق و الهام بخش! [2013 Apr] 
*مرگ تاچر یا تاچریسم؟  [2013 Apr] 
*در پاسخ به دو انتقاد  [2013 Apr] 
* سازها راباید دوباره کوک کرد! [2013 Apr] 
*پیام نوروزی خامنه ای، و«ضد پیام»! [2013 Mar] 
*چه کسی مشغول تدارک «فتنه» ۹۲ است؟! [2013 Mar] 
*درددل حضرت آقا! [2013 Mar] 
*بازهم در اهمیت مطالبات معیشتی و جنبش مطالباتی [2013 Mar] 
*انتخابات نمایشی و برچسب نافرمانی مدنی! [2013 Mar] 
*بادبان ها را باید در کدام جهت برافراشت؟ [2013 Feb] 
*نگاهی به یگ گفتگو و دو رویکرد متضاد در برابر اتحادیه ها! [2013 Feb] 
*در جمهوری اسلامی هتل ها به زندان ها رشک می برند! [2013 Feb] 
*انتخابات ریاست جمهوری و نعل وارونه رژیم (بخش اول) [2013 Jan] 
*پرتگاهی به نام شکاف بین حداقل دستمزد و خط فقر‎ [2013 Jan] 
*نقش روبه گسترش کارگران در جنبش مطالباتی- ضداستبدادی  [2012 Dec] 
*پاسخی کهنه به یک سؤال قدیمی :"آیا دوران سرمایه داری به پایان رسیده است"؟* [2012 Dec] 
*انقلاب مصر، آموزه ها و مهم ترین ویژ گی ها [2012 Dec] 
*تظاهرات کارگری هم زمان در 23 کشور اروپائی، و نقاط قوت و ضعف آن [2012 Nov] 
* جرمش این بود که اسرار هویدا می‌کرد: [2012 Nov] 
*تصویب برنامه بسته ریاضتی با وجود اعتصاب سراسری و محاصره پارلمان، و یک پرسش چالش برانگیز [2012 Nov] 
*انتخابات آمریکا و کانونی شدن جدال ها حول طبقه متوسط! [2012 Nov] 
*بحرانی که از کنترل سران حکومت خارج می شود! [2012 Oct] 
*خود خوارگی، مهم ترین دشمن حکومت اسلامی! [2012 Oct] 
*موج بلند بحران، ویژگی ها و پی آمدهای آن(1) [2012 Oct] 
*حذف نام مجاهدین از لیست سازمان های تروریستی و ادعای بهم خوردن توازن قوا! [2012 Oct] 
*اوج گیری جنگ قدرت و دستگیری فرزندان رفسنجانی! [2012 Sep] 
*منشورها و بازارمکاره سیاست! [2012 Sep] 
*چپ و چرخه بازتولید موقعیت بورژوازی! [2012 Sep] 
*برای مقابله با بحران پراکندگی از کجا باید شروع کرد؟ [2012 Sep] 
*طناب دار بر گلوی دموکراسی! [2012 Aug] 
*موقعیت چپ در ایران؟ بحران تئوریک؟ بحران هویت؟ پایگاه اجتماعی؟ گسست­ها و اتحادها؟ * [2012 Jul] 
*یک استدلال و هزار اما و اگر [2012 Jul] 
*نشست کلن: آزمون جدید؟ امیدها و چالش ها؟ [2012 Jul] 
*شکست طرح آتش بس کوفی عنان(نماینده سازمان ملل) وخطرگسترش جنگ داخلی در سوریه  [2012 Jun] 
*از"مرکوزی" تا "مرکولاند" وتوهماتی که به نام چپ رادیکال پراکنده می شود! [2012 May] 
*جنبش های جدید حامل چه پارادایمی هستند؟  [2012 May] 
*چاووش خوان، و آوای مرگ جمهوری اسلامی!  [2012 May] 
*انتخابات فرانسه وچپ گروگان گرفته شده! [2012 May] 
*تراژدی خودکشی داروسازبازنشسته یونانی،ادعانامه ای علیه نظام سرمایه داری! [2012 Apr] 
*دخیل بستن رفسنجانی به خمینی درآستانه برگزاری مذاکرات هسته ای [2012 Apr] 
*جدی میگم! سلاح هسته ای وحرمت فتوا! [2012 Apr] 
*مارش جهانی روزکارگر با شعاراعتصاب عمومی و یک روزبدون نودونه درصدی ها! [2012 Mar] 
*چگونه سالی ؟! [2012 Mar] 
*نگاهی به چندچالش پیشاروی جنبش زنان [2012 Mar] 
*بروزلحظه تاریخی درهمکاری اصلاح طلبان وسازمان اکثریت! [2012 Mar] 
*پی آمدهای نمایش انتخاباتی رژیم! [2012 Mar] 
*سخنی پیرامون اعتراضات 25 بهمن [2012 Feb] 
*جنگ و تحریم گسترده به مثابه دواستراتژی متفاوت یا دووجه یک استراتژی؟ [2012 Feb] 
*اعتصاب یکپارچه ومیلیونی کارگران نیجریه دولت را واداربه عقب نشینی کرد! [2012 Jan] 
*رابطه سازمان یابی افقی ودموموکراسی مستقیم ومشارکتی [2012 Jan] 
*تقابل دواستراتژی: « تحریم گسترده نفتی وبانکی وتهدیدات نظامی» و «تهدید در برابر تهدید» [2011 Dec] 
*پس از9 سال جنگ معلوم شد که طالبان دشمن آمریکا نبوده است! [2011 Dec] 
*معترضان جهان؛ چهره سال مجله تایم؛ مردم سوژه گی! [2011 Dec] 
*جنبش وال استریت وشعاراشغال کنگره! [2011 Dec] 
* "انتخابات" مجلس شورای اسلامی واهمیت یک جنبش تحریم گسترده [2011 Dec] 
*اقدام درخشان والهام بخش کارگران ایران خود رو دراعتراض به تغییرارتجاعی قانون کار  [2011 Nov] 
*به مناسبت يک ماهگی جنبش: جنبش وال استريت،ازتصرف فضا-مکان ها تا فلج سازی سازوکارهای سيستم!  [2011 Nov] 
*بار دیگر آوای شوم جنگ طلبی! [2011 Nov] 
*سکولاریسم و"اسلام اخلاقی" آقای سروش! [2011 Nov] 
*اهمیت کنشگری مادران پارک لاله [2011 Nov] 
*آیا لیبی واقعا "آزاد"شد؟  [2011 Oct] 
*جنبش اشغال وال استریت، و برخی ویژگی های جنبش های جدید [2011 Oct] 
*یک ارزیابی ازاعتصاب کارگران پتروشیمی ماهشهر واهمیت آن [2011 Oct] 
*معلمان و شعاربرابری جنسیتی به عنوان شعارسال تحصیلی جدید  [2011 Oct] 
*جنبش دانشجوئی وضرورت درهم شکستن تهاجم رژیم به محیط های آموزشی! [2011 Sep] 
*گفتمان «دموکراتیک» یا سوسیالیستی، کدامیک؟! [2011 Sep] 
*اسپانیا، دموکراسی وتصویب برنامه ریاضت اقتصادی [2011 Sep] 
*میراث خمینی برای جانشینان خود [2011 Sep] 
*لیبی: باچشمی گریان وبا چشمی خندان! [2011 Aug] 
*انگلیس: شورش طردشدگان وبه حاشیه رانده شدگان! [2011 Aug] 
*دراهميت جنبش حق انتخاب سبک زندگی(1)  [2011 Aug] 
*گذشت آمنه وخشونت نهادی شده درقانون قصاص [2011 Aug] 
*رابطه جنبش و "چه بایدکرد"! [2011 Jul] 
*دیواربرلین ونعل وارونه سران گروه8 پیرامون تحولات منطقه [2011 Jun] 
*زایش وزوال اسطوره ها درعصرنوین  [2011 Jun] 
*تاکتیک، وحکمت های نهفته در یک نظرسنجی! [2011 Jun] 
*تاکتیک های گشاینده وتاکتیک های بازدارنده [2011 Jun] 
*انقلاب پاسخ است یا سؤال؟ [2011 Jun] 
*جنبش با کدام گفتمان ؟ [2009 Aug] 
*"اوبامای" وال استریت و "اوبامای" مردم کوچه وخیابان [2008 Nov] 
*یک نافرمانی باشکوه! [2008 Oct] 
* آزمون جنبش زنان درمقابله با [2008 Sep] 
*یک جمع بندی فشرده ازچالش های کارگری وراه های برون رفت ازآن [2008 May] 
*"انتخابات"رسوا وپرازتقلب! [2008 Mar] 
*مارش عظیم تحریم کنندگان ومعضل صندوق های خالی! [2008 Mar]