نوروز نماد شکوهمند ملیت ایرانی
هوشنگ کردستانی

نوروز نماد شکوهمند همبستگی فرهنگی ایرانیان، نوید دهنده نو شدن سال و آغازگر فصل گرما و پایان سرما است.

نوروز هم سرآغاز فصل بهار، هم جشن اهورامزدا و هم روز آفرینش نور است. آئین ها و سُنّت های اسطوره ای همچون نوروز، مهرگان، سده، شب یلدا و ... هنوز در زندگی اجتماعی و فرهنگی مردمان ساکن فلات ایران پابرجا و استوار مانده و در پیوستگی و همبستگی آنان کارساز و تأثیرگذار می باشند.   

روایت های اسطوره ای- افسانه ای، زمان پیدایش نوروز را در دوران سلسله پیشدادیان و جمشید پیشدادی را بنیانگذار نوروز و آئین های آن بشمار آورده اند.

ابوریحان بیرونی پیدایش نوروز و جشن گرفتن در آن روز را به فرمان جمشید می داند و می نویسد: «جمشید دین را نو کرد و این روز را بزرگ نامید و نوروز عید گردید اگر چه پیش از آن هم نوروز بزرگ بود.»

در دوران امپراتوری هخامنشیان هر سال در نوروز شاهنشاه در تخت جمشید به تخت می نشست و بزرگان و نمایندگان قوم های ایرانی و خارجیان برای شادباش فرا رسیدن سال نو به حضور شاه بار می یافتند و سال نو را شادباش گفته و هدایا و ارمغان های خود را پیشکش می کردند.

در دوران امپراتوری اشکانیان و ساسانیان مردم نوروز را بنا بر سُنّت های فرهنگی در آغاز سال نو جشن می گرفتند.

شهریاران سلسله های پادشاهی ایرانی پس از اسلام همچون سامانیان، دیلمیان و آل زیار به نگهداری سُنّت های ملی دلبستگی وافر داشته و به هنگام نوروز بار عام می دادند و سُنّت های گذشته را پاس می داشتند.  

در دوران افشاریان و زندیه نیز نوروز را با شکوه برپا می داشتند. نادر شاه حتی در زمان جنگ نیز آئین های نوروزی را برپا می داشت.

در زمان سلسله سلجوقیان جشن های نوروزی و سده در میان مردم از اعتبار و ارزش برخوردار بود تا جایی که محمد غزالی در کتاب کیمیای سعادت فتوا داد: «نوروز و سده باید که مندرس شود و کسی نام آن را نبرد!»

ایرانیان در طول سال به جز نوروز جشن های دیگری هم داشته اند که مهم ترین آن ها جشن های مهرگان و سده می باشند.  

شوشتری دلبستگی ایرانیان را در نگاهداشت آداب و رسم های نیاکان، در نخستین سده های دوران اسلامی می نویسد: «مردم در زنده نگاهداشتن آئین های نوروزی حتی در روزگاران تیره ای که خلیفگان عرب با سُنّت های ایران سخت دشمنی داشته و آن ها را نشانه کفر و مجوسی گری وانمود می کردند، از سُنّت های ملی و قومی خود دست بر نداشتند.»

تا پیش از پادشاهی جلال الدین ملکشاه سلجوقی، زمان نوروز ثابت نبود. به دستور این پادشاه حکیم عمر خیام، سال و ماه های خورشیدی را به دقت محاسبه کرد و هر چهار سال یک روز برای کبیسه بر آن افزود، بدین ترتیب نوروز بر پایه استوار و نخستین روز بهار قرار گرفت.

اکنون در ایران و افغانستان نوروز آغاز سال نو و آغاز بهار و تعطیل رسمی است. مجمع عمومی سازمان ملل در اسفند ماه سال 1388 خورشید، روز بیست و یکم مارس را به عنوان روز جهانی «عید نوروز» به تصویب رساند. در تصویب نامه آمده است که نوروزی که ریشه ایرانی دارد و پیش از سیصد میلیون تن از مردم جهان آن را جشن می گیرند و گرامی می دارند.

در روسیه شوروی سابق با وجود آنکه برگزاری جشن های نوروزی در کشورهای آسیای میانه «خراسان بزرگ» و قفقاز ممنوع بود، با این وجود مردم سرزمین های تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، قفقاز پنهانی نوروز را جشن می گرفتند. نوروز همچنین در تاتارستان، استان های غربی چین، سودان، زنگبار، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، لوتان، نپال و تبت نیز جشن گرفته می شود. در ترکیه تا پیش از سال 2000 میلادی- 1379 خورشیدی-، برگزاری جشن های نوروزی غیر قانونی بود اما دلاوران کُرد ترکیه و سایر علاقمندان به سُنّت های کهن همواره نوروز را به عنوان نماد نیرومند همبستگی و هویت ملی خود در سرزمین ترکیه باشکوه بسیار برگزار می کردند.

در درازای گذشته هر فراز و نشیب زندگی سیاسی و اجتماعی ایرانیان، آئین ها و جشن های کهن و اسطوره ای همراه با زبان پارسی و فرهنگ ایرانی در دوران شکست ها و ناکامی های نظامی و سیاسی، همواره دژهای تسخیر ناپذیر پایداری و ایستادگی ملی در رویارویی با تسلط بیگانگان بوده اند. در جان پناه و سنگر این پناهگاه ها بود که سرانجام پیروزی را جایگزین شکست های تاریخی کردند.

اکنون نیز آئین ها و سُنّت های اسطوره ای- افسانه ای همچون جشن های نوروزی و مراسم سیزده بدر عامل بزرگ همبستگی و یگانگی ملی هستند و ایرانیان را با هر گرایش سیاسی و عقیدتی به هم نزدیکتر می کند.

از چنین فرصت های تاریخی برای پیوند و یگانگی ملی باید سود برد.

برگزاری جشن ها و سُنّت های تاریخی بیانگر آن است که ما همه ایرانی هستیم و تلاش‌ها و کوشش های مان باید در راستای رسیدن به ایرانی آزاد و آباد و ناوابسته باشد. تفاوت های عقیدتی و سیاسی نمی تواند و نباید سد راه شکل گیری این پیوستگی ملی و شکوفایی آرمان های تاریخی گردد.

در دنیای آشفته کنونی، آئین های اسطوره ای- افسانه ای و نیز تاریخ مشترک حتی می‌تواند موجب نزدیکی و پیوند بیشتر میان مردمان ساکن سرزمین های فلات ایران و کشورهای مجاور و همسایه گردد و به شکل گیری یک قدرت بزرگ منطقه ای در این بخش از جهان یاری رساند. هدفی که تنها در سایه برقراری مردم سالاری در این سرزمین ها تحقق پذیر خواهد بود که بی شک روزی واقعیت خواهد یافت.

 

منبع:پژواک ایران


هوشنگ کردستانی

فهرست مطالب هوشنگ کردستانی در سایت پژواک ایران 

*پافشاری بر نکات تفرقه افکن سد راه شکل گیری همبستگی ملی است  [2017 Oct] 
*همه پرسی اقلیم کردستان و پی آمدهای آن  [2017 Oct] 
*فرمانروایی قانون، نه خودکامگی  [2017 Sep] 
*سامان استبدادی مذهبی از درون می پاشد  [2017 Jul] 
*استبداد مذهبی در سراشیبی سقوط [2017 Jun] 
* سخنی چند پیرامون انتخابات اخیر [2017 May] 
* 28 اردیبهشت را به روزهمه پرسی نفی نظام استبداد مذهبی تبدیل کنیم  [2017 May] 
*سی و هشتمین سال استقرار نظام اسلامی و آینده تاریک آن [2017 Feb] 
*سی و هشتمین سال استقرار نظام اسلامی و آینده‌ی تاریک آن [2017 Feb] 
* خطر تکرار فاجعه دردناک ساختمان پلاسکو  [2017 Feb] 
* به یاد سر سپردگان نهضت ملی ايران پروانه و داریوش فروهر  [2016 Nov] 
*احتمال یک دگرگونی سیاسی و نظامی در منطقه  [2016 Sep] 
*اشک‌های پهلوان وهمبستگی‌ مردم  [2016 Aug] 
*فرجام یک کودتای نافرجام [2016 Aug] 
*یادی از ۲۵ خرداد سال۶۰ [2016 Jun] 
*پایان آتش بس میان جناح های درون حاکمیت [2016 Jun] 
*آشکار شدن دروغ و نیرنگ [2016 Mar] 
*تجلی سکوت سنگین مردم در روز رأی گیری [2016 Feb] 
*درخواست خامنه ای از مخالفان نظام [2016 Feb] 
*توانایی های ملتمان را باورکنیم [2015 Nov] 
*دوگانگی سیاست غرب با بنیادگرایی [2015 Nov] 
*سالگرد به خون خفتگان نهضت ملی ایران پروانه و داریوش فروهر [2015 Nov] 
*آیا در سوریه ورق بر می گردد؟ (۲) [2015 Oct] 
*آیا در سوریه ورق بر می گردد؟ [2015 Oct] 
*ماجرای نفت ایران از آغاز تا کودتا [2015 Sep] 
*حکایت همچنان باقی است ... [2015 Aug] 
*پی آمدهای شکست حزب عدالت و توسعه ترکیه در منطقه [2015 Jun] 
*پیوند تاریخی ایران و یمن [2015 May] 
*نوروز نماد شکوهمند ملیت ایرانی [2015 Mar] 
*منفعت عمومى يا منافع فردى ،پيروزى انتخاباتى نتان ياهو يا مصالح حياتى اسرائيل [2015 Mar] 
*چرا چنین شد؟ [2015 Feb] 
*سخنی پیرامون اسنادی که منتشر نشد و موقعيت سياسى كشور [2015 Jan] 
*پاسخی به فتوای ادیب برومند [2014 Dec] 
*نبرد حماسه آفرین کوبانی [2014 Nov] 
*«خلافت اسلامی» و خطر احتمالی آن برای ایرانیان [2014 Oct] 
*جنگی نامشروع به نام «دفاع مشروع» [2014 Jul] 
*گروه تروریستی «داعش» چرا و چگونه پدید آمده است؟ [2014 Jul] 
*موهبت نیک اندیشی [2014 May] 
*با امید به پیروزی ملی به پیشواز نوروز می رویم [2014 Mar] 
*گذشت زمان واقعیت ها را آشکار می سازد [2014 Mar] 
*یادی از اول بهمن1340 دانشگاه تهران  [2014 Jan] 
*توضیح ویادآوری [2014 Jan] 
*شاه باید سلطنت می کرد یا حکومت؟ [2013 Dec] 
*وضعیت اسفناک افغان ها در ایران [2013 Nov] 
*اعتراف سیا C.I.A به شرکت در کودتای 28 مرداد [2013 Aug] 
*نبوغ رفسنجانی بود یا تدبیر خامنه ای؟ [2013 Aug] 
*این بار هم در انتخابات تقلّب شد [2013 Jun] 
*تصمیم مردم به تحریم انتخابات خواب سردمداران نظام را آشفته کرده است [2013 Jun] 
*عدم شرکت در انتخابات «نه» گفتن به کلیت نظام است [2013 May] 
*عوام فریبی و همسویی با منافع بیگانگان [2013 Apr] 
*ترفندی نو برای کشاندن مردم به پای صندوق های رأی گیری  [2013 Mar] 
*به کنون و آینده ایران بیاندیشیم [2013 Feb] 
*به سود کدام جریان به نماد آزادگی و ملی گرائی می تازیم؟ [2013 Jan] 
*چه برسرِ درآمدهایِ نفتی آمده است؟ [2012 Dec] 
*چرا آمریکا با حمله هوایی اسرائیل به ایران موافق نیست [2012 Nov] 
*بحرین از گذشته تا کنون [2012 Jul] 
*رویدادهای 25 خرداد 60 و 25 خرداد 88 و تفاوت های آن ها [2012 Jul] 
*سخنی پیرامون جزایر سه گانه ایران و خلیج فارس [2012 Jun] 
*سوریه به کدام سو می رود؟  [2012 May] 
*درسی که باید از انتخابات اخیر گرفت [2012 Mar] 
*نوروز نمودی از هویت ملی ایرانیان [2012 Mar] 
*ایران آبستن حوادث است [2011 Nov] 
*تجزیه طلبی و راه رویارویی با آن [2011 Aug] 
*کشمکش های درون نظام جمهوری اسلامی نشانه شتاب در فروریختن آنست [2011 Aug] 
*جنگ خامنه ای با رئیس جمهور برگزیده اش [2011 Jul] 
*نوروز نمودی از هویت ملی ایرانیان  [2011 Mar]