چرا چنین شد؟
هوشنگ کردستانی

« در هر شکستی راز پیروزی توان دیدن »
پس از سی و شش سال كه از استقرار جمهوری اسلامی مى گذرد، دیگر مردم گرفتار
در چنبره استبداد مذهبی در پی یافتن مقصرانى كه در اثر اشتباه های خود ،موجب
استقرار نظام مطلقه فَقیه شدند، نیستند بلكه آنچه طیف وسیعى از ملت خواستار است
یافتن راه کار رهایی و آزادى است.
با این وصف از آنجا كه هر شكستى به شرط آنكه تجزیه و تحلیل و بررسى شود،
آموزنده است وبدون باز نگرى رخداد هاى پیشین امكان برون رفت از دشواری های
كنونى میسر نمى باشد، در این نوشتار به بررسى رویدادهایی مى پردازم كه باعث شد
نهضت آزادی خواهی ملت ایران که پیرو انقلاب مشروطیت و نهضت ملی شدن
صنعت نفت بود از مسیر خود منحرف شود و به انقلابى كه پیروزی مشروعه طلبان
را بر مشروطه خواهان در پى داشت، خاتمه یابد. و چگونه شد كه استقرار نظام
ولایت فقیه به طول انجامید و تا امروز باقى و برقرار است.
زیرا ملتی موفق و خوشبخت است که گذشته خود را بداند و از اشتباه های تاریخی اش
درس بگیرد و از تکرارش دورى كند، چه به گفته نیچه:
« هیچ ملتی بدون ارزیابى گذشته اش نمى تواند زندگانى شایسته اى داشته باشد. »
پیش از استقرار جمهوری اسلامی برآورد بسیاری از سازمان ها و شخصیت های سیاسی
بر کوتاه بودن بقای نظام ولایت فَقِیه بود. اكثر خوش باوران سیاسى بقای آن را نهایت
دو یا سه سال پیش بینی می کردند. ولى این پیش بینی های ساده انگارانه تحقق نیافت و
مشروعه خواهان تا امروز، اداره امور را بر عهده دارند و از قدرت به دست آمده
دست بردار نیستند.
اگر عمر نظام مشروطه با احتساب سال های خودکامگی تعطیل مشروطه واقعى تنها
هفتاد و سه سال به درازا کشید، نظام مشروعه اکنون سی و ششمین سال خود را پشت
سر گذارده است. ساده اندیشی است چنانچه پایان عمر آن را در چشم اندازی کوتاه
برآورد کنیم.
در درازای این سال ها پرسشی اساسی که مطرح بوده و هست این است که علت برپایی
و تداوم حکومت مذهبی چیست؟
با توجه به اینکه در ایران اسلامی دولت به مفهوم واقعی وجود ندارد، اقتصاد کشور
ورشکسته است، میزان سوء استفاده های کلان مالی به ارقام نجومی رسیده اصولاً -
گردانندگان و سردمداران اسلامی از روز نخست، دستیابی به قدرت را برای چپاول های
کلان مالی می خواستند رقابت میان جناح های قدرت در حاکمیت تا حد به گور سپردن -
همدیگر پیش رفته، مردم جان شان در جهنمی که ولایت فقیه برایشان ساخته است به لب
رسیده، جوانان تحصیل کرده و با استعداد کشور گروه گروه، جلای وطن می کنند، حدود
هشت میلیون ایرانی در سرزمین های بیگانه بسر می برند، هزاران تن از آنان که امید
زندگی را در میهن خود از دست داده اند و به امید آینده بهتر راهی سرزمین های دیگر
شده اند، در این راه جان باخته یا در اردوگاه های غیر انسانی کشورهای به ظاهر
صاحب دموکراسی در وضعیت دردناک و غیر قابل تحمل بسر می برند، بیکاری دامن
گستر و گرانی سرسام آور و سطح رو به کاهش درآمدهای زندگی، توان از مردم گرفته
است، چگونه است که این نظام و سامان ضد ایرانی بدون برخورداری از پایگاه مردمی،
با وجود تضادهای سیاسی با دنیای خارج در برابر توفان های سهمگین و تندبادهای شدید
سده بیست و یکم همچنان پابرجا مانده است؟!
نخست به این موضوع بپردازیم که چه شد این بلا بر سرمان آمد. در تمامی بیست و پنج
سال پس از کودتای ٢٨ امرداد سال ١٣٣٢، گروه ها و متفکرهای سیاسی، چه آنان که از
راههای سیاسی مبارزه می کردند و چه آن هایی که دست به عملیات مسلحانه مى زدند
معتقد و یا مدعی به تحقق آزادی بودند، شعارهای آزادی، استقلال، عدالت اجتماعی، شعار
محوری جبهه ملی و احزاب وابسته به آن در تمام آن دوران بود. تجدید فعالیت جبهه ملی
در سال ١٣٥٦ که پس از ارسال نامه سرگشاده سه امضاء به شاه شکل گرفت، توجه
روشنفکران و گروه های متوسط اجتماعی را به خود جلب کرد و می رفت با پایداری و
پیگیری، آرام آرام خواست های آزادی، استقلال، عدالت اجتماعی را در جامعه استقرار
بخشد.
گر چه در مسیر گسترش و پیشرفت نهضت آزادیخواهانه ملی هواداران حرکت های
مسلحانه نیز کم و بیش به فعالیت های خود ادامه می دادند ولی نمی شد تصور کرد که
می توانند نهضت آزادیخواهانه و ملی گرایانه را از راستای سیاسی خارج سازند.
مطرح کردن ناگهانی آیت الله خمینی و چاپ عکس بزرگ او در صفحه نخست روزنامه
کیهان و تبلیغات گسترده رسانه های خبری دولت های غربی از او، مبارزه آزادیخواهانه
را از مسیر سیاسی خارج کرد و به سمت و سوی انقلاب تغییر داد.
متأسفانه از رهبری خمینی و انقلاب اسلامی پیشنهادی او نه تنها گروه های چریکی،
حزب توده و مارکس گرایان که تا آن زمان دین را افیون توده ها می دانستند، استقبال
کردند بلکه برخی از چهره های سیاسی جبهه ملی و یاران مصدق نیز به تأیید آن
برخاستند. آنان بر این باور بودند که چون سیاست آمریکا و انگلیس و اساساً غرب به
دلیل گسترش جنبش مردمی برکنار کردن شاه از قدرت است همانگونه که رهبران انقلاب
مشروطه از تضاد سیاست روس و انگلیس استفاده کردند و در جنبش ملی کردن صنعت
نفت مصدق هم از تضادهای سیاسی و اقتصادی آمریکا و انگلیس سود برد، می توان از
فرصت پدید آمده برای رسیدن به آزادی و استقلال استفاده کرد.
متأسفانه در آن سال ها چند موضوع مهم از چشم آنان پنهان ماند.
نخست آنکه مطرح کردن و پشتیبانی غرب از خمینی جهت شتاب بخشیدن به برکناری
شاه نه به خاطر خودکامگی و یا برخی تضادهای اقتصادی با او، بلکه اساساً اسلامی
کردن ایران و منطقه در برنامه کار آن ها قرار داشت.
٢- اگر چه در آن زمان شکل گیری طرح كمر بند سبز اسلامی و تلاش در جهت -
فروپاشی روسیه شوروی را نمی شد به روشنی باز شناخت ولی تشخیص این موضوع
دشوار نبود که غرب با توجه به تجربه ای که از بردن رضاشاه داشت و مشاهده آنکه
خلاء سیاسی پدید آمده پس از برکناری دیکتاتوری را حزب توده و گرایش های چپ پر
کردند با به قدرت رساندن خمینی و امام ساختن از او، می کوشیدند نیروی جوان کشور
را پس از برکناری شاه از امکان گرایش به تفکر چپ به سوی اسلام باوری سوق دهند،
کاری که علی شریعتی از پیش پایه گذارى كرده بود، و سران حزب توده به آن توجهى
درخور نداشتند.
٣- این تصور نادرست و بدور از واقعیت که خمینی پس از برکناری شاه و رسیدن به -
قدرت اداره امور کشور را به سیاسیون عموماً و به ملی گرایان خصوصاً واگذار خواهد
کرد. در این مورد نه تنها به پیشینه خمینى در مخالفت با حق رأی دادن به زنان و تقسیم
زمین میان کشاورزان از دید شیفتگان او فراموش شد بلکه نامه های خمینی هنگامی که
در نوفل لوشاتو بود، پیرامون آنکه، نهضت ما اسلامی و ادامه دهنده خواست های
تظاهرات پانزدهم خرداد سال ٤٢ است و به هیچ شخص و جبهه یا جمعیتى بستگی
ندارد نیز نادیده گرفته شد.
این واقعیت که بیشتر مردم بپاخاسته خواهان تحقق آرمان های آزادی، استقلال و عدالت
اجتماعی، شعارهای جبهه ملی و سازمان ها و احزاب وابسته به آن بودند این امید را
می داد که خمینی ناگزیر اداره امور را به سران جبهه ملی و یاران مصدق واگذار خواهد
کرد تصوری كه در میان سیاستمداران خارج از ایران نیز عمومیت داشت. خمینی که
از این امر آگاه بود و می دانست روحانیت توانایی اداره امور کشور را ندارد ضمن آنکه


کوشید مردم را راضی نگاهدارد از واگذار کردن قدرت به سران جبهه ملی خودداری
کرد و در عوض با گزینش مهدی بازرگان به نخست وزیری دولت موقت هم مردمى را
که نهضت آزادی را با جبهه ملی یکسان می پنداشتند راضی کرد و هم گروه سیاسی
مذهبی را که بعدها به ملی مذهبی ها معروف شدند در رأس قدرت قرار داد و با این -
گزینش روحانیون را هم خاطر جمع ساخت که قدرت در اختیار نیروهای ملی و یاران
مصدق نخواهد بود.
گرچه چند تن از یاران واقع گرای مصدق متوجه دخالت ها و برنامه ریزی های ضد ملی
قدرت های بیگانه و ماهیت خودکامگی خمینی و تمامیت خواهی روحانیون شده بودند
و تغییر جهت نهضت آزادی خواهی را به انقلاب اسلامی و در رأس قدرت قرار دادن
خمینی را به جای شخصیت های ملی حرکتی نادرست ارزیابی می کردند و مى دانستند
در فرداى تغییر رژیم چهره های ملی و آزادیخواه نقش مهمی در اداره امور كشور
نخواهند داشت و در این مورد هشدار دادند و حاضر شدند برای جلوگیری از فاجعه ای
که آینده ایران را تهدید می کرد دولت تشکیل دهند، ولی ضدیت بیست و پنج ساله با
خودکامگی شاه و وابستگی به قدرت های خارجی و این تصور خوشبینانه که مصدق
دیگری یعنی خمینی ظهور کرده « حسین مكى » نباید شد باعث گشت، پیام های –
هشدار دهنده آنها به گوش تودههای بى خبر بپاخاسته نرسد و برخی از سران منفعل
جبهه ملی نیز، چنان شیفته خمینى شوند كه به هشدار یاران سیاسى دیرینه خود توجه
نكنند، على رغم پاره كردن عکس های مصدق و سایر چهره های ملی توسط هوا داران
خمینى، به خود نگویند مصدقى در راه نیست. شعارهای- حزب فقط حزب الله، رهبر
فقط روح الله - حکایت از آن داشت که آینده ایران تک حزبی و شیوه حکومت خودکامگی
است.
گزینش اعضاء شورای انقلاب بدون عضویت و شرکت سران جبهه ملی هشدار دیگری
بود. دکتر شایگان که از یاران مصدق بود به تصور آنکه انقلابی واقعی در راستای
رسیدن به آرمان های تاریخی در ایران به وقوع پیوسته است پس از سال ها تبعید به
کشور بازگشت اما خیلی زود متوجه شد که انقلاب اسلامی در جهت تحقق بخشیدن به
آزادی و استقرار مردم سالاری نیست و از این رو ایران را ترک کرد.
مطلب مهم دیگری که به آن توجه نشد، آن بود که خمینی در دوران نهضت ملی ازمریدان
آیت الله ابوالقاسم کاشانی بود که جهت سرنگونی دولت ملی دکتر مصدق با برپا کردن
تظاهرات ضد ملی و همکاری با کودتاچیان همکاری داشتند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، محاکمه غیر انسانی و مخالف اصول منشور حقوق بشر
سران ارتش که بسیاری از آن جرمی جز اجرای دستور از بالا نداشتند تشکیل شد و به
دستور خلخالی بسیاری از آنان اعدام شدند نه تنها مورد اعتراض دولت موقت قرار
نگرفت بلکه برخی از چهره هایی که پیشینه مبارزات آزادی خواهانه و دفاع از حقوق
بشر داشتند محاکمه آنان را ضروری تشخیص ندادند!
اگر هیأت دولت موقت در برابر این اعدام های بی رویه و غیر انسانی استعفا می کرد
چه بسا در آن شرایط خمینی ناگزیر به عقب نشینی می شد.
چه شد که این فاجعه دردناک تاریخی ماندگار شده است بی شک نیاز به بررسی های
بیشتری از سوی صاحبنظران و ایران یاران آزادیخواه دارد که به آن پرداخته شود.
پیش تر گفته شد که « در هر شکستی راز پیروزی نهفته است». این راز پیروزی را
نسل جوان کشور در انتخابات سال هشتاد وهشت به فراست و هوشیاری دریافت و به
درستی عمل کرد.
هنگامی که شرایط ناگوار و غیر قابل تحمل می رفت نسل جوان از جان گذشته را به
خیزش و قیام علیه نظام وادارد و جنبشی ملی در حال شکل گرفتن بود، جناح های داخلی
در حاکمیت اسلامی که پیرامون بقای نظام با یکدیگر همراه و هم رأی هستند، اعتقاد
داشتند که کار بدستان حکومت با سیاست های نادرست جمهوری اسلامی را به لب
پرتگاه سقوط کشانده اند و حفظ نظام تنها با تغییر آنان امکان پذیر است. با مطرح کردن
محمد خاتمی به عنوان نامزد انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری اسلامی، تمامی
تبلیغات انتخاباتی را پشت سر او قرار گرفت و با تماس های محرمانه با نمایندگان قدرت
های بزرگ غربی به آنان وعده دادند که با انتخاب شدن محمد خاتمی به عنوان رئیس
جمهور اسلامی پیشنهادهای غرب را پیرامون مسئله اتمی ایران خواهند پذیرفت و حمایت
از حزب الله لبنان و بشار اسد رئیس جمهوری سوریه را قطع خواهند کرد.
با نامزد شدن میر حسین موسوی، محمد خاتمی با دلگیری نامزدی خود را پس گرفت.
این تغییر گرچه مدتی باعث سردرگمی شبکه های تبلیغاتی اصلاح طلبان در خارج از
کشور شد ولی بزودی تصمیم بر این گرفته شد که حمایت های تبلیغاتی پشت سر
میرحسین موسوی قرار گیرد. تبلیغات گسترده شبکه های وابسته به اصلاح طلبان در
خارج از کشور تلویزیونها، رادیوها، سایتها و نشریات وابسته همراه با تبلیغات - -
بخش فارسی رسانه های خبری غرب، به ویژه بی بی سی و صدای آمریکا، صدای فردا
و ..، آرام آرام این تصور را در مردم ناراضی پدید آورد که شاید بتوان از مسیر
انتخابات به خواست های خود دست یابند به ویژه که وعده قطعی داده می شد که
رأی آن ها خوانده و به حساب خواهد آمد و میرحسین موسوی کسی است که در
مقام رئیس جمهور خامنه ای را یا مقامی تشریفاتی خواهد کرد و یا رهبری را دسته
جمعی. و نام جنبش سبز را برای حرکت شان برگزیدند.
با تمام تلاشی که رفسنجانی بکار برد تا کسانی از وابستگانش را برای نظارت بر
شمارش آراء به حوزه های رأی گیری بفرستد، از حضور آنان جلوگیری شد. در همان
شب انتخابات در میان شگفتی و تعجب همگان بدون شمارش درست آراء رقیب میرحسین
موسوی پیروز انتخابات شناخته شد و خامنهای هم بر آن مهر تأیید زد.
مردمی که آماده قیام بودند با مشاهده این تقلب بزرگ در شهرها به ویژه تهران به خیابان
ها ریختند و شعار « رأی من کجاست» سر دادند. این شعار دو معنا داشت، افزون بر
اعتراض به برگزار کنندگان انتخابات، به کسانی که با تبلیغات چندین ماهه خود به مردم
گفته بودند که رأی شان خوانده خواهد شد نیز بر می گشت.
حضور پرشور و شگفت آور مردم در خیابان ها که بنا به گفته شهردار تهران به حدود
سه میلیون تن می رسید به احتمال زیاد امکان پایان دادن به نظام ظلم و جور و ستم را
می توانست داشته باشد. این جا بود که میرحسین موسوی که همواره گفته است هدفش
حفظ بقای نظام است وارد صحنه شد و سیل خروشان مردمی را که می رفت بنیاد و
هستی استبداد مذهبی را در هم کوبد، به محل امن میدان آزادی کشاند و در سخنانش به
مردم وعده داد که هدف او اجرای کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی و بازگشت به
دوران طلایی امام است!
پس از آن بود که مردم متوجه شدند دام تازه ای برای تغییر دادن مسیر جنبش ملی
گسترده شده و با تغییر نام آن به جنبش سبز قصد اجرای قانون اساسی جمهوری اسلامی -
که شرکت مردم در انتخابات و حضور در خیابان ها به دلیل مخالفت با آن بود و -
بازگشت به دوران طلایی امام یعنی دوران تاریک و سیاه تاریخ معاصر ایران دارند.
از این رو آرام آرام خود را کنار کشیدند و از آن تاریخ تاکنون همه تلاش های تبلیغاتی
رسانه‌ها برای کشاندن نسل جوان به حمایت از رهبران «استاد ازل» فرموده جنبش سبز
بی نتیجه مانده است.
این رویداد مهم تاریخی نشان داد که نسل جوان ایران از تغییر مسیر نهضت آزادی خواهی
به انقلاب اسلامی در سال 35 درسی تاریخی گرفته است و به آسانی نمی‌توان آنان را به
اشتباه انداخت و مبارزه ملی آزادیخواهانه آن را به انحراف کشاند. نسلی آگاه به گذشته
تاریخی و مجهز به تجربه مبارزاتی و آگاهی سیاسی که آینده تابناک ایران به دست توانای
آنان ساخته خواهد شد.
توانایی نسل جوان را باور کنیم و به آینده درخشان ایران امیدوار باشیم.

منبع:پژواک ایران


هوشنگ کردستانی

فهرست مطالب هوشنگ کردستانی در سایت پژواک ایران 

*پافشاری بر نکات تفرقه افکن سد راه شکل گیری همبستگی ملی است  [2017 Oct] 
*همه پرسی اقلیم کردستان و پی آمدهای آن  [2017 Oct] 
*فرمانروایی قانون، نه خودکامگی  [2017 Sep] 
*سامان استبدادی مذهبی از درون می پاشد  [2017 Jul] 
*استبداد مذهبی در سراشیبی سقوط [2017 Jun] 
* سخنی چند پیرامون انتخابات اخیر [2017 May] 
* 28 اردیبهشت را به روزهمه پرسی نفی نظام استبداد مذهبی تبدیل کنیم  [2017 May] 
*سی و هشتمین سال استقرار نظام اسلامی و آینده تاریک آن [2017 Feb] 
*سی و هشتمین سال استقرار نظام اسلامی و آینده‌ی تاریک آن [2017 Feb] 
* خطر تکرار فاجعه دردناک ساختمان پلاسکو  [2017 Feb] 
* به یاد سر سپردگان نهضت ملی ايران پروانه و داریوش فروهر  [2016 Nov] 
*احتمال یک دگرگونی سیاسی و نظامی در منطقه  [2016 Sep] 
*اشک‌های پهلوان وهمبستگی‌ مردم  [2016 Aug] 
*فرجام یک کودتای نافرجام [2016 Aug] 
*یادی از ۲۵ خرداد سال۶۰ [2016 Jun] 
*پایان آتش بس میان جناح های درون حاکمیت [2016 Jun] 
*آشکار شدن دروغ و نیرنگ [2016 Mar] 
*تجلی سکوت سنگین مردم در روز رأی گیری [2016 Feb] 
*درخواست خامنه ای از مخالفان نظام [2016 Feb] 
*توانایی های ملتمان را باورکنیم [2015 Nov] 
*دوگانگی سیاست غرب با بنیادگرایی [2015 Nov] 
*سالگرد به خون خفتگان نهضت ملی ایران پروانه و داریوش فروهر [2015 Nov] 
*آیا در سوریه ورق بر می گردد؟ (۲) [2015 Oct] 
*آیا در سوریه ورق بر می گردد؟ [2015 Oct] 
*ماجرای نفت ایران از آغاز تا کودتا [2015 Sep] 
*حکایت همچنان باقی است ... [2015 Aug] 
*پی آمدهای شکست حزب عدالت و توسعه ترکیه در منطقه [2015 Jun] 
*پیوند تاریخی ایران و یمن [2015 May] 
*نوروز نماد شکوهمند ملیت ایرانی [2015 Mar] 
*منفعت عمومى يا منافع فردى ،پيروزى انتخاباتى نتان ياهو يا مصالح حياتى اسرائيل [2015 Mar] 
*چرا چنین شد؟ [2015 Feb] 
*سخنی پیرامون اسنادی که منتشر نشد و موقعيت سياسى كشور [2015 Jan] 
*پاسخی به فتوای ادیب برومند [2014 Dec] 
*نبرد حماسه آفرین کوبانی [2014 Nov] 
*«خلافت اسلامی» و خطر احتمالی آن برای ایرانیان [2014 Oct] 
*جنگی نامشروع به نام «دفاع مشروع» [2014 Jul] 
*گروه تروریستی «داعش» چرا و چگونه پدید آمده است؟ [2014 Jul] 
*موهبت نیک اندیشی [2014 May] 
*با امید به پیروزی ملی به پیشواز نوروز می رویم [2014 Mar] 
*گذشت زمان واقعیت ها را آشکار می سازد [2014 Mar] 
*یادی از اول بهمن1340 دانشگاه تهران  [2014 Jan] 
*توضیح ویادآوری [2014 Jan] 
*شاه باید سلطنت می کرد یا حکومت؟ [2013 Dec] 
*وضعیت اسفناک افغان ها در ایران [2013 Nov] 
*اعتراف سیا C.I.A به شرکت در کودتای 28 مرداد [2013 Aug] 
*نبوغ رفسنجانی بود یا تدبیر خامنه ای؟ [2013 Aug] 
*این بار هم در انتخابات تقلّب شد [2013 Jun] 
*تصمیم مردم به تحریم انتخابات خواب سردمداران نظام را آشفته کرده است [2013 Jun] 
*عدم شرکت در انتخابات «نه» گفتن به کلیت نظام است [2013 May] 
*عوام فریبی و همسویی با منافع بیگانگان [2013 Apr] 
*ترفندی نو برای کشاندن مردم به پای صندوق های رأی گیری  [2013 Mar] 
*به کنون و آینده ایران بیاندیشیم [2013 Feb] 
*به سود کدام جریان به نماد آزادگی و ملی گرائی می تازیم؟ [2013 Jan] 
*چه برسرِ درآمدهایِ نفتی آمده است؟ [2012 Dec] 
*چرا آمریکا با حمله هوایی اسرائیل به ایران موافق نیست [2012 Nov] 
*بحرین از گذشته تا کنون [2012 Jul] 
*رویدادهای 25 خرداد 60 و 25 خرداد 88 و تفاوت های آن ها [2012 Jul] 
*سخنی پیرامون جزایر سه گانه ایران و خلیج فارس [2012 Jun] 
*سوریه به کدام سو می رود؟  [2012 May] 
*درسی که باید از انتخابات اخیر گرفت [2012 Mar] 
*نوروز نمودی از هویت ملی ایرانیان [2012 Mar] 
*ایران آبستن حوادث است [2011 Nov] 
*تجزیه طلبی و راه رویارویی با آن [2011 Aug] 
*کشمکش های درون نظام جمهوری اسلامی نشانه شتاب در فروریختن آنست [2011 Aug] 
*جنگ خامنه ای با رئیس جمهور برگزیده اش [2011 Jul] 
*نوروز نمودی از هویت ملی ایرانیان  [2011 Mar]