نشست کلن: آزمون جدید؟ امیدها و چالش ها؟
تقی روزبه

برای درک اهمیت واقعی یک رویداد و نشاندن آن ها درجایگاه واقعی خود باید بدورازجوزدگی و هیجانات لحظه ای به قضاوت نشست. وگرنه همواره بیم آن می رود که ازطریق مبالغه گوئی خرده رویدادها به جای  رخداد های مهم و  تاریخی به نشینند  و لاجرم به نتیجه گیری های غلط و برانگیختن انتظارات نادرست بیانجامند. انتظاراتی که نهایتا جز تشدید یأس و پراکندگی بیشتر حاصلی ببار نخواهد آورد.

 اگربه ویژه، درنظربگیریم که این بارنخست نیست که تلاش هائی ازاین دست برای اتحاد صفوف پراکنده چپ ها صورت می گیرد، تلاش هائی که  پس ازافتادن آب ها از آسیاب نافرجامی خود را نشان داده است، آنگاه به اهمیت ارزیابی واقع بینانه و متکی برشاخص ها ومؤلفه های  پایدار بهترپی خواهیم برد. البته هرتلاشی که برای کاستن ازدامنه پراکندگی و تقویت همگرائی چپ ها صورت بگیرد فی  نفسه مثبت و ارزشمند است، اما مسأله برسرارزیابی و نتایج میان مدت و بلندمدتی است که ازآن انتظار می رود. ازهمین رو دربرابر چنین تلاش هائی همواره این سؤال مطرح می شود که چه دلایل و قرائنی وجود دارند که امیدوار باشیم، تجربه های ناکام گذشته تکرار نشوند؟.  قاعدتا  یکی ازمهم ترین آن ها نقد جمعی  تجربه های گذشته و دست یابی به آن آگاهی جمعی است  که دستکم مانع از تکرار اشتباهات و خطاهای گذشته شود. آگاهی منفی، آگاهی ازآن چه که نباید بشود، خود دستمایه مهمی برای جلوتر رفتن است و راه را برای جستجوگری و آزمون رویکردها وشیوه های جدید فراهم می سازد. بی گمان رها شدن ذهن از جادوی الگوواره های متعلق به زمان های دور و یافتن اشکال مناسبات نوین برای همکاری ها وهمگرائی ها درانطباق با وضعیت و زمانه خود، یعنی از آن چه که تجربه های گذشته را به کلیشه های همیشه معتبرتبدیل می کند و آن ها را جایگزین تحلیل مشخص از وضعیت مشخص می سازد، ازمهم ترین پیش شرط های شروعی تازه برای پایان دادن به رنج پراکندگی بشمارمی رود، والبته درچنین صورتی می تواند نشانه بارزی از ورود چپ  به آستانه بلوغ خود باشد.  به گمان من چپ اگر بپذیرد که ضمن وفاداری کامل به اصول مبارزه ضدسرمایه داری، از کلیشه ها و اشکال رسوب کرده و دراصل از نوعی نابهنگامی تاریخی که دچارش شده فاصله بگیرد، و در جستجوی یافتن ظرف ها و اشکال نوینی ازهمکاری  بابهره گرفتن از گفتگو و خرد جمعی  باشد، مهم ترین گام را درشکستن طلسم دورباطل پراکندگی برداشته است. اما آیا چنین نقدی و چنین آگاهی جمعی توسط چپ و دستکم بخش قابل توجهی ازآن صورت گرفته است؟  پاسخ به این سؤال نباید چندان دشوار و ناروشن باشد، و بنابراین درغیاب آن تنها می توان به عامل فشار شتاب تحولات سیاسی و صف آرائی های ناشی ازآن  و باصطلاح نوعی پراگماتیسم و واقعگرائی تحمیلی اشاره کرد که اگر نتواند تعمیق یافته و پایه های استوار پیداکند، به تنهائی شکننده است و کافی برای ادامه کاری نیست.

 

همانطورکه اشاره شد یافتن ظرفی مشترک ومناسب برای همکاری وهمگرائی دربین صفوف پراکنده چپ از دیرباز مطرح بوده است، اما این که چگونه می توان از بازتولید فرقه ای در کنارفرقه های دیگرجلوگیری کرد، معضل اصلی بوده است. این همان سرنوشتی است که آزمون اتحاد چپ کارگری  نزدیک به دودهه قبل دچارآن شد. چنانکه باهدف ایجاد ظرفی مشترک برای همکاری و همگرائی نیروهای چپ رادیکال و پراکنده صورت گرفت و تعابیرمبالغه آسائی در مورد آن به عمل آمد، اما متأسفانه در واقعیت بجای "راه حل" بودن و به مثابه ظرفی برای همکاری، دچارانقباض روزافزون گشت تا جائی که خود به معضل (پراکندگی) و فرقه ای افزون بر فرقه های موجود تبدیل شد، که مضمون فعالیت و همه هم وغمش صرف ایجاد تشکیلاتی جدید با هویتی مستقل(حزبی) و واحدهای پایه محلی وموضع گیری و نظایر آن گشت. بجای آن که به اتاق تهاتری برای تقویت همگرائی و هماهنگی  فعالیت های پراکنده جریانات گوناگون چپ و ظرفی برای برقراری گفتگو بین آن ها و برطرف ساختن گسست ها و پراکندگی ها باشد، خودش باصطلاح یک طرف دعوا شده و از دیگران انتظارداشت که برای فربه شدنش به آن به پیوندند. بدیهی بود که چنین رویکردی درتضاد با  فلسفه وجودی آن قرار داشت  و بجای آن که راه حلی باشد برای معضل پراکندگی چپ، خود-دربهترین حالت- به سرنوشت آن ها دچار گشت.  باین ترتیب بود که به تدریج صورت مسأله اصلی-همگرائی چپ پراکنده-  اساسا مسخ و حذف شد.

 

بنابراین اولین درس مهم از تجربه های گذشته پای بندی به فلسفه وجودی خویش، یعنی فراهم ساختن ظرفی برای تبادل نظرو گفتگو، و همکاری وهمگرائی هرچه بیشتر بین نیروهای گوناگون طیف گسترده و پراکنده  چپ ضدسرمایه داری و مدافع بدیل سوسیالیستی است و نه جایگزین کردن خود به جای آن ها. نگاهی به بیانیه کوتاه و فشرده نشست کلن*1، درمقایسه با آن تجربه، خوشبختانه حاکی از گامی  به جلو است و البته با توجه به کمیت و تنوع گرایشات جز این هم ناممکن بود. در واقع همواره رابطه معکوسی بین تنگ کردن محتوا(مضمون وسطح توافقات) و کمیت یعنی دامنه حضورطیف های گوناگون چپ وجود دارد. دراین معادله هراندازه که بخواهیم برعمق توافقات و پیش شرط ها  تأکید کنیم، بهمان اندازه درجهت تک گرایشی شدن و رنگ و بوی حزب واحد شدن حرکت کرده ایم و متقابلا بهمان اندازه از دستورکارمورد نظرجنبش چپ، مقابله با پراکندگی دور شده ایم. ازاین نظر تجربه اتحاد چپ کارگری، نقطه شروع دیگری را، با روح دست یابی به حزب واحد سراسری، مبنای حرکت نقطه عزیمت خود قرارداده بود و حال آنکه آزمون کلن، با بسنده کردن به کلی ترین وجوه اشتراکات کلی درجهت گیری ها، نقطه شروع دیگری را برگزیده است که همانا  بردوپایه اقدامات عملی مشترک  و فراهم ساختن بسترگفتگو استوار است. با این همه  نباید فراموش کرد که مسأله اصلی پای بندی به آن والزاماتش درعمل است.

 

دشواری درآن است که ایجاد ظرفی مناسب برای همکاری جریانات و نیروهای پراکنده چپ، نیازمند پیش شرط ها و مناسبات و فرهنگ تازه ای است  که با بسیاری از باورها و ذهنیت ها و منافع فرقه ای  درتضاد قرار دارد. و از آنجائی که درتجربه های صورت گرفته اشکال و شیوه های برقراری مناسبات فی مابین عناصر درتضاد باهدف، همگرائی طیف گسترده و پراکنده و پلورالیستی چپ در تضاد بودند، نمی توانستند از حصارهای فرقه گرائی بیرون آمده و عمرپایدار و حضوررشد یابنده داشته باشند. ازهمین رو لازم بود تجربه نوین ازنقطه ای دیگر،از آنجا که  اشتراکات واقعی و فراگیر وجود دارد، ازعام ترین جهت گیری ها، ازاتحاد عمل حول اقدامات معین و از دیالوگ حول مسائل و مشکلات مشترک شروع کرد و گام به گام پیش رفت. تکثرو چندگرایشی بودن طیف چپ بخودی خود نه شراست و نه مانع همگرائی و همبستگی. مهم آن است که تمایزات سبب نادیده گرفتن اشتراکات  و همبستگی ها نشود. هر قدر دامنه آزادی و رهائی عمیق ترباشد، بهمان میزان تنوعات وتمایزات جوامع بشری و تک تک عناصرتشکیل دهنده آن بیشترمی شود، و باین اعتبار تعمیق فرایند چندگونگی  غایتی درخود و تبلور غنای شخصیت انسانی و بخشی لایتجزا از فرایند تعمیق پیوندهای اجتماعی است.

 

مهم ترین پیش شرط ها چه هستند؟

الف- پذیرش واقعیت وجودی چپ متکثر وچندگرایشی و چند صدائی درچهارچوب مبارزه ضدسرمایه داری و مبارزه برای بدیل سوسیالیستی. بدیهی است که پذیرش چنین واقعیتی متضمن دست کشیدن از سودای هژمونی طلبی، ایجاد حزب واحد سراسری  و مطلق کردن حقیقت و یک روایت ازچپ و... نظایرآن است.

 

ب- تنظیم مناسبات براساس همکاری وعمل مشترک حول اشتراکات، یعنی حداقل های هم اکنون موجود درمبارزه علیه نظام سرمایه داری و پرهیزاز پیش شرط قراردادن پلاتفرم ها و برنامه های تفصیلی و اخص خود ازیکسو، برقراری دیالوگ با احترام به اصل تکثر و چندگرایشی بودن، پیرامون پروبلماتیک های برخاسته ازمتن نیازهای جنبش ازسوی دیگر.

 

 

ج- تکیه برتوافق های جمعی و اقناعی به جای  تصمیم گیری های پشت پرده و ابلاغ از بالا. روشن است که کم و کیف این نوع اقدامات جمعی را میزان توافق های جمعی تعیین می کند و باید از باصطلاح تازاندن اقدام ها و حرکت مازاد برظرفیت های موجود اجتناب ورزید. دراین رابطه نباید فراموش کرد که ظرفیت های بالقوه موجود دریک فرایند طولانی تر و به طور تدریجی فعلیت خواهند یافت که تازاندن برتکوین طبیعی آن ضربه خواهد زد. طبیعی است که خارج از ظرفیت های مشترک موجود، جریان های حاضر دراین تجمع همچنان به فعالیت های معمول خود دراین یا آن حوزه بصورت منفرد و یا درجمع های  محدود تر ادامه خواهند داد، اما این کار نباید موجب غفلت ازتلاش بی وقفه برای ارتقاء ظرفیت های موجود، ویا اولویت دادن برفعالیت های اخص گروهی وبخشی نسبت به اولویت کارمشترک بشود. در واقع میزان اقدامات مشترک و دامنه فراگیری آن، درتحلیل نهائی مهمترین شاخص و نشانه بالندگی یا پژمردگی  به شمارمی رود و درجه بلوغ این چپ را باید درپای بندی به اولویت امرمشترک جستجو کرد. اگراین حقیقت دارد که شکوفائی گفتمان و اقدام مشترک چپ به معنای افزایش سرمایه مشترک و شکوفائی هرفرد و یا جریان چپ-چپ غیرقرقه گرا- نیزهست، درآن صورت مسلم است که هیچ کس ازگسترش اقدامات مشترک زیان نخواهد دید  ونمی تواند آن را رقیبی برای خود به پندارد.

 

د- تأمین مشارکت فعال و بکارگیری دموکراسی مستقیم و استفاده ازاشکال منعطف تشکیلاتی بقول برخی ازشرکت کنندگان نشست کلن، ژلاتیتی، وپرهیزازسلسه مراتب و بورکراتیزه کردن مناسبات، چرخش دموکراتیک مسئولیت ها، تأکید برهماهنگ کردن فعالیت ها واقدامات جریانات و نهاد ها  بجای تصمیم گیری به نیابت از آن ها، نگاه به نمایندگی و نمایندگان هم چون رابطین و تسهیل کنندگان تصمیم گیری جمعی و هماهنگ کننده ازدیگر ملزومات پاگیری تلاش های معطوف به اتحاد صفوف پراکنده چپ است.

 

ه- سازمان یابی به  عنوان بخشی از طیف  چپ  و نه به نبایت از کلیت آن  و پرهیز از ادعای برتری وهژمونی طلبی های رایج. در این معنا نه فقط ورود آزاد و برابرحقوق برای همه چپ های ضدسرمایه داری و باورمند به خطوط عمومی آن تضمین شده است، بلکه همچنین مشروط نکردن هرنوع همکاری  با دیگرانی که به آن نه پیوسته اند و یا هنوز نه پیوسته اند، بخش دیگری ازتلاشی است که هدفش درهم شکستن دایره بسته اقدامات منفرد و بازتولید فرقه گرائی است. اگر می پذیریم که دامنه چپ بسی وسیع ترازشرکت کنندگان در این تجمع و بسی گسترده تر ازسازمان های شناخته شده و اسم و رسم داراست،  آنگاه لازم است که همواره اهمیت لازم را به نقش و مشارکت سایرطیف بندی چپ ها، چه آن ها که دراشکالی چون کانون ها و شبکه ها وانواع محافل وتجمعات گوناگون گرد آمده اند و چه کسانی که آن ها را نیروهای منفردمی خوانیم  بدهیم. دراین مورد از دو رویکرد نادرست باید اجتناب کرد:

- اولا دوگانه سازی سازمان ها و احزاب، و منفردینی که اذعان می شود دامنه کمی آن  بسیاروسیع ترازسازمان هاست، فرمولبندی چندان دقیقی نیست. درحقیقت نیروهای خارج ازتشکل های حزبی -سازمانی، بخصوص آن هائی که فعالترند الزاما منفرد نیستند بلکه غالبا درکانون ها و تشکل ها و محافل و شبکه های گوناگون کارگری وحامیان زندانیان سیاسی و پناهندگان و دانشجویان و زنان  وهنرمندان  و سایرتشکل های موسوم به دموکراتیک و یا در کنارآن ها  ویا حتی ازطریق شبکه های اینترنتی که امروزه منفردین را به یکدیگر متصل می کند فعالند که از چند دهه گذشته تا کنون نیز سهم مهمی در مبارزات اپوزیسیون چپ و رادیکال داشته اند. دراین رابطه بویژه باید از باصطلاح تئوری ریل های موازی و دررأس آن ریل سازمان ها، که عملا  شقه شقه شدگی جنبش چپ و جدائی آن ها  و هژمونی سازمان ها را بربقیه مفروض می گیرد و باین خاطر میتواند اتحاد صفوف چپ را در حصارحلقه های محدود از نفس بیاندازد، اجتناب شود. البته طبیعی است که تمایزات وخود ویژگی ها درطیف گسترده چپ وجود دارند، اما این تمایزات نمی توانند و نباید پیوستگی وضرورت هم پیوندی کلیت طیف چپ را تحت الشعاع خود قرار دهند.

ثانیا باید ازخط کشی و تقسیم بندی های مصنوعی وسهل اگارانه و اکثرا نادرست طیف چپ و رادیکال به تشکل های دمکراتیک و سوسیالیستی اجتناب ورزید، امری که به مثله و بی پایه کردن آن منجر می شود. چرا که برای سوسیالیست ها، مبارزه برای مطالبات موسوم به دموکراتیک اساسا بخش ضروری و جدانشدنی ازمبارزه برای سوسیالیسم بوده و جدا ازآن نیست( هم چنان که دو مرحله ای کردن انقلاب وتقسیم آن به مرحله دموکراسی ولاجرم مرحله بورژوائی و سوسیالیستی نادرست است) و چپ هائی که دراین نوع تشکل ها وجود دارند درواقع درراستای مبارزه برای سوسیالیسم و ازمنظرآن به فعالیت های "دموکراتیک" می پردازند و بدیهی است دربستر تعمیق مبارزه طبقاتی و صف آرائی های آن، بیش ازپیش جهت گیری ضدسرمایه داری پیداکرده و خواهند کرد. امروزه با سیطره مطلق طبقه بورژوازی برجوامع بشری، این نوع مبارزات دربن مایه خود نه علیه مناسبات ماقبل سرمایه داری، بلکه  علیه مناسبات سرمایه داری است.

 

و- چپ خود را به عنوان رهبر و سر برای بدنه و طبقه ای که گویا فاقد آن است، سازمان نمی دهد. برعکس او خود را به عنوان بخشی ازمبارزان ضدسرمایه داری سازمان می دهد و ازاین طریق یعنی مشارکت فعال درمبارزه طبقاتی است که با جریانات و بخشهای گوناگون طبقه بزرگ و متکثر کارگران و زحمتکشان و همه استثمار شوندگان درمبارزات ضدسرمایه داری اشان، تلاقی کرده و با آنها پیوند می خورد، وبه حمایت فعال ازمطالبات آنها برمی خیزد و یا به اقدامات مشترک و تبادل تجربه و برقراری دیالوگ مبادرت می ورزد. ما فدائیان "خلق" و یا "طبقه"(و باید به آن اضافه کرد: سرور و رهبرآن ها) نیستیم، بلکه کنش گران ضدسرمایه داری هستیم که  قبل ازهرچیز برپایه تقابل خود با نظام سلطه و نابرابری، هویت پیدامی کنیم و ازاین طریق با سایربخش ها ولایه های دیگر جنبش طبقاتی و ضدسرمایه داری اسثتمارشوندگان احساس همبستگی می کنیم. دراین راستا بویژه باید توجه داشت وقتی از بدیل سوسیالیستی و شکل دادن آن سخن می گوئیم نباید فراموش کنیم که بدون مشارکت وسیع و آگاهانه کارگران و همه استثمارشوندگان و بدست آن ها(هم چون فاعل و یا سوژه های تاریخی)شکل دادن آلترناتیو سوسیالیستی امکان پذیر نیست. ازهمین رو از کاربرد عبارات مبهمی چون وظیفه شکل دادن به بدیل سوسیالیستی توسط بخشی ازچپ ها، باید اجتناب ورزید. فرمول بندی درست ترآن است که ازمشارکت فعال درشکل دادن به بدیل سوسیالیستی توسط همه استثمارشوندگان و مبارزان ضدسرمایه داری و نظایرآن استفاده شود.

 

بطورکلی چپ باید با پرهیز ازبوروکراسی و ساختارگرائی که جز تنیدن پیله بدور خویش نیست، به صورت جنبشی و در زهدان جنبش های اجتماعی- طبقاتی خویشتن را سازمان بدهد  وگرنه به رویاندن گل درگلخانه ها شباهت خواهد داشت و چرخه بازتولید فرقه گرائی ازحرکت بازنخواهد ایستاد. آزمون های گذشته به دلیل نقض پیش شرط های گفته شده، عملا به ظرفی بسته و متصلب درحوزه نظر ی و عملی  تبدیل شدند.

 

درتحلیل نهائی میزان پای بندی شرکت کنندگان در آزمون جدید نسبت  به پیش شرط های فوق است که می تواند زمینه برداشتن گام های بعدی را فراهم سازد. گرچه بین پیش شرط ها و باورها و عملکردهای تاکنونی و شناخته شده چپ و ازجمله شرکت کنندگان درنشست فوق تناقضات آشکاری وجود دارد، اما نمی توان منکرشد که گام اول علیرغم آن ها برداشته شده است. با این همه  تثبیت آن و تأمین شرایط لازم برای بقاء رشد یابنده، که ازهم جدائی ناپذیرند، درگرو اهتمام و احساس مسئولیت جمعی است. در این میان بخصوص برقراری تناسب لازم بین فعالیت های اخص سازمانی وگروهی و...  با پراتیک مشترک از اهمیت زیادی برخوردار بوده و بلوغ وهوشیاری ویژه ای را می طلبد. بطورکلی شرط ماندگاری و بالندگی آزمون جدید، به مقدارزیادی وابسته  به کنترل منازعات فرقه ای، پرهیز از هژمونی طلبی و دادن اولویت به اقدام های مشترک در هرآنجائی که توافق حول اقدام مشترک قابل حصول است و نیز برقراری دیالوگ سازنده و تقویت کننده همگرائی ها، در راستای بسیج و سازمان یابی  همه طیف های متنوع چپ رادیکال و رزمنده است.

2012-07-08 19-04-91

http://www.taghi-roozbeh.blogspot.de/

 

*1- 

 

http://www.rahekaregar.com/maghalat/2012/07/02/Etelaye%20Siasi%20Neshast%20Moshtarak-02%20July%202012..htm

منبع:پژواک ایران


تقی روزبه

فهرست مطالب تقی روزبه در سایت پژواک ایران 

*وعده های انتخاباتی روحانی، تبی که خیلی زود به لرزنشست! [2017 Aug] 
*بی بی سی و آینده جناح اقتدارگرا [2017 Jul] 
*فرصتی تازه برای زنده کردن و زنده نگهداشتن حافظه تاریخی [2017 Jul] 
*اهمیت چالش در گرفته پیرامون نظریه ولایت الهی و منشأمشروعیت حاکمان [2017 Jul] 
* سعید حجاریان و تقلب در «انتخابات»، سه نکته و یک نتیجه!‏  [2017 Jun] 
*به بهانه انتشاراسنادکودتای ۲۸ مرداد و سه نکته ناقابل! [2017 Jun] 
*نگاهی به دورویکرد «دانشجوئی» و «روشنفکردینی»  [2017 Jun] 
* عملیات تروریستی داعش در تهران، نظم ترامپی و فضای تیره حاکم بر منطقه!‏  [2017 Jun] 
*انتخابات و چندنکته تلگرافی!:‏ آیا در رژیم اسلامی ما با نوعی آپارتاید انتخاباتی مواجهیم [2017 May] 
*اقتصادی سیاسی بحران و منازعات درونی و نگاهی به ‏آخرین تحولات صحنه «انتخابات» [2017 May] 
*اندرمعنای کنشی به نام رأی دادن! [2017 May] 
*جنبش کارگری وعروج پارادایم جدیدنئولیبرالیسم هارو مهاجم! [2017 May] 
*انتخابات اروپا و نیاز چپ به رویکرد و فیگوری متفاوت!‏  [2017 Apr] 
*ورود غافلگیرانه احمدی نژاد به صحنه «انتخابات» و ترک برداشتن صلابت اقتداررهبر!  [2017 Apr] 
* نقش زنان در قافله تمدن و رهائی [2017 Mar] 
*چهاردلیل برای تهدیدمداوم ایران توسط ترامپ!‏ ‏  [2017 Feb] 
* ایران، نخستین آماج تهدیدهای ترامپ!‏  [2017 Feb] 
*آمریکا و نقل مکان سیاست به خیابان!‏  [2017 Jan] 
*درنگی به چند ویژگی گزارش امسال آکسفام  [2017 Jan] 
*خدمات رفسنجانی«متأخر» به نظام! اعتراضات در مراسم تشییع، و یک جمع بندی [2017 Jan] 
* هیولای ولایت مطلقه، و نقش هاشمی رفسنجانی در برساختن آن!‏ [2017 Jan] 
*گورخوابی و پسوندمتجاهر!‏  [2017 Jan] 
*ادعای پیروزی رژیم در جنگ حلب و سیاست معطوف به باتلاق!‏  [2016 Dec] 
*نگاهی به دو رویداد:‏ روزدانشجو و چالش های جنبش دانشجوئی!‏  [2016 Dec] 
* بحران های جهانی و رویکردجدیدهاوکینگ!‏ [2016 Dec] 
*فیدل کاسترو، و تجربه قرن بیستم!‏ و نگاهی به برخوردبی بی سی با آن [2016 Nov] 
* نگاهی به بحران انتخاباتی آمریکا از منظری دیگر و سه مطالبه اصلی بدیل!‏ [2016 Nov] 
*بازتابی از انتخابات آمریکا در میان صفوف چپ  [2016 Nov] 
*نگاهی فشرده به مختصات صحنه انتخاباتی آمریکا در روزهای پایانی  [2016 Nov] 
*انتخابات آمریکا و استریپتیزسیاسی!‏ [2016 Oct] 
* آیا دولت-ملت پدیده و مفهومی است ایستا یا در حال تحول و دگردیسی؟ [2016 Oct] 
*موسیقی به دار!‏  [2016 Oct] 
*نگاهی دو انتقاد به مقاله «همکاری گسترده رژوا و دولت آمریکا، و چالشی که این جنبش را تهدید می کند» [2016 Oct] 
*ابداع واژه جدیدی بنام«ورزشکارنما»!‏  [2016 Sep] 
*پرونده جنایت کهریزک، با این نوع ترفندها پاک شدنی نیست!‏  [2016 Sep] 
*بررسی اهمیت سند شنیداری مربوط به فاجعه 67 برای جنبش دادخواهی، از ‏خلال نقد سه رویکرد به آن ‏  [2016 Aug] 
*نگاهی به ابعادبحران ترکیه و پی آمدها! [2016 Jul] 
*چه کسی می گوید مسعودرجوی زنده نیست؟! [2016 Jul] 
*آزاد شدن جعفرعظیم زاده، و درسهای یک آزمون موفق! [2016 Jul] 
* نگاهی به همه پرسی بریتانیا و چالش های مترتب برآن! [2016 Jun] 
*نگاهی به دو رویداد: گفتمان شلاق! [2016 Jun] 
*فائزه و زندانی بهايی؛ صدای شکستن یک تابو! [2016 May] 
*بحران ونزوئلا و فرجام خرده پارادایم سوسیالیسم دولتی سوار بر جنبش های اجتماعی!  [2016 May] 
*بحثی پیرامون بسط مبارزه طبقاتی به حوزه قدرت! [2016 May] 
* چهارگزاره در بسط مفهوم مبارزه طبقاتی  [2016 May] 
*حفره های بزرگ یک تحلیل از انتخابات 7 اسفند-بخش اول [2016 Apr] 
*جنبش دادخواهی و نقاط آسیب پذیر! [2016 Apr] 
*بحران سرمایه داری و ضرورت خوانش جدید از رهائی! [2016 Apr] 
* احساس خطرخامنه ای از کجا سرچشمه می گیرد؟! [2016 Mar] 
*در زیرپوست تهران چه می گذرد: 7 اسفند و آن چه که در تهران بزرگ اتفاق افتاد! بخش1 [2016 Mar] 
*اندرمعنای کنشی بنام رأی دادن!  [2016 Feb] 
*انتخابات و اسب تروائی که قراراست حماسه بیافریند! [2016 Feb] 
*ادعای انفعالی بودن تاکتیک تحریم و چندگزاره غلط! [2016 Feb] 
*تناقضی به نام رأی اعتراضی و گفتگوئی دوجانبه پیرامون آن! [2016 Feb] 
*تراب حق شناس و درس بزرگ زندگی! [2016 Jan] 
*تاکتیک تحریم، پرسش ها و انتقادها! [2016 Jan] 
* واقعا به چه کسی باید تبریک گفت؟! [2016 Jan] 
* کم لطفی به اهمیت حربه مؤثری به نام تحریم! [2016 Jan] 
*نقدانباشت قدرت و پاسخ به چندپرسش و انتقاد! [2015 Dec] 
*بازگشت به گذشته، به مارکس، به 150 سال پیش، به چه معناست؟! [2015 Dec] 
* نشست پاریس، و مانیفست «کنش برای توقف جنایات اقلیمی» [2015 Dec] 
*جهان در لبه پرتگاه بحران زیست محیطی، و نگاهی به ریشه ها! [2015 Dec] 
*گزارش آژانس، و حسرت حماسه هسته ای! [2015 Dec] 
*داعش و فریاد آی دزد آی دزد رژیم! [2015 Nov] 
*فاجعه پاریس، بحران سوریه، داعش، ریشه ها و بدیل؟ [2015 Nov] 
*اعتراف عجیب رفسنجانی، و دلایل این اعتراف؟ [2015 Oct] 
*بازهم در موردپارادوکسی بنام «دولت سوسیالیستی» و در پاسخ به یک مدافع آن! [2015 Oct] 
*رژیم فعالان کارگری و مدنی را هدف گرفته است، با پیوستن به یکدیگر صدای اعتراض خود را بلندترکنیم! [2015 Sep] 
*آیا قدرت ماهیت طبقاتی ندارد؟ [2015 Sep] 
*«دولت جهانی سوسیالیستی» یک تناقض تمام عیار!  [2015 Sep] 
*تراژدی بحران پناهندگی و ریشه ها! [2015 Aug] 
*تضادبنیادی ولایت فقیه با حکومت قانون! [2015 Aug] 
*پنج دلیل برای تبرئه رسوای سعیدمرتضوی! [2015 Aug] 
*چهارمؤلفه جنگ قدرتی که در ورای دستگیری یک آقازاده جریان دارد! [2015 Aug] 
*توده های مردم تاریخ سازند یا موجوداتی پراکنده و محکوم به لولیدن در گنداب ها؟! [2015 Aug] 
*به نام چپ و به کام راست، نمایشنامه یک عروج و سقوط! [2015 Jul] 
*آغازشمارش معکوس مذاکرات هسته ای در وقت اضافی! [2015 Jul] 
*تصویب نسخه جدیدریاضت اقتصادی و این بار با طعم خودی! [2015 Jul] 
*نه مردم یونان، جان تازه ای به رؤیای اروپای اجتماعی می دمد! [2015 Jul] 
*نگاهی به پیچ و خم های همه پرسی یونان و ماهیت خرده پارادایم دولت های متکی بر جنبش های اجتماعی [2015 Jul] 
*آیا از اتاق مذاکرات هسته ای دودسفید برخواهد خاست یا دودسیاه؟ [2015 Jun] 
*اخراج دسته جمعی خبرنگاران بخش کارگری ایلنا و نقش مافیائی "خانه کارگر"! [2015 Jun] 
*مرعوب شدگی مدافعان سرنگونی یا تلاش برای سترون سازی اپوزیسیون انقلابی، کدامیک؟! [2015 Jun] 
*آقای شهردار از «اوین جدید» چه خبر؟! [2015 May] 
*اوج گیری جنبش مطالباتی و اهمیت هم بستگی بخش های مختلف نیروی کار!- بخش دوم [2015 May] 
*درام واقعی که هرروز در برابرمان به نمایش در می آید! [2015 Apr] 
*رویدادتاریخی یا ضدتاریخی؟! [2015 Apr] 
*پیام این شعله های سرخ فام آتش؟! [2015 Mar] 
*جنبش زنان وضرورت عبور از چندین گسست مهم! [2015 Mar] 
*معضلات بزرگی که رهبرنظام اسلامی ناگزیراست در واپسین سال های عمرخود با وجودبیماری و کهولت سن با آن ها دست و پنجه نرم کند! بخش یک [2015 Mar] 
*خودکامگی در اوجی تازه! [2015 Feb] 
*جدائی دین از دولت یا دین از سیاست؟ کدامیک؟! [2015 Feb] 
*پرش حزب چپ یونان -سی ریزا- به سکوی قدرت، و دام آخر! [2015 Jan] 
*اسلاوی ژیژک فیلسوفی آزادیخواه یا اقتدارگرا؟- بخش پایانی [2015 Jan] 
*شعارمحاکمه در«دادگاه قانونی» بازی در زمین جناح حاکم است! [2015 Jan] 
*اسلاوی ژیژک فیلسوفی آزادیخواه یا اقتدارگرا؟ [2015 Jan] 
*روایت دیگری از ادعای مرگ جنبش دانشجوئی: دانشگاه مرد؛ زنده باد «دانش»گاه!  [2014 Dec] 
*جنبش دانشجوئی در ِاغماء؟! [2014 Dec] 
*نگاهی به جنبش دانشجوئی در سه پرده! [2014 Dec] 
*ما جزأ دموکراسی بی دولت را در روژاوا ایجادکرده ایم! [2014 Dec] 
*جنبش ضدنژادپرستی در آمریکا، ژرفش شکاف ها و دو پیام مهم نهفته در آن!  [2014 Nov] 
*درنگی بر معنای سوگ و تجمع های گسترده مردم به مناسبت مرگ مرتضی پاشائی! [2014 Nov] 
*انتخابات میان دوره ای آمریکا و چرخش به راست! [2014 Nov] 
*سیاست اشاعه ترس و شوک درمانی رژیم را درهم بشکنیم! [2014 Oct] 
*یک دقیقه سکوت برای سگی که آزاد زیست و آزادمرد!*  [2014 Oct] 
*احتمال وقوع فاجعه سقوط شهرکوبانی! [2014 Oct] 
*در کشاکش بین وظایف دامادی و فرمان فیلترینگ، و پرده برداری از سه خطرعمدها [2014 Oct] 
*آیا هشدار به احتمال وقوع جنگ جهانی سوم را باید جدی گرفت؟!  [2014 Sep] 
*کشف تؤطئه، و بحران جانشینی! [2014 Sep] 
*دولت اسرائیل و «قدرت مشرف بر زندگی» [2014 Sep] 
*برشی از شورش سیاهان آمریکا با شعار «دست ها بالا، شلیک نکن»!  [2014 Aug] 
*استیضاح وزیرعلوم: زورآزمائی دوجناح برای کنترل دانشگاه ها! [2014 Aug] 
*رابطه سازمان یابی افقی ودموکراسی مستقیم ومشارکتی [2014 Aug] 
*خاورمیانه و بحران زایمان! [2014 Jul] 
*انتخابات پارلمان اروپا، زمین لرزه و پی آمدها! [2014 Jun] 
*سخنان دور از انتظار فیروزآبادی و چالش های جدید! [2014 May] 
*سخنان دور از انتظارفیروزآبادی و چالش های جدید!  [2014 May] 
*جنبش لغواعدام و گام های تازه! [2014 May] 
*از تحرک «دلواپسان» تا فعال شدن دولت پنهان! [2014 May] 
*آیا بسوی شکل گیری یک طبقه کارگر جهانی پیش می رویم؟!* [2014 Apr] 
*تعرض ارتجاع حاکم به حقوق شهروندان را درهم بشکنیم! [2014 Apr] 
*شکست حزب سوسیالیست فرانسه شوکی تازه به یک رویکرد کهنه! [2014 Apr] 
*سال نو، پیام و ضدپیام ومحورهای پیشروی [2014 Mar] 
*وجه بین المللی بحران اوکراین و پی آمدها [2014 Mar] 
*تبعیض بر زنان و رابطه آن با سایرتبعیض های اجتماعی [2014 Mar] 
*آیا دلایل ارائه شده برای تغییرنام سازمان کارگران انقلابی به سازمان راه کارگر پذیرفتنی هستند؟! [2014 Feb] 
*انقلاب بهمن و سه سؤال کلیدی (بخش اول) [2014 Feb] 
*رژیم ایران نگران شکسته شدن فضای امنیتی حاکم برجامعه! [2014 Feb] 
*پرده برداری از یک هیولای واقعی! [2014 Feb] 
*حضورچالش برانگیز هنرمندان در سخنرانی روحانی! [2014 Jan] 
* آش چنان شورشد که فریادروحانی هم درآمد!  [2014 Jan] 
*قطعه ای از شیدائی و جنون جمعی برآمده از دخمه تاریخ! [2014 Jan] 
*ایران در آئینه سال جدیدمیلادی! [2014 Jan] 
*دعوای سرمایه داران آمریکا و «پاپ مارکسیست»! [2013 Dec] 
*نگاهی به شرایط حاکم برجنبش کارگری  [2013 Dec] 
* 16 آذر و رویش جوانه های جنبش دانشجوئی! [2013 Dec] 
*آن چه که در صد روزاول روشن شد! [2013 Nov] 
*چالش های نفس گیرمذاکرات هسته ای و چشم اندازآن! [2013 Nov] 
*کردستان را اعدام نکنید! بلوچستان را اعدام نکنید! ایران را اعدام نکنید! [2013 Nov] 
*مکثی پیرامون دوموضوع: جعلیات سیزده آبان، و مدیریت لبخند دیپلماتیک برای خارج و خشونت در داخل! [2013 Nov] 
*دامنه رسوائی و خشم ناشی از شنود فراگیرجهانیان هم چنان بالامی گیرد! [2013 Oct] 
*نگاهی فشرده به دومسأله: بحران مهاجرت و یک شبه فتوای فاشیستی  [2013 Oct] 
*دور دوم مذاکرات هسته ای و چالش ها! [2013 Oct] 
*جنگ قدرت، وزیرامورخارجه را روانه بیمارستان کرد! [2013 Oct] 
*پس لرزه های تماس تلفنی اوباما و روحانی! [2013 Sep] 
*تحولات اخیر و تأثیر«نرمش قهرمانه» برچالش هسته ای! [2013 Sep] 
*دردفاع از فراخوان به کارگران برای چاره یابی و اهمیت این نوع فراخوان ها! [2013 Sep] 
*از «جیمی کراسی» تا «روحانی کراسی»! [2013 Sep] 
*یک پیروزی دیگر! [2013 Sep] 
*به صدا درآمدن طبل جنگ و ضرورت فعال شدن جنبش ضد جنگ و ابرقدرت افکارعمومی! [2013 Sep] 
*پایدار باد خاطره جان باختگان تابستان سیاه 67! [2013 Sep] 
*شمارش معکوس برای حمله به سوریه؟ [2013 Aug] 
*از گفتمان«اصلاح طلبی» تا گفتمان«اعتدال» فاصله زیادی نیست!  [2013 Aug] 
*وضعیت مصر در حالت دراماتیک! [2013 Aug] 
*سعیدحجاریان کاتولیک تر از پاپ و در نقش یک پنبه زن! [2013 Aug] 
*بحران بازتولید و کابینه نجات! [2013 Aug] 
*از مهندسی انتخابات تا مهندسی کابینه [2013 Aug] 
*هنرِبرقدرت یا هم آغوش ِبا قدرت؟! [2013 Jul] 
*«شگون» پیوند گفتمان اعتدال با روحانیت  [2013 Jul] 
*توپ در زمین کیست؟ رفسنجانی و اصلاح طلبان یا خامنه ای؟ [2013 Jul] 
*انقلاب مصردر فازجدید و سه ویژگی آن! [2013 Jul] 
*نقش شبح تحریم در"انتخابات" [2013 Jun] 
* نگاهی به صف آرائی ها و چالش های صحنه "انتخابات" در آستانه دقیقه 90 [2013 Jun] 
*پروازشبحی برفراز "انتخابات"! [2013 Jun] 
*گفتگو با نشریه نگاه بخش نخست [2013 Jun] 
*نقدی به یک گفتار تلویزیونی(2) [2013 May] 
*پیرامون نظرخواهی بی بی سی درباره"مسأله اصلی انتخابات چیست"؟ [2013 May] 
*"انتخابات" و سه حلقه تاکتیکی مرتبط با آن [2013 May] 
*"انتخابات" و به صحنه آمدن محتوای گندیده نظام! [2013 May] 
*اتحاد جمهوری خواهان پس از ده سال [2013 May] 
*نام نویسی رفسنجانی و شوک حاصل از آن درمیان صفوف حاکمیت! [2013 May] 
*تحریم گسترده انتخابات یک گزینه واقعی و مؤثر! [2013 May] 
*آیا بسوی تعین یافتن یک طبقه کارگر جهانی پیش می رویم؟! [2013 May] 
*نگاهی به یک حرکت و تاکتیک موفق و الهام بخش! [2013 Apr] 
*مرگ تاچر یا تاچریسم؟  [2013 Apr] 
*در پاسخ به دو انتقاد  [2013 Apr] 
* سازها راباید دوباره کوک کرد! [2013 Apr] 
*پیام نوروزی خامنه ای، و«ضد پیام»! [2013 Mar] 
*چه کسی مشغول تدارک «فتنه» ۹۲ است؟! [2013 Mar] 
*درددل حضرت آقا! [2013 Mar] 
*بازهم در اهمیت مطالبات معیشتی و جنبش مطالباتی [2013 Mar] 
*انتخابات نمایشی و برچسب نافرمانی مدنی! [2013 Mar] 
*بادبان ها را باید در کدام جهت برافراشت؟ [2013 Feb] 
*نگاهی به یگ گفتگو و دو رویکرد متضاد در برابر اتحادیه ها! [2013 Feb] 
*در جمهوری اسلامی هتل ها به زندان ها رشک می برند! [2013 Feb] 
*انتخابات ریاست جمهوری و نعل وارونه رژیم (بخش اول) [2013 Jan] 
*پرتگاهی به نام شکاف بین حداقل دستمزد و خط فقر‎ [2013 Jan] 
*نقش روبه گسترش کارگران در جنبش مطالباتی- ضداستبدادی  [2012 Dec] 
*پاسخی کهنه به یک سؤال قدیمی :"آیا دوران سرمایه داری به پایان رسیده است"؟* [2012 Dec] 
*انقلاب مصر، آموزه ها و مهم ترین ویژ گی ها [2012 Dec] 
*تظاهرات کارگری هم زمان در 23 کشور اروپائی، و نقاط قوت و ضعف آن [2012 Nov] 
* جرمش این بود که اسرار هویدا می‌کرد: [2012 Nov] 
*تصویب برنامه بسته ریاضتی با وجود اعتصاب سراسری و محاصره پارلمان، و یک پرسش چالش برانگیز [2012 Nov] 
*انتخابات آمریکا و کانونی شدن جدال ها حول طبقه متوسط! [2012 Nov] 
*بحرانی که از کنترل سران حکومت خارج می شود! [2012 Oct] 
*خود خوارگی، مهم ترین دشمن حکومت اسلامی! [2012 Oct] 
*موج بلند بحران، ویژگی ها و پی آمدهای آن(1) [2012 Oct] 
*حذف نام مجاهدین از لیست سازمان های تروریستی و ادعای بهم خوردن توازن قوا! [2012 Oct] 
*اوج گیری جنگ قدرت و دستگیری فرزندان رفسنجانی! [2012 Sep] 
*منشورها و بازارمکاره سیاست! [2012 Sep] 
*چپ و چرخه بازتولید موقعیت بورژوازی! [2012 Sep] 
*برای مقابله با بحران پراکندگی از کجا باید شروع کرد؟ [2012 Sep] 
*طناب دار بر گلوی دموکراسی! [2012 Aug] 
*موقعیت چپ در ایران؟ بحران تئوریک؟ بحران هویت؟ پایگاه اجتماعی؟ گسست­ها و اتحادها؟ * [2012 Jul] 
*یک استدلال و هزار اما و اگر [2012 Jul] 
*نشست کلن: آزمون جدید؟ امیدها و چالش ها؟ [2012 Jul] 
*شکست طرح آتش بس کوفی عنان(نماینده سازمان ملل) وخطرگسترش جنگ داخلی در سوریه  [2012 Jun] 
*از"مرکوزی" تا "مرکولاند" وتوهماتی که به نام چپ رادیکال پراکنده می شود! [2012 May] 
*جنبش های جدید حامل چه پارادایمی هستند؟  [2012 May] 
*چاووش خوان، و آوای مرگ جمهوری اسلامی!  [2012 May] 
*انتخابات فرانسه وچپ گروگان گرفته شده! [2012 May] 
*تراژدی خودکشی داروسازبازنشسته یونانی،ادعانامه ای علیه نظام سرمایه داری! [2012 Apr] 
*دخیل بستن رفسنجانی به خمینی درآستانه برگزاری مذاکرات هسته ای [2012 Apr] 
*جدی میگم! سلاح هسته ای وحرمت فتوا! [2012 Apr] 
*مارش جهانی روزکارگر با شعاراعتصاب عمومی و یک روزبدون نودونه درصدی ها! [2012 Mar] 
*چگونه سالی ؟! [2012 Mar] 
*نگاهی به چندچالش پیشاروی جنبش زنان [2012 Mar] 
*بروزلحظه تاریخی درهمکاری اصلاح طلبان وسازمان اکثریت! [2012 Mar] 
*پی آمدهای نمایش انتخاباتی رژیم! [2012 Mar] 
*سخنی پیرامون اعتراضات 25 بهمن [2012 Feb] 
*جنگ و تحریم گسترده به مثابه دواستراتژی متفاوت یا دووجه یک استراتژی؟ [2012 Feb] 
*اعتصاب یکپارچه ومیلیونی کارگران نیجریه دولت را واداربه عقب نشینی کرد! [2012 Jan] 
*رابطه سازمان یابی افقی ودموموکراسی مستقیم ومشارکتی [2012 Jan] 
*تقابل دواستراتژی: « تحریم گسترده نفتی وبانکی وتهدیدات نظامی» و «تهدید در برابر تهدید» [2011 Dec] 
*پس از9 سال جنگ معلوم شد که طالبان دشمن آمریکا نبوده است! [2011 Dec] 
*معترضان جهان؛ چهره سال مجله تایم؛ مردم سوژه گی! [2011 Dec] 
*جنبش وال استریت وشعاراشغال کنگره! [2011 Dec] 
* "انتخابات" مجلس شورای اسلامی واهمیت یک جنبش تحریم گسترده [2011 Dec] 
*اقدام درخشان والهام بخش کارگران ایران خود رو دراعتراض به تغییرارتجاعی قانون کار  [2011 Nov] 
*به مناسبت يک ماهگی جنبش: جنبش وال استريت،ازتصرف فضا-مکان ها تا فلج سازی سازوکارهای سيستم!  [2011 Nov] 
*بار دیگر آوای شوم جنگ طلبی! [2011 Nov] 
*سکولاریسم و"اسلام اخلاقی" آقای سروش! [2011 Nov] 
*اهمیت کنشگری مادران پارک لاله [2011 Nov] 
*آیا لیبی واقعا "آزاد"شد؟  [2011 Oct] 
*جنبش اشغال وال استریت، و برخی ویژگی های جنبش های جدید [2011 Oct] 
*یک ارزیابی ازاعتصاب کارگران پتروشیمی ماهشهر واهمیت آن [2011 Oct] 
*معلمان و شعاربرابری جنسیتی به عنوان شعارسال تحصیلی جدید  [2011 Oct] 
*جنبش دانشجوئی وضرورت درهم شکستن تهاجم رژیم به محیط های آموزشی! [2011 Sep] 
*گفتمان «دموکراتیک» یا سوسیالیستی، کدامیک؟! [2011 Sep] 
*اسپانیا، دموکراسی وتصویب برنامه ریاضت اقتصادی [2011 Sep] 
*میراث خمینی برای جانشینان خود [2011 Sep] 
*لیبی: باچشمی گریان وبا چشمی خندان! [2011 Aug] 
*انگلیس: شورش طردشدگان وبه حاشیه رانده شدگان! [2011 Aug] 
*دراهميت جنبش حق انتخاب سبک زندگی(1)  [2011 Aug] 
*گذشت آمنه وخشونت نهادی شده درقانون قصاص [2011 Aug] 
*رابطه جنبش و "چه بایدکرد"! [2011 Jul] 
*دیواربرلین ونعل وارونه سران گروه8 پیرامون تحولات منطقه [2011 Jun] 
*زایش وزوال اسطوره ها درعصرنوین  [2011 Jun] 
*تاکتیک، وحکمت های نهفته در یک نظرسنجی! [2011 Jun] 
*تاکتیک های گشاینده وتاکتیک های بازدارنده [2011 Jun] 
*انقلاب پاسخ است یا سؤال؟ [2011 Jun] 
*جنبش با کدام گفتمان ؟ [2009 Aug] 
*"اوبامای" وال استریت و "اوبامای" مردم کوچه وخیابان [2008 Nov] 
*یک نافرمانی باشکوه! [2008 Oct] 
* آزمون جنبش زنان درمقابله با [2008 Sep] 
*یک جمع بندی فشرده ازچالش های کارگری وراه های برون رفت ازآن [2008 May] 
*"انتخابات"رسوا وپرازتقلب! [2008 Mar] 
*مارش عظیم تحریم کنندگان ومعضل صندوق های خالی! [2008 Mar]