منبع:پژواک ایران

 

نامه بنی صدر به خمینی در اول خرداد 1359
ابوالحسن بنی‌صدر

در تاریخ ۳۳ ساله جمهوری اسلامی آقایان سید محمد خاتمی، میرحسین موسوی و اخیرا محمود احمدی نژاد به بنی صدر تشبیه شده‌اند، حال سوال این است که آیا واقعیتی در این قیاس وجود دارد و اینکه رابطه بین بنی صدر و خمینی دقیقا به چه صورت بوده است، در دو بارخوانی تاریخی(امروز و شش خرداد) به این پرسش، پاسخ خواهم داد. بر این عقیده هستم که خواننده با مطالعه دقیق هر دو بازخوانی تاریخی به چگونگی رابطه بین آقایان بنی‌صدر و خمینی و موضع آقای بنی‌صدر درباره اتفاق‌های سال‌های ۵۷ تا ۶۰ پی خواهد برد.

بازخوانی تاریخی اول را به نامه‌ای اختصاص می‌دهم که ابوالحسن بنی صدر در یکم خرداد ۱۳۵۹ خطاب به آقای خمینی نگاشته است، این نامه اولین بار است که روی وب منتشر می شود.


متن کامل نامه به شرح زیر است:

 

بسمه تعالى

 معروض مي‌دارد:

 از جمله نوارها، نوارى است كه در آن گوينده می‌گويد بايد نگذاشت بنى‏صدر در هيچ زمينه‌‏اى موفق بشود تا بتوان ظرف ۶ ماه مجلس را در مقابل او قرار داد و مجبور باستعفايش كرد. اگر ظرف اين مدت استعفا نكرد، بايد او را ترور نمود (۱).

و وقتى درست دقت بشود هر قدمى كه برداشته ميشود مانعى مي‌تراشند كه بى نتيجه شود. موارد را می‌آورم:

۱- ارتش:

وقتى اينجانب عهده‏‌دار مسئوليت شدم، شيرازه ارتش از هم پاشيده بود. روحيه ياس حاكم گشته بود و هر روز در پادگانها تظاهرات بود (۲). از دلايل بسيار بر درستى اين امر مي‌گذرم و استناد می‌‏كنم به فرمايش خود شما در پيام روز اول سال كه ديگر نمي‌توانيد اين وضع را در ارتش تحمل كنيد. چرا آنطور شده بود، از دلايل ديگر كه بگذريم باين دليل اساسى كه ميخواستند مشكل ارتش را از راه تغيير اشخاص حل كنند حال آنكه مشكل ارتش بدون ايجاد روحيه و تجديد سازمان ممكن نيست. با ايجاد روحيه، گنبد را بازگرداندم و در كردستان نيز ارتش را از رخوت بيرون آوردم و تا امروز ۴۰۰ كشته و ۱۰۰۰ زخمى داده است. اما بلافاصله شروع شد. خدمت رسيدند و نوشته‌اى گرفتند كه در ارتش تفتيش كنيد و هفته‌اى يك گزارش بدهيد. در كجاى دنيا و در كدام تاريخ ارتش مي‌تواند با اينگونه اظهار علنى سوظن برسر پا بماند؟

چطور ارتش از فرماندهانى فرمان ببرد كه اينطور طرف بى‌اعتمادى قرار گرفته‏‌اند؟ رهبر بايد از طريق فرماندهان خود گزارش دريافت كند و اگر بازرسى را لازم می‌‏بيند بطور مخفى اينكار را بكند وقتى علنى شد بازرسى ممكن نمي‌شود چون همه مي‌دانند چگونه خود را از بازرسان مخفى كنند. تنها نتيجه اينكار بهم ريختگى می‌شود.

براى اطمينان از ارتش بايد سازمان آنرا دگرگون كرد و اگر بگذارند اينكار زود انجام می‌‏گيرد و توطئه كودتا غير ممكن مي‌شود و كارآئى ارتش به حداكثر مي‌رسد. صحبت زياد است محض نمونه اين مختصر عرض شد.

 

۲- مجلس:

می‌‏آيند خدمت شما كه از شما گفته و نوشته بگيرند كه... و بعرض مي‌رسانند كه من مي‌خواهم مجلس تضعيف بشود. داستان مصدق و مجلس را پيش می‌‏كشند و... حال آنكه كاملاً عكس حقيقت را می‌گويند و جاى تاسف است كه توجه نمی‌فرمائيد. عد‌ه‌اى با دين را مامور بفرمائيد تحقيق كنند و به شما گزارش صحيح بدهند بلكه معلوم بشود من مجلس قوى مي‌خواهم و آنها كه خواب‏‌هاى آشفته براى ايران ديده‌‏اند، مجلس ضعيف مي‌خواهند تا همواره جلو چشم مردم وسيله مايوس كردن مردم از اين جمهورى بشود.

عرض شد بايد به تقلبات انتخاباتى رسيدگى شود فرموديد صحيح است اما بدون اينكه صبر شود و نتيجه تحقيق معلوم شود، آمدند و از شما امريه گرفتند و دور دوم را شروع كردند، نتيجه اينكه بيش از۶ ميليون نفر شركت نكردند. باتوجه باينكه ۱۹۰ نماينده در دور دوم معين مي‌شوند و آنهم با اكثريت نسبى اين مجلس معرف يك هفتم مردم ايران بيشتر نمي‌شود. اين مجلس ضعيف است يا قوى؟ اينها چون مرض خودپرستى دارند هر حرفى را در رابطه با شخص رئيس جمهور تعبير و تفسير می‌‏كنند. حال آنكه اگر مقصود نجات كشور نبود و مقصود قدرت‏طلبى بود از اين مجلس بهتر نمي شد. در همه جاى دنيا در انتخابات مجلس بيشترين راى دهندگان شركت می‌‏كنند. اگر گروه گرائى نشده بود و سعى می‌‏كرديم آزادى واقعى انتخابات را بوجود می‌‏آورديم، مجلس قوى بوجود می‌آمد. در حال حاضر اوضاع كشور آنقدر بحرانى است كه مجلس ضعيف دردى را دوا نكند. بايد مجلس تقويت بشود و يكى از راه‏‌هاى تقويت آن اين‌است كه محل زد و بندها نشود آنطور كه آن شخص در نوار گفته است نخواهد رئيس جمهورى را تابع خود كند و هر روز در آن كشمكش شود. اين مجلس اگر بخواهد اسباب دست افرادى بشود كه مي‌خواهند به‌هر قيمت قدرت را قبضه كنند، حتماً وسيله تشديد بحران می‌شود و قطعاً سرنوشت انقلاب و ايران را بخطر می‌اندازد (۳)



۳- گروگان‌ها:

لابد مطالب نوار را بعرض رسانده‏اند. جاى كمال تاسف است ما ملتى را در ازاء ۵۰ نفر گروگان امريكا بكنيم و آن گروگانها را به "برگ برنده" برضد رئيس جمهورى تبديل كنيم. كسى (که) دوبار به وزارتخارجه امريكا نامه اعتذار نوشته است امروز دم از محاكمه آنها می‌‏زند و برابر خبر موثق امريكائى‏ها 3 گروه را مامور قتل گروگانها كرده‏اند اگر براى امريكائيها آزادى اينها اينقدر اهميت دارد چرا گروه‏هاى تروريست را مامور قتل آنها می‌‏كند. حيف نيست كه ما كار اصلى را كه استقلال واقعى كشور است رها كنيم و با استفاده از گروگانها در داخل بازى قدرت بكنيم؟ (۴)



۴- اقتصاد

با آنكه كشور در محاصره اقتصادى است، با تلاش شبانه روزى خود و تنى چند از مسئولان مخصوصاً آقاى نوبرى و آقاى صراف، چرخ اقتصاد را بحركت درآورديم و هر روز تظاهرات بيكاران در همه شهرها بود، مدتى است قطع شده است. اما تا ديدند در اين زمينه توفيقى بدست آمده است، فوراً يادشان آمد كه بايد ثروت‌ها را بطور مساوى تقسيم كرد و شب و روز مشغولند بلكه دوباره چرخها را از حركت بياندازند (۵).



۵- امنيت و قضاء:

بخدا اينهمه خشونت در خور يك حكومت فاشيستى نيست چه رسد به يك حكومت اسلامى ديروز كه از سفر بازگشتم ۳۰ محكوم باعدام يا اعدام شده‏‌اند و يا منتظر اعدام هستند. با اين ميزان خشونت جامعه همگرائى پيدا نمى‌كند و جو سنگين‏تر می‌‏شود. غالب محكومان بناحق محكوم می‌‏شوند (۶). در خوزستان از راه اجراى يك طرح و با تشويق و دلگرمى دادن به نظاميان و ژاندارم و سپاه ايجاد همكارى ميان آنها و ايجاد اميد ميان مردم بسيار محروم عرب، امروز يكماه و نيم است كه ديگر اتفاقى نيافتاده اما قطع دارم كه بزودى با عناصرى كه در سپاه دارند، بخدمت مي‌رسند و حرف‌هائى برضد ارتش و ژاندارمرى می‌‏گويند و دوباره همكارى اينها را از بين می‌‏برند و بى نظمى و عدم امنيت را دوباره رواج مي‌دهند.

حرف زياد است، اميد من بعد از خدا باين بود كه آقا اعتماد داريد و در امور اقلاً قبلاً صحت و سقم هر مطلب را از من می‌پرسيد. من براى مقام داوطلب رياست جمهورى نشدم وضع را سخت ديدم خود را به آتش انداختم بلكه وضيعت را نجات بدهم اينك هم در صفحه جداگانه استعفا خود را می‌‏نويسم خدمت شما باشد هر وقت ديديد مصلحت كشور است بفرمائيد منتشر كنند و تا وقتى اعتماد هست اجازه نفرمائيد گروه بازان قدرت پرست مانع كارها بشوند. در شبانه روز ۴ ساعت استراحت ندارم لازم ترور نيست با اين كار كشنده و جنگ اعصاب ۶ ماه نم‌‏كشد كه از پا در می‌‏آيم. وضع بغايت سخت است هر اندازه اميد ايجاد می‌‏كنم، فوراً تبديل به ياس می‌‏كنند.


 ابوالحسن بنى صدر


۱۳۵۹/۳/۱


توضیح:

۱- نوارها، نوارهای معروف سخنان حسن آيت هستند. در اين نوارها، او گفته بود: در طرح تعطيل دانشگاه‏‌ها، بنى صدر توانست بر موج سوار شود. اين بار، طرحى تهيه كرده‌‏ايم كه پدر بنى صدر هم حريف نمی‌شود.

۲- بنابر گزارشهاى فرماندهان سه نيرو، ميزان آمادگى نيروى زمينى صفر درصد و ميزان آمادگى نيروى هوائى ۱۰ درصد و ميزان آمادگى نيروى دريائى ۲۰ درصد بود. نخستين كار، رساندن آمادگى سه نيرو به حداكثر بود. با وجود اينكه بطور مرتب كارشكنى می‌شد، تغيير سازمان ارتش از استبدادى به مردم سالار و بالا بردن ميزان آمادگى آن، مانع از سقوط ايران بهنگام حمله عراق شد. توجه به اين امر كه در كردستان، پيش از حمله عراق، به تحريك رژيم صدام، جنگ را براه انداخته بودند، بسيار مهم است.

۳- گزارش‌هاى هیات‌هاى بازرسى از وقوع تقلب‏هاى بسيار حكايت مى‏كردند. آن زمان، آقاى خمينى گفته بود: همين مجلس خوب است!

امروز كه واقعيت از پرده بيرون افتاده و آقاى هاشمى رفسنجانى در عبور از بحران، با صراحت مى‏نويسد(نامه ۲۸ بهمن ۱۳۵۸ بهشتی، موسوی اردبیلی، خامنه ای، باهنر و هاشمی رفسنجانی به خمینی): «احتمال اینکه روال موجود مانع تشکیل مجلس شورای اسلامی احتمالی گردد که جنابعالی بدان دل بسته اید و امیدوارید بتواند نارسائی ها و کمبودهای رئیس جمهور را جبران کند، قابل توجه و تکلیف آور است» که همان بازنوشتن «امام به ما فرمود شما سعی کنید مجلس را دردست بگیرید» است.

و امروز كه كودتاى خرداد ۶۰ وقوع يافته است و باز آقاى هاشمى رفسنجانى در عبور از بحران مى‏نويسد: «امام فرمودند زودتر مجلس در مورد آقای بنی صدر تصمیم بگیرد» (یادداشت دوشنبه ۲۵ خرداد ۶۰، صفحه ۱۵۶) و امروز كه بر همگان روشن است كه ملاتاريا مجلس دست نشانده بى اختيار مى‏خواهد، هم اهميت تاكيد بنى صدر بر استقلال و توانمندى مجلس بر مردم آشكار مى‏شود و هم مسلم مى‏گردد كه نزاع ميان مجلس و رئيس جمهورى نبوده، بلكه نزاع ميان استبداديان (خط سيد ضياء) با آنها بود كه بنابر اصل استقلال و آزادى، مجلس نماينده واقعى مردم و مستقل مى‏خواستند.

۴- ماجراى سازش برسر گروگانها تازه شروع شده بود. همانطور كه در نامه آمده است، آن زمان، معلوم بود كه ملاتاريا در كار استفاده از گروگانها براى تصرف قدرت است. نقد از «مطالب نوار»، نوار صحبتهاى آقاى محمد حسين بهشتى خطاب به محارم خود بوده است. در اين نوار گفته بود: از گروگانها بايد مثل يك آتو برضد بنى صدر و كارتر استفاده كرد.

اين نوار، رئيس جمهورى و همكاران او را هشيار كرد تا از نزديك مراقب سازش پنهانى برسر گروگانها باشند. زيرا آتو كردن گروگانها برضد كارتر، تنها يك راه داشت و آن سازش با رقيب كارتر برسر گروگانها بود. و آتو كردنش برضد بنى صدر به كودتا ميسر مى‏شد. در عمل نيز، سازش پنهانى با گروه ريگان - بوش موجب شكست كارتر در انتخابات رياست جمهورى شد و در پى آن، كودتاى خرداد ۶۰ واقع گشت.

در نامه اشاره به كسى است كه دو بار نامه پوزش خواهى به وزارت خارجه امريكا نوشته است و امروز كه ايران گيتى‏ها شناخته شده‏اند، مواضع آن روزشان درباب گروگانها به ايرانيان پند مى‏آموزد که با رويدادهاى سياسى كه در ابهام انجام مى‏گيرند (گروگانگيرى يكى از مهمترين اينگونه رويدادها است) نبايد موافقت كرد.

۵- اشاره است به سخنان آقاى بهشتى. لازم به يادآورى است كه از جمله نخستين برخوردها با رهبرى حزب جمهورى اسلامى، بخاطر باج‏گيرى حزب از بازاريان روى داد. حزب از بهاى كالاها، درصد مى‏گرفت و بدينسان بود كه دخالت قدرت طلبان اسباب تورمی را فراهم آورد كه عوامل غير اقتصادى داشت و دارد (رانت خوارى).

۶- يك مورد از ده‏ها مورد اعتراض به اعدامها و سنگين كردن جو خشونت در جامعه.

منبع: 


کتاب نامه ها از آقای بنی صدر به آقای خمینی و دیگران....انتشارات انقلاب اسلامی - ص ۴۴- ۵۰

متن کتاب نامه‌ها را از این آدرس می‌توانید دریافت کنید.
 
 
 
پژواک ایران:  نوار سخنان حسن آیت توسط سازمان مجاهدین در اختیار بنی‌صدر قرار داده شد.

 

 

 
 

فهرست مطالب ابوالحسن بنی‌صدر  در سایت پژواک ایران 

*خامنه ای و مسئله جانشینی و مجلس خبرگان [2015 Mar] 
*بنی صدر و ۲۵ راهکار پیشنهادی به غرب برای مقابله با رژیم های جنایتکار [2011 Sep] 
*نامه بنی صدر به خمینی در اول خرداد 1359  [2011 May] 
*انقلاب چگونه رخ می دهد؟  [2011 May]