سوگواری عاشورای ما و روز جهانی زبان مادری
عبدالستار دوشوکی

تندرستان را نباشد درد ريش /   جز بهمدردي نگويم درد خويش

گفتن از زنبور بي حاصل بود / با يکي در عمر خود ناخورده نيش

تا ترا حالي نباشد همچو مـا /     حال مـا باشد تـرا افسانه پيش

 

باز روز ٢١ فوریه مصادف با ٣ اسفند (روزجهانی زبان مادری) , روز عاشورای مردمان "غیر فارسی زبان" و اقلیت های قومی و زبانی ایران در راه است. باز باید دسته های عزادار و سوگوار بلوچ و ترک و کرد و عرب و ترکمن و غیره در ماتم و مظلومیت زبان مادری خویش به تعزیه و نوحه سرایی مرثیه گونه بپردازند, آن هم در مملکتی که فقط زبان فارسی را پاس می دارند و بقیه زبانها را زاپاس! روز جهانی زبان مادری ٢٢ سال پیش توسط سازمان ملل (بخش یونسکو) تصویب شد و جمهوری اسلامی جزء ١٨٨ کشوری بود که آن را با رای خویش تایید نمود. سیاست پذیرفته شده و شعار محوری یونسکو این است: "پیش به سوی آینده ای پایدار از طریق آموزش چند زبانه". بن مایه و تم امسال (٢٠٢١) یونسکو "ترویج چند زبانی برای شمولیت و پیراگیری در آموزش و جامعه" است. این حق قانونی و طبیعی نه تنها در منشورها و قوانین متعدد بین المللی نظیر منشور زبان مادری ، میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی, اعلامیه جهانی حقوق زبانی, و کنوانسیون حقوق کودک تصریح و تائید شده است, بلکه قانون اساسی جمهوری اسلامی (از جمله اصل ۱۵) نیز آن را برسمیت شناخته است . اما جمهوری اسلامی و شوربختانه بهمراه آن بخشی از جامعه مرکز نشین ایران نه تنها شمولیت زبانهای دیگر را بر نمی تابند بلکه با نوعی خودپسندی و خودمحوری منتج از تبلیغات سوء, آن را تهدید امنیتی برای کشور می دانند. یعنی حق ء برسمیت شناخته شده ذاتی و طبیعی دیگران را "تهدید" ی برای "خود" قلمداد می کنند. یعنی در مملکت ء بلوچ و کرد و عرب و ترکمن و ترک و غیره حکومت تعدادی فارس زبان ء مرکزنشین را در "فرهنگستان زبان و ادب فارسی" گرد هم آورده تا رویکرد تبعیض آمیز, ناعادلانه و ظالمانه امنیتی نسبت به مقوله تدریس زبانهای بومی در مدارس استان های اتنیکی را بعنوان خطر و "تهدید ملی" ترویج و تبیین کنند. تو گویی که این مردمان که حدود نیمی از جمعیت ایران را تشکیل می دهند جزء "ملت" ایران نیستند.

هشت سال پیش شعری از حداد عادل (رئیس فرهنگستان) در صفحه ٢٦ کتاب درسی سال ششم دبستان چاپ شده بود که زبان مردم تبریز را "فارسی" آورده بود. اعتراضات شدیدی صورت گرفت و آن صفحه بعدا حذف شد, اما خوی خودمحوری و تبعیضگرایانه در تار و پود تک تک اعضای "پان فارسیست" این فرهنگستان ضد ایرانی ( به شرطی که بلوچ, ترک, عرب, کرد, ترکمن و غیره را ایرانی بدانیم) نفوذ عمیق دارد. بهمین دلیل فتح الله مجتبایی عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی مقوله حق آموزش زبان مادری را  امری وارداتی, خطرناک و توطئه انگلیس می داند. در نتیجه وقتی خواسته قانونی و برحق نیمی از جمعیت ایران "توطئه انگلیس" قلمداد می شود, تکلیف روشن است. سرکوب و الاغیر! یعنی در عمل وظیفه منفعت محور اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی توجیه سرکوب مطالبات زبانی و خواسته های فرهنگی ـ هویتی "غیرخودی ها" است.

 

به باور نگارنده و بر اساس تجربه حداقل چهل و چند ساله و با عنایت به قرائن و شواهد موجود در بین فعالان قومی و ملیتی, نفی حقوق اقوام نه تنها باعث همگرایی هویت ملی, که برعکس سبب ایجاد فرایندهای واگرایی فزاینده, تشدید ناسیونالیسم قومی جدایی خواه, هویت طلبی قومی یا ملیتی, گسترش ناسازگاری هویتی و گسل های قومی, افزایش شکاف بین ملیت ها و حکومت شده است. اگرچه جمهوری اسلامی همواره با استفاده از ابزار انکار همه چیز را حاشا می کند و خود را جزیره ثبات می داند؛ همانگونه که جیمی کارتر یک سال قبل از انقلاب حکومت شاه را بعنوان "جزیره ثبات" مورد تمجید و تفقد قرار داد. بقول حافظ " جز قلب تیره هیچ نشد حاصل و هنوز؛ باطل در این خیال که اکسیر می‌کنند". باید گفت اگرچه چند صباحی بتوان مردم را در داخل منکوب و سرکوب کرد و به انقیاد کشاند, اما از منظر آسیب شناسی و آینده شناسی باید به گسترش روند جهانی مردم سالاری فزاینده، تحول گفتمان حقوق بشر, مبارزات مطالبه محور, هویتی طلبی سرکوب شده و لطمات جبران ناپذیری که استبداد بیرحم جمهوری اسلامی بر پیکره مردمان مختلف ایران وارده آورده است توجه داشت. زیرا جمهوری اسلامی چیره دستی و مهارت (بخوان حماقت) عجیبی در تبدیل فرصت ها به  تهدیدها را دارد.

 

متاسفانه فرهنگ تبعیض و تحقیر دیگران در ایران و بخصوص بین هموطنان مرکز نشین نهادینه شده است. تحت تاثیر بمبارانهای تبلیغاتی نظیر هنر نزد ایرانیان است و بس! و فارسی شکر است، بسیاری از درک این حقیقت ساده عاجزند که زبان مادری هر کسی برای او شکر است؛ و این حلاوت مختص زبان فارسی نیست. بلوچ‌ها نیز به زبان بلوچی می‌گویند عـسـل یا شـهـد. زبان بلوچی در بین بیش از ٦ هزار زبان زنده دنیا در رده ۹۷ قرار دارد. از منظر زبانی بیش از دوسوم کشورهای جهان جمعیتی کمتر از "بلوچ ها" دارند.  در بسیاری از کشورهای "یکپارچه"  جهان از قاره آمریکا گرفته مثل کانادا و بولیوی تا آسیا مثل هند و سریلانکا, از قاره اروپا گرفته مثل بلژیک و سویس تا همسایگی خودمان مثل افغانستان, عراق و اسرائیل چندین زبان رسمی وجود دارد و برخلاف نظریه شوءنیست های افراطی "پان فارسیست" ء "فرهنگستان زبان و ادب فارسی"  در یک کشور چند زبانه, چند ملیتی, چند مذهبی و متنوع و رنگین کمان, فقط یک زبان و یا یک مذهب نمی تواند تنها مهر شناسنامه و مولفه "وحدت" و هویت ملی یک کشور متنوع و یا یک "ملت" مدرن و متمدن باشد.

 

به باور بسیاری از محققان و کار‌شناسان و بر اساس تبیین یونسکو، بارزترین مولفه فرهنگی و هویت جمعی هر قوم و ملتی، زبان آن می باشد. اهمیت آموزش و تدریس به زبان مادری از منظر "حقوق بشر" نه تنها بمثابه یک حق قانونی, طبیعی و مسلم انسان، بلکه بعنوان اساسی ترین وسیله ارتباط انسان و موثرترین واسطه کـُنش و واکـُنش او با محیط خویش می باشد. ترقی و پیشرفت انسانها و جوامع آنها ارتباط کاملا ً مستقیم با توانایی آنها در تحصیل دانش و آموختن علم از گهواره تا گور دارد. متاسفانه فرزندان بلوچ و اقوام دیگر نه تنها با نابرابری و نابرابرنگری زبانی (در مقایسه با فارس زبانان) آموزش ابتدایی را آغاز می کنند که قبل از فراگرفتن نوشتن و خواندن، ناچارند زبان مادری جدیدی را نیز یاد بگیرند؛ بلکه وحشتناک تر از آن با کمداشت و کاستی های فراوان در عدم وجود تسهیلات آموزشی، مدرسه مناسب، معلم و امکانات مالی, فقر, سوءتغذیه, و غیره روبرو هستند. این عدم توازن و تبعیضات عدیده باعث تولید رقابت نابرابر و ستم مضاعف می شود که انکار آن بهمراه "انگ زنی" بنوبه خویش نفی حقوق بشر و همسویی با ظلم و ظالم است

 

عبدالستار دوشوکی

مرکز مطالعات بلوچستان ـ لندن

شنبه ۲٠ فوریه ٢٠٢١ مطابق با ٢ اسفند ١٣٩٩

doshoki@gmail.com

منبع:پژواک ایران


عبدالستار دوشوکی

فهرست مطالب عبدالستار دوشوکی در سایت پژواک ایران 

*خلاصه‌ای از ریشه‌یابی علل کشتار سوخت‌بران در مرز سراوان [2021 Feb] 
*سوگواری عاشورای ما و روز جهانی زبان مادری [2021 Feb] 
* ‎انقلاب بیست و دو بهمن: انفجار نور یا انتحار کور [2021 Feb] 
*نقدی بر بیانیه «ایران آزاد برای همه ایرانی‌ها می‌خواهیم» [2020 Oct] 
*آی اپوزیسیون لائیک و سکولار، آزادی ایران با داعش امکان ندارد [2020 Oct] 
*ضرورت مبرم همگرایی و هم افزایی اپوزیسیون در شرایط فعلی  [2020 Oct] 
*چرا وزارت خارجه نمی تواند برای «صیادان» اسیر ایرانی کاری بکند  [2020 Sep] 
*چرا به مقالات اکبر گنجی بدون خواندن رأی منفی می‌دهم [2020 Sep] 
*افزایش کشته شدگان تشنه لب در ماه محرم در بلوچستان [2020 Aug] 
*انتقاد صریح و بی پرده از تلویزیون کانال یک شهرام همایون  [2020 Aug] 
*کالبدشکافی ریشه های تبعیض و نژادپرستی در ایران [2020 Aug] 
*چرا امثال اکبر گنجی به نادرستی هراس افکنی می‌کنند؟ [2020 Jul] 
*غصب و تصدی مساجد اهل سنت بلوچستان توسط نماینده ولی فقیه  [2020 Jul] 
*چابهار: ١٥ هزار روز از آن روز گذشت [2020 Jul] 
*سخنی با علمای اهل سنت بلوچستان که برای حوادث آمریکا اشک می ریزند [2020 Jun] 
*جنجال توخالی مستند کانال ۴ و نقش ملکه بریتانیا در کودتا علیه دولت مصدق [2020 Jun] 
*چرا نظر سازمان بهداشت جهانی در مورد ماسک تغییر کرد؟  [2020 Jun] 
*قای ف م سخن، فحاشی و توهین زیبنده جنابعالی نیست [2020 Jun] 
* سقوط ژرف و خفت آور اردشیر زاهدی در مصاحبه با امید دانا  [2020 Apr] 
*سوالی از شاهزاده رضا پهلوی که همچنان بی جواب مانده [2020 Apr] 
*سناریو جعلی اما هدفمند وزارت اطلاعات با انتشار بیانیه جعلی [2020 Apr] 
*توصیه های فاجعه آمیز و نادرست سازمان جهانی بهداشت در مورد ماسک  [2020 Apr] 
*جهل مرکب شیعه و سنی از جمکران تا مکُران  [2020 Mar] 
*سخنان مولانا عبدالحمید توسط وزارت بهداشت تائید شد [2020 Mar] 
*نقدی بر نامه اساتید دانشگاه و فعالان سیاسی به دونالد ترامپ [2020 Mar] 
*حقایق ناخوشایند و تلخی که مولانا عبدالحمید عیان کر [2020 Mar] 
*راه حل نظامی برای فاجعه کرونا عقلانی و علمی نیست [2020 Mar] 
*تجاهل و ناآگاهی اکبر گنجی در مورد خطر حاد ویروس کرونا [2020 Mar] 
* قاسم سلیمانی: طلب اشک از محرومان فراموش شده جنوب استان کرمان؟  [2020 Jan] 
*علت قطع طولانی اینترنت در سیستان و بلوچستان  [2019 Dec] 
* نقدی بر رادیو فردا: حیاط خلوت اصلاح طلبان و ملی ‏مذهبی ها  [2019 Nov] 
* سکوت در جنگ نابرابر بین ملت و رژیم جابر جایز نیست  [2019 Nov] 
*چرا بعد از ٤٢ سال از هر نوع فعالیت سیاسی کناره گیری می کنم  [2019 Nov] 
*چرا و چگونه بریتانیا در برزخ برگزیت گرفتار آمد؟  [2019 Oct] 
*توهین مدیرکل شورای مدیریت گذار به ٩٩ درصد اپوزیسیون  [2019 Oct] 
*حکایت یک شهر و دو قصهء تلخ اپوزیسیون ایرانی [2019 Oct] 
*نقدی گذرا به شورای مدیریت گذار (از تصور تا توهم) [2019 Sep] 
*در نقد اتهامات مطرح شده توسط رضا علیجانی و سهم خواهی بیشتر  [2019 Aug] 
*آیا توهین به اهل سنت بخشی از باورهای مذهب شیعه است؟ [2019 May] 
*نژادپرستی مامورین سپاه بر علیه کودکان بلوچ [2019 May] 
*سقوط دیکتاتور سودان و درس هایی برای ایرانیان [2019 May] 
*بازی ماهرانه عمران خان در زمین جمهوری اسلامی [2019 Apr] 
*سقوط دیکتاتور سودان و درس‌هایی برای ایرانیان [2019 Apr] 
*استاندار بلوچستان, گرگی در لباس میش برای دریدن استان  [2019 Mar] 
*شارلاتانیسم حشمت رئیسی و بی پرنسیبی تلویزیون کانال یک [2019 Mar] 
*نقدی بر بیانیه رضا پهلوی در چهل‌سالگی حصر.. [2019 Feb] 
*نامه سرگشاده اپوزیسیون به وزیر خارجه آمریکا در مورد کنفرانس لهستان [2019 Jan] 
*آیا کوه اتحاد چپ ء جمهوریخواه موش زائید؟  [2019 Jan] 
* دفاع صادق زیباکلام از شکنجه در ایران [2019 Jan] 
* نقشه فقر استانهای کشور [2018 Dec] 
* نقش تلویزیونهای تکفیری در بمبگزاری چابهار  [2018 Dec] 
*کالبدشکافی معضل اعتیاد در سیستان و بلوچستان  [2018 Dec] 
*سخنی صادقانه با هنرمندان دلواپس بر علیه تحریم ها [2018 Nov] 
*گروگانگیری جیش العدل و دروغپردازی خبرگزاری جمهوری اسلامی  [2018 Oct] 
*سیاست “نسل کشی فرهنگی” عامدانه جمهوری اسلامی در بلوچستان [2018 Oct] 
*کشتار اهواز و عکس العمل سردرگم سازمانهای اتنیکی ایران [2018 Sep] 
* بندر چابهار تا یک ماه آینده به هند واگذار می‌شود [2018 Sep] 
*نامه سرگشاده به مولوی عبدالحمید در مورد ضرورت اجرای شریعت اسلام [2018 Aug] 
*حضور «استقلال طلبان» و «فدرالیست ها» در کنگره ملی ایرانیان در ساختمان کنگره آمریکا | [2018 Jun] 
*نقدی بر نوشته دکتر علیرضا نوری‌زاده و کنفرانس واشنگتن، عبدالستار دوشوکی [2018 Jun] 
*دلیل دشمنی و اتهام زنی اصلاح طلبان برعلیه اپوزیسیون چیست؟  [2018 Jun] 
*موضوع: توهین یک استاد دانشگاه به بلوچها و تظاهرات اعتراضی مردم  [2018 May] 
* سیاست دوگانه دولت در قبال بی آبی در سیستان و بلوچستان  [2018 May] 
*مطلبی در مورد ادعای اولیه و سپس تکذیب صادق زیبا کلام  [2018 May] 
* ارتش آزاد سوریه یا سربازان پیاده نظام ترکیه؟ [2018 Jan] 
*نباید شعارهای ملت را به نفع سلطنت مصادره یا تحریف کرد [2018 Jan] 
* حمایت صریح و تمام قد مولوی عبدالحمید (رهبر اهل سنت ایران) از تجمعات اعتراضی مردم [2018 Jan] 
* توهین نادرست اصلاح‌طلبان به مردم عاصی و معترض ایران [2017 Dec] 
* مهستان یا کودکستان بزرگسالان «خبرگان رهبری سکولارها»  [2017 Dec] 
*ایران: ملتی پریشان و سرگردان بین پاسارگاد و کربلای معلی [2017 Nov] 
* آی ملت، به داد ما برسید [2017 Sep] 
*نامه مولوی عبدالحمید و جواب آیت‌الله خامنه‌ای [2017 Sep] 
*چرا از سخنان حسن روحانی باید حمایت کرد [2017 Jul] 
*طرح توسعه سواحل مکران یا نابودی بلوچستان؟ [2017 Jul] 
*شکست مفتضحانه اپوزیسیون در انتخابات  [2017 May] 
*چرا اهل سنت و اقوام نباید به روحانی رای بدهند [2017 May] 
*چرا در ایران روز جهانی زبان مادری جشن گرفته نمی شود؟  [2017 Feb] 
*بلوچها بعنوان اجنبی از حق اجاره منزل در بیدخون عسلویه محروم شدند [2016 Dec] 
*دلیل مخالفت با فراکسیون اقوام در مجلس چیست؟ [2016 Nov] 
*چرا بلوچها با امکانات و شرایط ۱۰۰ سال قبل زندگی می‌کنند؟ [2016 Oct] 
*رفراندوم بریتانیا و رای خروج از اتحادیه اروپا  [2016 Jun] 
*نظر زیگموند فروید در مورد حسام‌الدین آشنا مشاور روحانی [2016 Apr] 
*سفر بی ثمر رئیس جمهور به پاکستان  [2016 Mar] 
*مهندسی گسترده در انتخابات زاهدان [2016 Feb] 
*سخنی کوتاه با معاون رئیس جمهور در مورد اعدام مردان یک روستا [2016 Feb] 
*پایان دوران حسینعلی شهریاری در زاهدان و بهارستان [2016 Feb] 
*چرا باید انتخابات را تحریم و حامیان آن را نفی کرد؟ [2016 Feb] 
*چرا هموطنان در مقابل «رنج بلوچستان» بی تفاوت هستند؟ [2015 Dec] 
*رانتخواری بیسابقه وزیر صنعت در پروژه های منطقه آزاد چابهار [2015 Sep] 
*چرا توافق هسته ای به سود منافع استراتژیک ملت ایران است؟ [2015 Jul] 
*جام زهر هسته ای با نرمشی واقع بینانه [2015 Apr] 
*روز جهانی زبان مادری: فارسی را پاس بداریم بقیه زبانها را زاپاس [2015 Feb] 
*ترسیم فقر مطلق مردم بلوچستان در آغاز «دهه زجر» [2015 Jan] 
*بی‌اطلاعی يا تبليغات سوء بر عليه بلوچ‌ها؟ [2014 Dec] 
*هویت ایرانی به روایت دکتر عطاالله مهاجرانی [2014 Dec] 
*فتوای جدید جبهه ملی: تشیع از ارکان مهم ملیت ایرانی است [2014 Nov] 
* روشنفکر ایرانی به روایت مسعود بهنود؟  [2014 Nov] 
*نقدی بر عملکرد صدا و سیما، آیا بلوچ ایرانی نیست؟ [2014 Sep] 
*بلوچ ها و روز جهانی قربانیان ناپدید شدن های اجباری [2014 Aug] 
*احتمال تجزیه عراق، سوریه، پاکستان و افغانستان و عواقب آن برای ایران [2014 Jun] 
*نقدی بر عملکرد و اهداف درازمدت بخش فارسی بی بی سی و صدای آمریکا [2012 Dec] 
*نقدی بر فرهنگ بهتان و بدعت گذاری [2011 Oct] 
*سکولاریسم نو ! نواختن شیپور از سر گشاد آن [2011 Sep] 
*به یاد مـاشـاءالله بــامـری موسقی‌دان بلوچ که امروز به خاک سپرده شد [2011 Jul] 
*پروژه الماس فریب، درس آموزنده ای برای اپوزیسیون [2011 Jun] 
*در ذهـن بمبگذار انتحاری بلوچ چه میگذرد؟ [2011 May] 
*آمدند، نشستند و گفتند و رفتند ! [2011 Apr] 
*اعدام ۱۱ بلوچ و انتقامجویی جمهوری اسلامی از بمبگزاری چابهار [2010 Dec] 
*کشتار چابهار توسط جندالله وعکس‌العمل بلوچ‌ها [2010 Dec] 
*حقایق زندگی عبدالمالک ریگی از صعود تا سقوط  [2010 Jun] 
*نقدی برمنشور جنبش سبز و موضع اپـوزیـسـیـون سـکولار برونمرزی [2010 Jun] 
*فتواي تكان دهنده شيخ در مورد صدها ميليون مسلمان سنی مذهب [2009 Feb]